Đại hội IX VUSTA: Phát huy vai trò trí thức khoa học công nghệ giai đoạn phát triển mới

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam họp công bố thông tin chính thức về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026- 2031. Ảnh: Nhĩ Anh

Chiều ngày 24/8/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam- VUSTA) đã công bố thông tin chính thức về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026- 2031. Đại hội IX sẽ diễn ra trong hai ngày 27 và 28/8/2026 với chủ đề “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”.

Đại hội sẽ có sự tham dự của 489 đại biểu chính thức, đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ và các tổ chức thành viên trong hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam. Trong số các đại biểu chính thức, có 233 đại biểu có học vị tiến sĩ, tiến sĩ khoa học, chiếm 47,65%; 94 đại biểu có học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư, chiếm 19,22%; 90 đại biểu nữ, chiếm 18,40%.

BƯỚC CHUYỂN MANG TÍNH BƯỚC NGOẶT CỦA LIÊN HIỆP HỘI VIỆT NAM

PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, khẳng định: “Đại hội IX VUSTA diễn ra vào thời khắc lịch sử khi đất nước ta đang bước vào “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, thời điểm mà các chủ trương lớn của Đảng như Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 45-NQ/TW đã khẳng định rõ: khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là những động lực quan trọng hàng đầu cho sự tăng trưởng.

Với vai trò tập hợp hơn 2,2 triệu trí thức Khoa học và Công nghệ cả nước (cả trong nước và kiều bào ở nước ngoài), PGS.TS Phạm Ngọc Linh nhấn mạnh rằng Đại hội lần này đánh dấu bước chuyển mang tính bước ngoặt của Liên hiệp Hội Việt Nam sang mô hình tổ chức hội quần chúng của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.

Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam Phạm Ngọc Linh khẳng định đến thời điểm này, công tác chuẩn bị cho Đại hội IX đã hoàn thành toàn diện, chu đáo, nghiêm túc và đúng quy định.

Về nội dung, văn kiện, ông Linh cho biết, báo cáo chính trị và Dự thảo Điều lệ sửa đổi đã được xây dựng công phu, khoa học, bám sát các chỉ đạo mới nhất của Đảng và Nhà nước. Trong nội dung văn kiện tập trung hiến kế tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, đề xuất các giải pháp đột phá thực chất như: xây dựng lộ trình chuyển đổi số một cách toàn diện trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, hoạt động của hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam.

Về công tác nhân sự, Đề án nhân sự cũng đã được Hội đồng Trung ương, Đoàn Chủ tịch và Thường trực khóa VIII chuẩn bị chặt chẽ, khách quan để trình Đại hội lần thứ IX.

Ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp Hội Việt Nam, đã thông tin về công tác chuẩn bị Đại hội. Ảnh: Nhĩ Anh

Các nhân sự tham gia vào vị trí lãnh đạo, Đoàn Chủ tịch và Hội đồng Trung ương (Ban Chấp hành) đã đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chính trị và đạo đức; đồng thời thực hiện mạnh mẽ việc trẻ hóa đội ngũ. “Chúng tôi sẽ khuyến khích động viên các trí thức trẻ tham gia đội ngũ lãnh đạo của các tổ chức thành viên cũng như của Liên hiệp Hội Việt Nam”, TS Linh nói.

Về công tác hậu cần và tuyên truyền, tất cả các phương án an ninh, kỹ thuật, đặc biệt là việc áp dụng triệt để chuyển đổi số, văn phòng số không giấy tờ (e-Office), sử dụng công nghệ trong chuẩn bị và phổ biến tài liệu Đại hội…

Với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, sự đồng hành của Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cùng khát vọng cống hiến mạnh mẽ của toàn thể đội ngũ trí thức trong và ngoài nước, PGS.TS Phạm Ngọc Linh khẳng định: “Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Liên Hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam sẽ thành công rực rỡ, mở ra một trang sử mới đầy tự hào cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam”.

Cũng tại buổi họp, ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp Hội Việt Nam, đã thông tin về công tác chuẩn bị Đại hội.

NHỮNG NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM TRONG NHIỆM KỲ MỚI

Trải qua hơn 40 năm xây dựng và phát triển, Liên hiệp Hội Việt Nam hiện có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố, 92 hội ngành toàn quốc và 575 tổ chức khoa học và công nghệ. Hệ thống đã trở thành cầu nối giữa đội ngũ trí thức với Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đồng thời phát huy vai trò trong tư vấn, phản biện, phổ biến kiến thức, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ.

