Đại sứ EU Julien Guerrier: 'Không gian hợp tác Việt Nam - EU còn rất lớn'

Chiều 4/11, Bộ Công Thương phối hợp với EuroCham, Hội đồng Doanh nghiệp EU - ASEAN tổ chức Diễn đàn Hợp tác Kinh tế, Thương mại Việt Nam – EU. Được tổ chức lần đầu vào năm 2018, Diễn đàn đến nay tiếp tục giữ vai trò là kênh tương tác thiết thực, cập nhật giữa cơ quan quản lý hai bên và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam – EU.

Đối tác chiến lược hàng đầu của Việt Nam

Tại sự kiện, chia sẻ với các đối tác châu Âu về tiềm năng của Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái cho biết, trước những biến động của thế thế giới, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn duy trì nhịp độ tăng trưởng tích cực, thể hiện khả năng chống chịu, thích ứng và triển vọng phát triển khả quan.

9 tháng đầu năm 2026, GDP đã tăng trưởng trên 9% so với cùng kỳ, mức cao nhất 9 tháng kể từ năm 2011. Thương mại tiếp tục là động lực tăng trưởng mạnh với kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đã đạt trên 1.000 tỷ USD và tăng trên 30% so với cùng kỳ.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Cùng với mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do rộng khắp, môi trường kinh doanh đầu tư ổn định, năng lực sản xuất không ngừng được nâng cao và vị trí chiến lược tại châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm sản xuất, thương mại ổn định và mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng của khu vực.

Cho đến nay, Việt Nam đã trở thành lựa chọn ưu tiên trong chiến lược đa dạng hóa nguồn cung và chuyển dịch đầu tư của nhiều đối tác quốc tế, trong đó có cộng đồng doanh nghiệp châu Âu.

Trong lộ trình phát triển, Chính phủ Việt Nam phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng hai con số cho giai đoạn 2026 – 2030, quyết tâm nâng mức tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đứng trong nhóm 30 nền kinh tế có quy mô GDP hàng đầu thế giới.

Với những mục tiêu trên, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái cho rằng, nguồn lực từ bên ngoài và hợp tác quốc tế sẽ đóng vai trò hết sức quan trọng. Trong đó, EU nổi lên là một đối tác chiến lược hàng đầu của Việt Nam, không chỉ bởi trình độ phát triển và quy mô thị trường mà còn bởi sự bổ trợ lớn trong cơ cấu kinh tế, thương mại.

Theo Thứ trưởng, sau hơn 6 năm thực thi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), thương mại song phương tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực với nhiều chuyển biến rõ nét về quy mô, cơ cấu thị trường và mặt hàng.

9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại Việt Nam - EU đã đạt trên 65 tỷ USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước. EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ tư, thị trường xuất khẩu lớn thứ ba và thị trường nhập khẩu lớn thứ sáu của Việt Nam. Ở chiều ngược lại, Việt Nam giữ vị trí đối tác thương mại lớn nhất của EU trong khối ASEAN.

“Những con số ấn tượng này khẳng định EVFTA là một trong những hiệp định mang lại kết quả thành công nhất trong số các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam từng tham gia,” Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nhận định.

Toàn cảnh diễn đàn. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi Việt Nam – EU nâng cấp lên quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Cùng với EVFTA, khuôn khổ hợp tác mới này đã củng cố nền tảng tăng trưởng vững chắc, thúc đẩy giao thương và đầu tư đi vào thực chất, hiệu quả hơn.

Thứ trưởng kỳ vọng EU tiếp tục là thị trường chủ lực của hàng hóa Việt Nam, đồng thời trở thành đối tác chiến lược ưu tiên hàng đầu trong việc nâng cấp thương mại, liên kết xây dựng chuỗi cung ứng toàn diện, tự chủ, nâng cao tiêu chuẩn phát triển bền vững và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Việt Nam cũng mong muốn tăng tỷ trọng các sản phẩm có hàm lượng công nghệ, chế biến sâu và giá trị gia tăng cao khi xuất khẩu sang EU.

Bên cạnh đó, với nhu cầu lớn về nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu, công nghệ tiên tiến và giải pháp xanh, kinh tế tuần hoàn từ châu Âu, cùng lợi thế về công nghệ, quản trị và tiềm năng tài chính của EU, Việt Nam kêu gọi các nguồn lực từ đối tác châu Âu triển khai các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, tín dụng xanh và các dự án cụ thể về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng bền vững...

Trong thời gian tới, Việt Nam mong muốn EU với tư cách là thành viên quan trọng và là đầu mối của Nhóm Đối tác Quốc tế (IPG) tiếp tục cụ thể hóa các hỗ trợ về tài chính và chuyển giao công nghệ để hiện thực hóa các dự án phù hợp. Qua đó, thúc đẩy Chương trình Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Công bằng (JETP) trở thành kênh huy động vốn dài hạn cho thị trường với sự tham gia của các bên.

