Đắk Lắk: Cận cảnh nghề 'làm đẹp' tàu cá ở cảng Đông Tác

Cảng cá Đông Tác (xóm Rớ, phường Phú Yên, Đắk Lắk) không chỉ nhộn nhịp cảnh bốc dỡ những khoang tàu đầy cá, mà còn là nơi để sửa chữa các tàu cá sau hàng tháng lênh đênh trên biển. Giữa sóng gió và nước biển mặn, vỏ gỗ nhiều con tàu bị ăn mòn, bong tróc sơn, thậm chí mục rỗng, cần được sửa chữa trước chuyến biển tiếp theo.

Tàu cá được đưa lên triền đà để sửa chữa, bảo dưỡng trước chuyến biển tiếp theo. Tại đây, các cuộn cáp thép và bộ tời được bố trí phục vụ việc kéo, nâng tàu lên bờ.

Ở khu sửa chữa tàu cá tại cảng Đông Tác nhiều con tàu được kê cao trên giá đỡ. Dưới gầm tàu, trên mạn thuyền và giữa những khung gỗ đang dựng, thợ làm việc nối tiếp nhau: người dùng máy mài xử lý bề mặt, người rà lại các mối ghép, người đo và gia công từng thanh gỗ.

Tiếng máy, tiếng búa vang lên giữa triền đà. Mỗi công đoạn góp phần làm mới, gia cố thân tàu sau thời gian hoạt động trên biển.

Với tàu vỏ gỗ, những đường ghép giữa các tấm ván là một trong những vị trí cần được kiểm tra, xử lý kỹ. Người thợ dùng búa thao tác dọc theo thân tàu, rà từng khe nối để gia cố những chỗ cần thiết.

Dưới nắng gắt, thợ mộc tàu cá trèo lên khung sườn, đo đạc và thay thế những thanh gỗ hư hỏng. Công việc đòi hỏi sức bền, tay nghề và sự tỉ mỉ để bảo đảm độ chắc chắn, cân bằng cho con tàu khi vươn khơi.

Một trong những công đoạn quan trọng và kỳ công nhất của nghề "làm đẹp" tàu cá chính là xảm vỏ tàu. Thợ dùng búa đóng chặt lớp mạt gỗ tre vào từng khe hở giữa các nẹp ván vỏ tàu. Từ những nhát búa xử lý mối ghép, đường máy mài trên đáy tàu đến việc cắt, chỉnh từng thanh gỗ, mỗi phần việc đều cần sự tập trung và kinh nghiệm.

Sau khi xảm xong, bề mặt ván tiếp tục được miết lớp keo chống thấm chuyên dụng, sau đó đóng hàng nghìn chiếc đinh đồng giữ chặt cố định. Nhờ kỹ thuật thủ công truyền thống này, vỏ tàu mới đủ kín khít, ngăn không cho nước biển xâm nhập vào bên trong khoang máy hay khoang cá trong suốt thời gian dài hoạt động ngoài khơi xa.

Ông Nguyễn Quyết (60 tuổi) đã có hơn 40 năm gắn bó với nghề sửa chữa tàu thuyền. Theo ông, sau khoảng một năm đi biển, tàu thường được kéo lên bờ để bảo dưỡng, xảm lại vỏ, cạo hàu và sơn bảo vệ; thời gian sửa chữa kéo dài từ 10 ngày đến gần một tháng, tùy tình trạng phương tiện.

Trong xưởng sửa chữa tàu cá, thợ mộc Trần Quốc Danh miệt mài gia cố những mảng vỏ tàu đã hằn dấu thời gian. Gần 30 năm gắn bó với nghề, ông cho biết thời gian đại tu tùy thuộc khối lượng công việc và số thợ; một nhóm thường có khoảng 5 người, đôi khi ít hơn. Công việc đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ.

Đang theo dõi đội thợ sửa chữa tàu cá, anh Trương Ngọc Trường (chủ tàu PY92684TS) cho biết đã gắn bó với nghề đi biển hơn 20 năm. Mỗi chuyến biển thường kéo dài khoảng 50 ngày; sau một năm, anh đưa tàu lên xưởng bảo dưỡng, đại tu theo chu kỳ đăng kiểm.

“Thời gian sửa chữa mỗi đợt gần một tuần, gồm xảm kín vỏ tàu, sơn mới và gia cố các hạng mục bằng gỗ. Tùy mức độ hao mòn, chi phí sửa chữa và đăng kiểm khoảng 50 - 60 triệu đồng. Hoàn tất các công đoạn và lễ cúng, tàu lại được hạ thủy, tiếp tục vươn khơi”, anh Trường chia sẻ.

Sau khi xử lý thân tàu, người thợ phủ vật liệu lên một số bề mặt rồi sơn sửa lại các phần đã cũ. Trên những con tàu được đưa lên bờ, các gam màu xanh, đỏ dần hiện rõ dưới nắng. Các tàu cá khác lại sẵn sàng hạ thủy, tiếp tục hành trình rẽ sóng ra khơi giữ bờ, giữ biển và mang về những khoang cá đầy.

Ông Hà Viên, Giám đốc Ban Quản lý Cảng cá Phú Yên (đơn vị quản lý Cảng cá Đông Tác) cho biết, Cảng cá Đông Tác có khoảng 350 - 400 tàu đăng ký hoạt động, sản lượng bình quân 3.800 - 4.500 tấn mỗi năm. Hằng năm, ngư dân đưa tàu lên bờ cạo hà, trám vá, sơn sửa và thay gỗ. Thời gian sửa chữa tùy hạng mục của bà con ngư dân, có thể kéo dài từ 1 - 2 tháng để tàu tiếp tục vươn khơi an toàn.

Cận cảnh nghề “làm đẹp” tàu cá vươn khơi ở cảng Đông Tác. Video: Ngọc Hùng