Đắk Lắk đề xuất nắn hướng tuyến đường sắt tốc độ cao nhằm bảo tồn di tích

Nhằm giảm thiểu ảnh hưởng đến đời sống dân cư và các công trình văn hóa, tỉnh Đắk Lắk đề nghị điều chỉnh cục bộ hướng tuyến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Tỉnh Đắk Lắk, đơn vị hành chính có diện tích lớn thứ ba cả nước, vừa đề xuất phương án điều chỉnh hướng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn đi qua địa bàn. Động thái này nhằm hạn chế tối đa việc thu hồi đất tại các khu vực dân cư đông đúc và bảo vệ các công trình văn hóa, lịch sử đặc thù.

Quy mô giải phóng mặt bằng lớn nhất từ trước đến nay

Đoạn tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua tỉnh Đắk Lắk có tổng chiều dài gần 98,7km. Tuyến bắt đầu từ xã Xuân Lộc và kết thúc tại xã Hòa Xuân, đi qua địa giới của 13 xã, phường. Đây được đánh giá là dự án hạ tầng có quy mô giải phóng mặt bằng lớn kỷ lục tại địa phương.

Theo thống kê sơ bộ từ Sở Xây dựng Đắk Lắk, dự án dự kiến sẽ thu hồi hơn 800ha đất, gây ảnh hưởng trực tiếp đến gần 5.600 nhà ở và thửa đất. Ước tính có khoảng 3.000 hộ dân sẽ phải di dời và bố trí tái định cư để nhường mặt bằng cho dự án trọng điểm quốc gia này.

Đề xuất điều chỉnh để giảm thiểu tác động xã hội

Mặc dù hướng tuyến đã được nghiên cứu, nhưng phía tỉnh Đắk Lắk nhận định phương án hiện tại vẫn còn nhiều điểm vướng mắc. Cụ thể, đường ray dự kiến đi qua nhiều khu dân cư hiện hữu và ảnh hưởng đến các công trình tâm linh, xã hội như chùa và cô nhi viện.

Để giải quyết vấn đề này, địa phương đã kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét điều chỉnh hướng tuyến tại các vị trí xung yếu. Mục tiêu là tránh chồng lấn vào các di tích lịch sử, văn hóa và hạn chế xáo trộn đời sống của người dân. Sau khi xem xét, cơ quan chức năng đã thống nhất giao đơn vị tư vấn nghiên cứu các phương án điều chỉnh cục bộ tại những vị trí cần thiết.

Nhằm đảm bảo nguồn lực thực hiện, dự kiến khoảng 4.000 tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2026 sẽ được bố trí để triển khai các công tác liên quan. Tỉnh Đắk Lắk cũng đã bắt đầu phân bổ nguồn vốn này cho các đơn vị chủ đầu tư để thực hiện các hạng mục theo quy định.

Công tác giải phóng mặt bằng để triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam hiện đang được triển khai. Ảnh: TTXVN

Công tác giải phóng mặt bằng để triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam hiện đang được triển khai. Ảnh: TTXVN

Sẵn sàng quỹ đất tái định cư và nguồn vật liệu

Song song với việc xin điều chỉnh hướng tuyến, tỉnh Đắk Lắk đã chủ động chuẩn bị các phương án hậu cần. Địa phương đã lựa chọn 18 khu đất với tổng diện tích hơn 131ha để xây dựng các khu tái định cư tập trung. Ngoài ra, 5 khu cải táng với diện tích khoảng 9ha cũng được quy hoạch để phục vụ việc di dời mồ mả.

Về vật liệu xây dựng, Sở Xây dựng đề xuất bố trí 5 mỏ đất san lấp, 2 mỏ cát xây dựng cùng hàng chục bãi đổ thải phục vụ thi công. Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết chỉ đạo các đơn vị phải hoàn tất quy hoạch khu tái định cư ngay trong tháng 6/2026. Việc cắm cọc và bàn giao mốc giải phóng mặt bằng thực địa dự kiến bắt đầu từ quý III/2027.

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng mức đầu tư khoảng 67 tỷ USD, dài 1.541km đi qua 15 tỉnh, thành phố. Với tốc độ thiết kế 350km/h, dự án được kỳ vọng sẽ làm thay đổi diện mạo hạ tầng giao thông quốc gia. Đối với Đắk Lắk (nay bao gồm cả phần diện tích cũ của Phú Yên), dự án không chỉ là thách thức về mặt bằng mà còn là cơ hội lớn để kết nối liên vùng sau khi hoàn thành.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/dak-lak-de-xuat-nan-huong-tuyen-duong-sat-toc-do-cao-nham-bao-ton-di-tich-443899.html