Trong nhiệm kỳ VIII (2020-2026), tổ chức và hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục có những bước phát triển quan trọng. Tính đến hết năm 2025, Liên hiệp Hội Việt Nam có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố; 92 hội ngành toàn quốc và 575 tổ chức khoa học và công nghệ.

Cùng với việc củng cố tổ chức, Liên hiệp Hội Việt Nam chú trọng tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trên nhiều ngành, lĩnh vực và địa bàn trong cả nước, nâng cao chất lượng hoạt động, tăng cường tập hợp và phát huy đội ngũ trí thức, trong đó quan tâm hơn tới lực lượng trí thức trẻ.

Toàn cảnh buổi họp báo thông tin về Đại hội IX Liên hiệp Hội Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh: Nhĩ Anh

Liên Hiệp hội Việt Nam thông tin trong nhiệm kỳ IX (2026-2031) sẽ tập trung 6 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, đẩy mạnh tham mưu, tư vấn phản biện để thể chế hóa, cụ thể hóa các văn bản chỉ đạo của Đảng, pháp luật của Nhà nước, hướng dẫn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhằm kiến tạo môi trường sáng tạo cho trí thức

Thứ hai, đổi mới phương thức vận động trí thức, trẻ hóa đội ngũ và kiện toàn tổ chức đáp ứng yêu cầu mới.

Theo đó, tập trung đổi mới nội dung hoạt động; xây dựng chiến lược thu hút trí thức trẻ (tạo không gian sáng tạo, quy định tỷ lệ cán bộ trẻ trong lãnh đạo các cấp hội); khuyến khích trí thức tham gia tư vấn, phản biện chính sách phát triển đất nước. Cùng với đó, nâng cao hiệu lực quản lý các tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc; tháo gỡ khó khăn về mô hình, tài chính cho Liên hiệp Hội địa phương; đổi mới công tác thi đua, tôn vinh trí thức…

Thứ ba, sáng tạo và đột phá trong hoạt động chuyên môn. Liên hiệp hội Việt Nam sẽ chủ động thực hiện và nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Chuyển từ "bị động" sang "chủ động" phát hiện vấn đề; ứng dụng dữ liệu lớn và mô hình thực chứng để cung cấp luận cứ khoa học sắc bén…Hoàn thiện cơ chế tài chính, đặt hàng nhiệm vụ; đa dạng hóa nguồn lực và tăng cường kết nối chuyên gia giữa Trung ương và địa phương.

Cùng với đó, chuyển đổi số toàn diện và xây dựng Hệ sinh thái "VUSTA Digital" phục vụ hiệu quả nghiên cứu khoa học, ứng dụng tiến bộ công nghệ phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường. Tham gia công tác xã hội hóa hoạt động khoa học công nghệ, bảo vệ môi trường, giáo dục và đào tạo; tăng cường các hoạt động kinh tế; tham gia thực hiện các dịch vụ công…

Thứ tư, đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam. Theo đó, tập trung hoàn thiện quy chế, chuyển đổi số cơ quan Trung ương; tham mưu chính sách đặc thù/vượt trội/sandbox phát triển công nghệ lõi, công nghệ nguồn, chuỗi giá trị toàn cầu. Nâng cao năng lực dự báo chiến lược; đẩy mạnh nghiên cứu các lĩnh vực công nghệ mới (6G, LEO, bán dẫn, AI, chip thông minh); thí điểm mô hình "Liên hiệp Hội cụm".

Thứ năm, tăng cường hợp tác quốc tế về Khoa học công nghệ và thu hút trí thức toàn cầu. Xây dựng mạng lưới "VUSTA Global"- hệ sinh thái kết nối mềm, đặt hàng trực tiếp các nhóm nghiên cứu kiều bào chủ trì giải quyết các bài toán công nghệ mũi nhọn (AI, bán dẫn) không bị rào cản địa lý.

Thứ sáu, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức Khoa học và công nghệ trong giai đoạn phát triển mới. Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò là tổ chức hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ; chú trọng củng cố, kiện toàn và phát triển tổ chức; nâng cao năng lực tập hợp, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học công nghệ Việt Nam.

Phát huy vai trò nòng cốt của Liên hiệp Hội Việt Nam trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thực hiện tốt vai trò thành viên Mặt trận, nâng cao chất lượng phản biện độc lập đối với các đề án lớn. Phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp để hướng dẫn, củng cố và ổn định mô hình tổ chức bộ máy, cơ chế hoạt động đối với 34 Liên hiệp hội địa phương sau sáp nhập…