“Trên nền tảng quan hệ vững chắc, dư địa hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai bên còn rất lớn. Tuy nhiên, để đón đầu và hiện thực hóa những cơ hội mới, chúng ta cũng đối mặt với không ít thách thức, đòi hỏi nỗ lực chung của cả hai bên, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh tình hình quốc tế còn nhiều diễn biến phức tạp và rủi ro tiềm ẩn.

Động lực tăng trưởng đang dần chuyển từ lợi thế chi phí đơn thuần sang năng lực cạnh tranh thực chất. Theo đó, giá trị gia tăng, tiêu chuẩn phát triển bền vững và khả năng thích ứng linh hoạt sẽ là những yếu tố quyết định để tận dụng các cơ hội từ các khuôn khổ hợp tác chúng ta có".

Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái

Thứ trưởng Bộ Công Thương cũng mong muốn các hiệp hội, doanh nghiệp tiếp tục phát huy vai trò cầu nối hiệu quả giữa doanh nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách, giữa nguồn lực châu Âu với năng lực sản xuất tại Việt Nam, cũng như giữa các ý tưởng hợp tác với các dự án tiềm năng trên thực tế.

Đồng thời, Bộ Công Thương cam kết tiếp tục tạo mọi điều kiện thuận lợi, xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định để cộng đồng doanh nghiệp nói chung và các đối tác châu Âu nói riêng yên tâm đầu tư, kinh doanh hiệu quả và lâu dài tại Việt Nam.

Dư địa mở rộng hợp tác Việt Nam – EU còn rất lớn

Về phía EU, Đại sứ, Trưởng phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam Julien Guerrier đánh giá, Hiệp định EVFTA là trụ cột trong hợp tác kinh tế, góp phần tăng cường quan hệ thương mại và đầu tư giữa hai bên. Đồng thời, hai bên đã nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh, hai bên phải biến khuôn khổ hợp tác được nâng cấp này thành những kết quả cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho nền kinh tế, xã hội.

Nói thêm về cơ hội mở rộng hợp tác giữa hai bên, ông Julien Guerrier cho rằng dư địa còn rất lớn. Các lĩnh vực tiềm năng có thể nhắc đến như chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn; năng lượng tái tạo và sản xuất bền vững; hàng không vũ trụ; cảng biển, sân bay, vận tải và logistics; công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số; khoáng sản chiến lược; y tế, công nghệ sinh học và nông nghiệp công nghệ cao. "Đây chính là những lĩnh vực sẽ định hình năng lực cạnh tranh và khả năng chống chịu trong tương lai," ông Julien Guerrier chia sẻ.

Nói rõ hơn về động lực của mỗi bên, ông Julien Guerrier cho biết, các doanh nghiệp châu Âu sở hữu công nghệ, tiêu chuẩn và kinh nghiệm hàng đầu thế giới. Nhiều tập đoàn lớn cùng đông đảo doanh nghiệp SMEs đổi mới sáng tạo của châu Âu sẵn sàng đóng góp vào hệ sinh thái công nghiệp và công nghệ mà Việt Nam đang hướng tới xây dựng.

Với chuyển đổi xanh, việc chuyển sang mô hình tăng trưởng phát thải bằng "0" không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là cơ hội kinh tế to lớn. Quá trình này đòi hỏi nguồn đầu tư đáng kể vào hệ thống năng lượng, logistics, hạ tầng, nâng cấp công nghiệp, kỹ năng và các tiêu chuẩn. Trong khi đó, các doanh nghiệp châu Âu có thể đóng góp sâu rộng không chỉ bằng nguồn vốn, mà còn bằng công nghệ, chuyên môn quản lý, tiêu chuẩn an toàn và cam kết lâu dài.

Đại sứ, Trưởng phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam Julien Guerrier. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Đặc biệt, hợp tác chuyển đổi năng lượng thông qua Chương trình Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Công bằng (JETP) và Sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway) có thể giúp Việt Nam đạt được các mục tiêu phát triển, đồng thời củng cố khả năng chống chịu và năng lực cạnh tranh. Trước những gián đoạn trên thị trường năng lượng toàn cầu gần đây liên quan đến xung đột tại Trung Đông, giải pháp phù hợp nhất cho cả EU và Việt Nam là đẩy mạnh hơn nữa quá trình chuyển đổi năng lượng.

Dẫn báo cáo từ Bloomberg, Đại sứ EU thấy rằng, một làn sóng đầu tư mới vào năng lượng tái tạo đang đến với Việt Nam với khoảng 4,2 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, cao gấp 4 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong khi đó, thông qua Sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu, EU hướng tới hỗ trợ giảm thiểu rủi ro cho các khoản đầu tư phù hợp, củng cố hệ sinh thái và kết nối các ưu tiên của khu vực công với nguồn vốn tư nhân.

