Đại hội XIV mở ra kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

40 năm trước, Đại hội lần thứ VI của Đảng (năm 1986) đã quyết định đổi mới toàn diện đất nước. Sau 40 năm đổi mới, thế và lực của Việt Nam đã thay đổi căn bản, toàn diện. Thời điểm Đại hội XIV, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trong xây dựng, phát triển đất nước, tích lũy được nhiều kinh nghiệm để bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế tự chủ và hướng tới khát vọng, tầm nhìn dài hạn.

Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Ðảng khóa XIII về các văn kiện trình Ðại hội XIV của Ðảng. Ảnh: TTXVN

NHỮNG DẤU ẤN MANG TINH THẦN ĐỔI MỚI MẠNH MẼ

Đại hội XIV của Đảng có thể xem là đại hội của đổi mới đất nước lần thứ 2.

Công cuộc đổi mới đất nước lần thứ nhất đã đưa Việt Nam từ một nước nghèo nàn, lạc hậu vươn lên trở thành nền kinh tế có quy mô đứng thứ 32 trên thế giới, có quan hệ với tất cả các nước thành viên của Liên hợp quốc, thiết lập đối tác chiến lược toàn diện với 14 quốc gia, trong đó có 5/5 nước là Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và trở thành nước có thu nhập trung bình cao.

Đại hội lần thứ XIV của Đảng không chỉ hoạch định con đường phát triển của đất nước trong 5 năm tới mà còn vạch ra tầm nhìn để đến năm 2050, Việt Nam là quốc gia hùng cường, hưng thịnh, hạnh phúc; nước phát triển, thu nhập cao.

Đặc biệt, Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã để lại những dấu ấn tạo tiền đề cho sự thay đổi thực chất của Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.

Đại hội đã xác định mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực trung tâm. Việc tích hợp 3 báo cáo gồm: Báo cáo Chính trị, Báo cáo Kinh tế - xã hội, Báo cáo Tổng kết xây dựng Đảng thành 1 báo cáo (Báo cáo Chính trị - báo cáo trung tâm của đại hội) không chỉ là một thao tác hành chính mà còn thể hiện tư duy nhất quán, thống nhất, đồng bộ. Cùng với Báo cáo Chính trị là một Chương trình Hành động rất rõ ràng, rất cụ thể về phương thức lãnh đạo, nội dung lãnh đạo với phân công trách nhiệm rõ ràng, cụ thể cho từng cấp, từng ngành.

Nội hàm phát triển nhanh, bền vững đất nước đã được đề cập ở nhiều nghị quyết của Đảng, song Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh thêm thành tố là bảo vệ môi trường. Xác lập mô hình tăng trưởng mới. Chủ đề của Đại hội XIV có cụm từ rất mới, đó là “tự chủ chiến lược” cùng với “tự cường, tự tin”, đây là điểm nhấn xuyên suốt của nhiệm kỳ Đại hội XIV. “Tự chủ chiến lược” là tư duy mới, giúp Việt Nam thích ứng với những thay đổi lớn của thế giới, nhất là chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn để không chỉ phát triển nhanh, bền vững mà còn nâng cao vị thế kinh tế Việt Nam trên thế giới. Văn hóa, con người không chỉ là nền tảng tinh thần mà đã chính thức được xem là nguồn lực, là sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước. Cũng vì vậy, để thích ứng với một thế giới thay đổi nhanh chóng, diễn biến khó lường và có nhiều bất định như thời gian qua, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định quốc phòng - an ninh, cùng đối ngoại, đẩy mạnh hội nhập là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. 3 đột phá chiến lược được xác định từ Đại hội XIII là: Hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng kết cấu hạ tầng hiện đại đã và sẽ tiếp tục được thực hiện trong nhiệm kỳ Đại hội XIV, nhưng với nhiều nội dung mới, phù hợp với bối cảnh mới. Đặc biệt, sau 40 năm đổi mới, từ những thành tựu, bài học rút ra, Đại hội XIV đã bổ sung lý luận về đường lối đổi mới đất nước…

Một tinh thần làm việc khoa học, khẩn trương, nghiêm túc đã được thể hiện rõ nét nhất thông qua Đại hội XIV của Đảng: trang trí của đại hội khoáng đạt, diễn văn ngắn gọn, cô đọng, sử dụng văn bản điện tử thay cho văn bản giấy, các tham luận trình bày đi thẳng vào những vấn đề cụ thể, trọng tâm, thời gian làm việc của đại hội rút ngắn được 1,5 ngày… Và, có một điểm đáng chú ý là từ báo cáo chính trị đến các tham luận tại đại hội không chỉ là sự liệt kê, đánh giá những thành tựu mà là một tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá rõ những hạn chế, khuyết điểm. Đây có thể xem là một thông điệp mạnh mẽ của Đảng: Không né tránh, nhìn thẳng vào sự thật, luôn sẵn sàng tự đổi mới, tự chỉnh đốn để ngày càng đáp ứng tốt nhất nhu cầu, lợi ích chính đáng của người dân.

XÁC LẬP NHỮNG QUYẾT SÁCH CHIẾN LƯỢC VỚI TẦM NHÌN DÀI HẠN

Đại hội lần thứ XIV của Đảng không chỉ vạch ra các mục tiêu của giai đoạn 2026-2031 mà còn xác lập những quyết sách mang tầm nhìn dài hạn. Việc hoàn thành thắng lợi các mục tiêu nhiệm kỳ giúp Việt Nam thực hiện thành công mục tiêu chiến lược 100 năm lần thứ nhất, đó là kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (1930-2030). Những quyết sách chiến lược được thông qua từ Đại hội lần thứ XIV cũng là tiền đề quan trọng để hướng tới mục tiêu 100 năm lần thứ 2, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945-2045), trở thành nước phát triển, thu nhập cao, theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Phương châm của đại hội được xác định là “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”. Đó không chỉ là khẩu hiệu chính trị đơn thuần mà đây chính là “lời hiệu triệu, là mệnh lệnh của trách nhiệm trước lịch sử” (Tổng Bí thư Tô Lâm - Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng).

