Đại hội đại biểu công chứng viên toàn quốc lần thứ III: Vững bước trong kỷ nguyên số

Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng môi trường trực tuyến

Tham dự phiên họp nội bộ Đại hội có Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng; nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu; Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam Nguyễn Khánh Ngọc, đại diện các bộ, ban, ngành, sở tư pháp các tỉnh, thành phố, đại biểu Hội Công chứng viên Việt Nam...

Quang cảnh Đại hội đại biểu công chứng viên toàn quốc lần thứ III. Ảnh: Khánh Huy

Phát biểu khai mạc Đại hội, công chứng viên Nguyễn Thị Thơ, Phó Chủ tịch điều hành Hiệp hội nhiệm kỳ II cho biết, đại hội được tổ chức trong bối cảnh cả nước đang tiếp tục đẩy mạnh cải cách tư pháp, hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, triển khai mạnh mẽ chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đối với lĩnh vực công chứng, Luật Công chứng năm 2024 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã và đang đặt ra những yêu cầu mới đối với tổ chức và hoạt động công chứng. Đồng thời, mở ra giai đoạn phát triển mới theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, ứng dụng công nghệ số và tăng cường vai trò tự quản nghề nghiệp của tổ chức xã hội – nghề nghiệp công chứng viên.

Vì vậy, các nội dung được thông qua tại đại hội lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với định hướng tổ chức và hoạt động của Hiệp hội công chứng viên Việt Nam trong nhiệm kỳ III và sự phát triển của nghề công chứng trong giai đoạn tới.

Đại hội có sự tham dự của 128 đại biểu ưu tú, đại diện cho hơn 3.700 công chứng viên trên cả nước, đạt tỷ lệ 95,5% đại biểu được triệu tập.

Tân Chủ tịch Hiệp hội công chứng viên Việt Nam Nguyễn Thị Thơ phát biểu tại đại hội. Ảnh: Khánh Huy

Trong chương trình làm việc, Đại hội đã nghe và thảo luận sôi nổi về các văn kiện quan trọng: Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ II; phương hướng nhiệm kỳ III; Báo cáo tài chính và nội dung sửa đổi, bổ sung Điều lệ Hiệp hội.

Với tinh thần dân chủ và trách nhiệm cao, Đại hội đã bầu ra Hội đồng công chứng viên toàn quốc nhiệm kỳ III gồm 45 ủy viên (trong đó có 11 ủy viên bầu trực tiếp và 34 ủy viên đương nhiên là Chủ tịch Hội công chứng viên địa phương).

Tại phiên họp thứ nhất, Hội đồng đã bầu ra Ban Thường vụ gồm 9 ủy viên và các chức danh lãnh đạo chủ chốt: Chủ tịch Hiệp hội: Công chứng viên Nguyễn Thị Thơ; các Phó Chủ tịch: Công chứng viên Đào Duy An, công chứng viên Nguyễn Văn Hải, công chứng viên Nguyễn Văn Hòa; Tổng Thư ký: Công chứng viên Đào Thị Hồng Nhung.

Đặc biệt, Hội đồng đã biểu quyết thống nhất công nhận bà Đỗ Hoàng Yến, nguyên Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp là hội viên danh dự của Hiệp hội, nhằm ghi nhận công lao to lớn của bà trong quá trình vận động thành lập tổ chức.

Phát biểu nhận nhiệm vụ, tân Chủ tịch Nguyễn Thị Thơ cam kết sẽ đem hết tâm sức để triển khai hiệu quả Luật Công chứng sửa đổi, đẩy mạnh chuyển đổi số để xây dựng môi trường hành nghề trực tuyến toàn trình, phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

Công chứng phải trở thành lá chắn pháp lý trong kỷ nguyên số

Thay mặt Ban Thường vụ Đảng ủy, lãnh đạo Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng chúc mừng các công chứng viên vừa được Đại hội tín nhiệm bầu vào Hội đồng công chứng viên toàn quốc, Ban Thường vụ và giữ các chức danh lãnh đạo Hiệp hội nhiệm kỳ III.