Hiện EU cũng hỗ trợ xây dựng nền tảng cho đầu tư bền vững, bao gồm việc áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, phát triển nguồn nhân lực, áp dụng tiêu chuẩn ESG và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn với quy mô dự kiến đạt từ 500 - 600 triệu EUR tài chính xanh trong thời gian tới. Điều này có nghĩa, EU không chỉ quan tâm đến từng dự án riêng lẻ, mà muốn góp phần tạo dựng một môi trường thuận lợi để các dự án bền vững có thể nhân rộng và thành công lâu dài.

Từ những yếu tố trên, ông Julien Guerrier thấy rằng, Việt Nam - EU đang có một nền tảng hợp tác rất vững chắc: Nền kinh tế Việt Nam năng động, chương trình cải cách đầy tham vọng, một hiệp định thương mại tự do toàn diện và một cộng đồng doanh nghiệp sẵn sàng nhập cuộc.

Gửi thông điệp tới cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, ông Julien Guerrier khẳng định: “EU coi Việt Nam là một đối tác chiến lược và đáng tin cậy. Chúng tôi mong muốn hợp tác chặt chẽ với Việt Nam để biến động lực chính trị thành các cơ hội kinh doanh cụ thể, đưa thương mại trở thành động lực tạo nên sự thịnh vượng, cân bằng và bền vững, đồng thời chuyển hóa các khát vọng chung thành những dự án thiết thực mang lại lợi ích cho nhân dân hai bên”.

Hải Phòng mời gọi doanh nghiệp EU đầu tư

Sở hữu những lợi thế như cảng quốc tế Lạch Huyện, mạng lưới đường cao tốc, sân bay Cát Bi, các khu/cụm công nghiệp, đại diện TP Hải Phòng tại Diễn đàn đã bày tỏ mong muốn trở thành địa điểm để phát triển cơ sở sản xuất, trung tâm phân phối và mạng lưới nhà cung ứng của doanh nghiệp EU.

Chia sẻ về những lĩnh vực hợp tác cụ thể giữa địa phương và EU, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Hải Phòng Nguyễn Công Hân đã nhắc đến công nghệ, kinh tế xanh, khu công nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, cảng biển...

Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Hải Phòng Nguyễn Công Hân. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Về phát triển hạ tầng cảng biển và logistics xanh, danh mục dự án kêu gọi đầu tư của Hải Phòng giai đoạn 2026 – 2030 của thành phố bao gồm hoàn thiện cảng Lạch Huyện, xây dựng cảng Nam Đồ Sơn và phát triển các trung tâm logistics.

“Đây là cơ hội để các doanh nghiệp châu Âu nghiên cứu hợp tác đầu tư, khai thác và cung cấp công nghệ quản lý cảng, kho bãi, vận tải đa phương thức… Chúng tôi quan tâm đến những giải pháp giúp giảm chi phí lưu thông, tiết kiệm năng lượng và kiểm soát phát thải trong vận chuyển hàng hóa,” ông Nguyễn Công Hân chia sẻ.

Với công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ, TP Hải Phòng mong muốn hợp tác trong các lĩnh vực điện tử, linh kiện ô tô, bán dẫn, tự động hóa và vật liệu mới. Không chỉ thu hút dự án sản xuất, thành phố đề xuất tăng cường kết nối mua hàng giữa doanh nghiệp châu Âu với nhà cung ứng trong nước, gắn yêu cầu về chất lượng với hỗ trợ cải tiến công nghệ và đào tạo nhân lực, nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Một hợp tác nữa được đại diện TP Hải Phòng nhắc đến là phát triển khu công nghiệp sinh thái và chuyển đổi xanh trong sản xuất. Địa phương này mong muốn các đối tác châu Âu nghiên cứu đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cung cấp giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả, tái sử dụng nước và tuần hoàn nguyên liệu. Sự tham gia của các tổ chức tài chính, quỹ đầu tư và đơn vị tư vấn sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực và lựa chọn phương án chuyển đổi phù hợp.

Thành phố Hải Phòng cũng kêu gọi đầu tư vào nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chế biến sâu và hệ thống kho lạnh, bảo quản sau thu hoạch. Danh mục dự án giai đoạn 2026 – 2030 có các dự án vùng sản xuất nông nghiệp hữu cơ tại xã Tứ Kỳ và vùng vải thiều chất lượng cao tại xã Thanh Hà, kết hợp du lịch sinh thái. Đây là những hướng hợp tác mà các doanh nghiệp châu Âu có thể nghiên cứu, gắn đầu tư sản xuất, chế biến với dịch vụ logistics phục vụ xuất khẩu.

Tại Diễn đàn, Phó Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Công Hân cam kết: “Chúng tôi sẵn sàng làm đầu mối phối hợp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại, hỗ trợ kết nối doanh nghiệp và trao đổi thông tin với các đối tác. Chúng tôi mong rằng, trong thời gian tới các nhà đầu tư, doanh nghiệp châu Âu đến tìm hiểu, khảo sát và cùng phát triển các dự án tại TP Hải Phòng”.