Dự án Thành phần 1, Dự án Ðường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dự kiến hoàn thành trong năm 2026 mở ra không gian phát triển rộng lớn cho tỉnh. Ảnh: Phạm Tùng

Chủ đề của đại hội: “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: Chủ đề của Đại hội XIV đòi hỏi chúng ta phải đoàn kết hơn, kỷ luật hơn, sáng tạo hơn; đồng thời phải khiêm tốn học hỏi, biết lắng nghe, biết sửa mình để hoàn thiện và tiến bộ không ngừng. Chủ đề của Đại hội XIV không chỉ là sự khái quát về tư duy lý luận mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, đáp ứng mong mỏi, kỳ vọng của nhân dân. Đây thực sự là lời hiệu triệu có tính lan tỏa mạnh mẽ, khơi dậy khát vọng vươn lên của cả dân tộc.

Mục tiêu tổng quát được xác định là: Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm.

Để thực hiện mục tiêu phát triển đất nước, đại hội đã xác định 5 quan điểm chỉ đạo lớn với những nội dung cốt lõi là: Kiên định hệ quan điểm chỉ đạo mang tính nguyên tắc về sự lãnh đạo của Đảng, chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối đổi mới; nhận diện sớm, tranh thủ mọi thuận lợi, thời cơ, vượt qua mọi khó khăn, thách thức; khơi dậy mạnh mẽ truyền thống yêu nước, khát vọng phát triển, tinh thần đoàn kết, ý chí tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc; phát huy sức mạnh, bản lĩnh, trí tuệ của con người Việt Nam, khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thế trận lòng dân; tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện…

Đại hội đã xác định 8 nội dung xuyên suốt tập trung triển khai các quyết sách chiến lược; 3 đột phá chiến lược với trọng tâm xuyên suốt “Dân là gốc: thước đo cao nhất của mọi quyết sách” với tinh thần “Nói ít - làm nhiều - làm đến cùng”.

MỞ RA KỶ NGUYÊN PHÁT TRIỂN MỚI

Tại cuộc họp báo sau khi Đại hội lần thứ XIV bế mạc vào chiều 23-1, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu lên “8 việc lớn cần làm” để sớm đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống: Cụ thể hóa các văn kiện đại hội thành chương trình, kế hoạch với mục tiêu rõ ràng, phân công trách nhiệm cụ thể và thời hạn hoàn thành. Đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, phương thức phát triển, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực trung tâm. Tăng cường kỷ cương, kỷ luật, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Tiếp tục phát huy kinh nghiệm từ nhiệm kỳ Đại hội XIII, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông mọi nguồn lực. Xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ; xử lý nghiêm các trường hợp trì trệ, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Thực hiện văn hóa liêm chính trong thực thi công vụ, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền để tạo sự đồng thuận xã hội. Luôn coi nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và là động lực của sự phát triển.

Cùng với thành công của Đại hội XIV, cùng với việc bầu ra ban lãnh đạo mới, Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua người đứng đầu đã truyền đi thông điệp mạnh mẽ là cụ thể hóa, hiện thực hóa các chủ trương, quyết sách đúng đắn thành hành động hiệu quả, được đo bằng thước đo: “Việc này có lợi gì cho dân? Có làm cho dân tin hơn không? Có làm cho cuộc sống của nhân dân tốt đẹp hơn không? Có làm cho đất nước giàu mạnh hơn không? Nếu câu trả lời chưa rõ, phải tiếp tục hoàn thiện, bởi mọi quyết sách chỉ có ý nghĩa khi được nhân dân đồng tình, ủng hộ và mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân”. Đây là tinh thần mới, một tinh thần dũng cảm, sẵn sàng đương đầu với những khó khăn, thách thức, đặc biệt thể hiện bản lĩnh cầm quyền, lãnh đạo của Đảng trong kỷ nguyên mới, đó là đề cao trách nhiệm, coi trọng hiệu quả, tăng cường kiểm tra, giám sát, kỷ cương, kỷ luật nghiêm minh, xây dựng nền hành chính công vụ minh bạch, liêm chính, vì dân phục vụ, sử dụng hiệu quả nguồn lực, khơi dậy khát vọng phát triển của toàn xã hội để biến quyết tâm chính trị thành thành quả thực tiễn.

Đại hội XIV mở ra nhiều kỳ vọng, nhưng chắc chắn cũng đặt ra những thách thức không nhỏ, nhất là trong bối cảnh thế giới đầy biến động, thậm chí bất định như hiện nay. Vì lẽ ấy, việc đề ra các quyết sách lãnh đạo đúng đắn mới chỉ là bước đầu tiên, việc tiếp theo là cụ thể hóa, triển khai thực hiện mang lại hiệu quả thiết thực bởi người dân đánh giá Đảng không phải qua những lời hứa hay khẩu hiệu mà bằng lăng kính cụ thể, đó là “Việc này có lợi gì cho dân? Có làm cho dân tin hơn không? Có làm cho cuộc sống của nhân dân tốt đẹp hơn không? Có làm cho đất nước giàu mạnh hơn không?...”.

Đại hội XIV mở ra kỳ vọng mới về một kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, dân tộc Việt Nam.

Vũ Trung Kiên