Trong những năm qua, hoạt động công chứng ở nước ta đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về số lượng, chất lượng và phạm vi hoạt động. Thể chế về công chứng ngày càng được hoàn thiện: Luật Công chứng năm 2024 và Luật sửa đổi, bổ một số điều của Luật Công chứng vừa được Quốc hội thông qua ngày 23-4-2026 đã kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về đẩy mạnh xã hội hóa, phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính; tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho bước phát triển mới của nghề công chứng, phù hợp thông lệ quốc tế và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội đất nước trong giai đoạn mới.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu chỉ đạo tại Đại hội. Ảnh: Khánh Huy

Nhìn lại nhiệm kỳ II (2022 - 2025), hoạt động công chứng tiếp tục khẳng định vị thế là thiết chế "công lý phòng ngừa", là "lá chắn an toàn” bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Những nỗ lực vượt khó của Hiệp hội và toàn thể hội viên đã được minh chứng bằng những con số ấn tượng và đầy thuyết phục: Đã thực hiện hơn 17 triệu việc công chứng, bảo đảm an toàn pháp lý cho khối lượng giao dịch khổng lồ của nền kinh tế. Tổng số phí công chứng thu được đạt hơn 14.000 tỷ đồng; đóng góp ngân sách và nộp thuế hơn 1.700 tỷ đồng.

Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành công chứng cũng còn một số tồn tại, hạn chế như: Chất lượng đội ngũ công chứng viên chưa đồng đều; vẫn còn hiện tượng vi phạm pháp luật, đạo đức hành nghề, cạnh tranh không lành mạnh ở một số địa phương; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động công chứng còn hạn chế. Về phía Hiệp hội, công tác kiểm tra, giám sát hội viên chưa thực sự sâu sát; bộ máy nhân sự biến động đã ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả hoạt động. Đây là những hạn chế cần được quan tâm khắc phục trong nhiệm kỳ mới.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng và Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu chúc mừng 45 ủy viên Hiệp hội công chứng viên Việt Nam. Ảnh: Khánh Huy

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng tán thành với 6 nhóm phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm nhiệm kỳ III mà văn kiện Đại hội đề ra. Để hoàn thành tốt sứ mệnh tạo lập niềm tin và bảo đảm an toàn pháp lý cho xã hội trong kỷ nguyên số, Bộ trưởng đề nghị Hiệp hội công chứng viên Việt Nam và toàn thể đội ngũ công chứng viên tập trung thực hiện tốt một số yêu cầu.

Thứ nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về cải cách tư pháp và phát triển nghề công chứng. Xây dựng đội ngũ công chứng viên vững vàng về chính trị, giỏi về chuyên môn, có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ tư duy thực thi pháp luật. Hoạt động công chứng phải bám sát tinh thần cải cách thủ tục hành chính, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Công chứng viên không chỉ là người chứng nhận, mà phải thực sự là một "thẩm phán về hợp đồng", một chuyên gia tư vấn công tâm, giúp các bên nhận thức đầy đủ quyền, nghĩa vụ và ngăn ngừa tranh chấp ngay từ khi khởi đầu giao dịch.

Thứ ba, quyết liệt thực hiện chuyển đổi số, coi đây là đột phá chiến lược. Bộ đang khẩn trương xây dựng Cơ sở dữ liệu công chứng tập trung, thống nhất trên toàn quốc. Đây là nhiệm vụ quan trọng để xóa bỏ tình trạng "cát cứ" dữ liệu, thông tin ngăn chặn giữa các địa phương. Nhiệm kỳ III phải chứng kiến bước chuyển mình sang "Công chứng số", ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số để không chỉ tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, tiết giảm chi phí tuân thủ, mà còn ngăn chặn triệt để hành vi giả mạo, bảo đảm an toàn giao dịch trên môi trường mạng.

Thứ tư, đề cao đạo đức nghề nghiệp và tính chuyên nghiệp. Công chứng viên được Nhà nước ủy thác một phần quyền lực công, do đó, mỗi văn bản công chứng phải là "chứng cứ hiển nhiên", có giá trị thi hành cao. Công chứng viên phải luôn coi trọng và giữ gìn đạo đức nghề nghiệp, tuyệt đối không vì lợi ích kinh tế, mà hạ thấp tiêu chuẩn nghiệp vụ hay vi phạm pháp luật.

Thứ năm, chủ động hội nhập và nâng tầm vị thế quốc tế. Hiệp hội cần tích cực học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với các tổ chức công chứng quốc tế, đặc biệt là mô hình công chứng Latinh để hiện đại hóa quy trình nghiệp vụ. Phải làm sao để nghề công chứng Việt Nam không chỉ mạnh ở trong nước, mà còn có tiếng nói và vị thế xứng đáng trên bản đồ công chứng thế giới.

Phát biểu bế mạc Đại hội, Chủ tịch Nguyễn Thị Thơ tiếp thu những chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, đồng thời tin tưởng rằng, với truyền thống đoàn kết và bản lĩnh nghề nghiệp, đội ngũ công chứng viên cả nước sẽ cùng nhau vượt qua thách thức, đóng góp tích cực vào công cuộc cải cách bổ trợ tư pháp trong giai đoạn mới.