Đảm bảo hạ tầng xử lý rác thải

Công nhân vận hành Nhà máy điện rác Phú Sơn (phường Phú Bài, TP. Huế)

Nhiều dự án được đầu tư

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), hạ tầng xử lý rác thải trên địa bàn thành phố hiện nay đã cơ bản đáp ứng nhu cầu. Tính đến năm 2025, tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt đạt 97%. Với khối lượng rác thải phát sinh khoảng 720 tấn/ngày, phần lớn lượng rác này đã được thay thế phương pháp chôn lấp truyền thống bằng công nghệ đốt rác phát điện tiên tiến.

Một trong những “điểm sáng” về ứng dụng công nghệ xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn thành phố là việc đầu tư, đưa vào sử dụng Nhà máy điện rác Phú Sơn (phường Phú Bài, TP. Huế).

Khởi công từ năm 2021 và chính thức tiếp nhận rác từ tháng 9/2023, Nhà máy điện rác Phú Sơn do Công ty TNHH Năng lượng Môi trường EB làm chủ đầu tư có công suất thiết kế 600 tấn/ngày. Sử dụng công nghệ lò ghi đa cấp hiện đại, phù hợp với Quy chuẩn QCVN 61-MT:2016/BTNMT, nhà máy hiện đang xử lý rác thải sinh hoạt cho hầu hết các địa phương trên địa bàn thành phố. Trong năm 2025, lượng rác xử lý tại đây đạt khoảng 200.000 tấn. Thời gian qua, khi rác thải của khu vực Phong Điền (cũ) được điều chuyển về đây, toàn thành phố chỉ còn các địa phương của Quảng Điền và A Lưới (cũ) áp dụng phương pháp chôn lấp với khối lượng hơn 15.000 tấn rác thải trong năm 2025.

Theo ông Nguyễn Hoàng Phước, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường (Chi cục BVMT), sự góp mặt của Nhà máy điện rác Phú Sơn đã giúp hơn 80% khối lượng chất thải rắn sinh hoạt toàn thành phố được xử lý bằng công nghệ đốt phát điện, kéo giảm tỷ lệ chôn lấp xuống dưới 20%. Kết quả này đáp ứng các yêu cầu theo Chỉ thị 41/CT-TTg ngày 1/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ về một số giải pháp cấp bách tăng cường quản lý chất thải rắn và Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 7/5/2018 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt điều chỉnh chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050.

Rác thải được thu gom, xử lý và tái chế

Nhằm chủ động phương án dự phòng trong xử lý chất thải rắn, đảm bảo công tác xử lý khi Nhà máy điện rác Phú Sơn gặp sự cố, thành phố cũng đã triển khai xây dựng các bãi chôn lấp tại 2 khu xử lý chính tập trung ở Phú Bài và Bình Điền, hoàn thiện lò đốt chất thải rắn có quy mô 20 tấn/ngày tại khu xử lý Chân Mây - Lăng Cô để có thể tiếp nhận xử lý chất thải rắn ở địa bàn huyện Phú Lộc (cũ) và Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô. Các dự án xây dựng bãi chôn lấp, khu xử lý lò đốt đều được đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải đạt QCVN cột A trước khi thải ra môi trường.

Ghi nhận của chúng tôi, tại bãi chôn lấp Bình Điền thuộc dự án Xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn thành phố, công tác triển khai các hạng mục đã cơ bản hoàn thành. Mục tiêu đầu tư của dự án này là giải quyết triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt trên địa bàn Phong Điền, Quảng Điền, Hương Trà (cũ), nhằm đảm bảo vệ sinh môi trường bền vững, với công suất xử lý giai đoạn 1 là 150 tấn/ngày. Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển đô thị thành phố đang yêu cầu các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành các hạng mục cuối nhằm sớm đưa công trình vào sử dụng.

Thu gom, phân loại rác tại nguồn được triển khai ở các địa phương

Tái chế, quy hoạch điểm xử lý rác

Để hạ tầng xử lý rác thải bám sát tốc độ phát triển đô thị, trong giai đoạn tiếp theo, thành phố dự kiến sẽ tiếp tục kêu gọi đầu tư các nhà máy xử lý rác tại các khu vực đã quy hoạch như Bình Điền và Phong Điền.

Ông Nguyễn Hoàng Phước cho biết, các địa phương đã quy hoạch, bố trí các điểm tập kết chất thải rắn sinh hoạt sau phân loại, chất thải cồng kềnh thực hiện tiền xử lý. Việc phân loại rác tại nguồn sẽ tận dụng thu hồi và tái sử dụng được các loại chất thải làm nguyên liệu sản xuất cho các quá trình sản xuất khác, không cần thiết phải đốt khi có thể thu gom riêng. Như vậy, sẽ thúc đẩy ngành công nghiệp tái chế phát triển và giảm thiểu được lượng rác phải vận chuyển về cơ sở xử lý.

Hiện, Sở Xây dựng cũng đang khẩn trương rà soát, điều chỉnh quy hoạch quản lý chất thải rắn toàn thành phố nhằm đảm bảo phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Dự kiến, Sở sẽ đề xuất phương án quy hoạch các địa điểm tiếp nhận, xử lý chất thải rắn xây dựng liên xã, phường. Đồng thời, đẩy mạnh kêu gọi doanh nghiệp đầu tư công nghệ tái chế rác thải xây dựng thành vật liệu san lấp để tận dụng tối đa tài nguyên và bảo vệ cảnh quan bền vững. UBND các xã, phường cũng rà soát các vị trí để đề xuất đầu tư các trạm thu gom chất thải, phân loại tái chế để tận dụng nguồn tài nguyên.

Bãi chôn lấp Bình Điền đang được triển khai thi công

Cũng theo ông Nguyễn Hoàng Phước, dù đã có nhiều nỗ lực trong công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt, song thực tế ở nhiều địa phương, việc phân loại chất thải rắn tại nguồn vẫn chưa được triển khai đồng bộ. Tình trạng một số điểm tập kết rác tự phát vẫn còn khá phổ biến làm ô nhiễm môi trường và mất mỹ quan đô thị... Một số địa bàn xa, dân cư thưa thớt, nhất là khu vực miền núi chưa tiếp cận được dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn, hoạt động của các bãi chôn lấp không có hệ thống xử lý nước rỉ rác dẫn đến xả nước thải không đảm bảo ra môi trường.

Vì vậy, thành phố Huế đang nỗ lực thực hiện tốt công tác quản lý môi trường trong khu vực đô thị; tiếp tục hướng dẫn cho các địa phương thực hiện tốt bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao. Thành phố cũng tiếp tục quán triệt, phổ biến rộng rãi các quan điểm, mục tiêu, giải pháp về công tác bảo vệ môi trường và đẩy mạnh xây dựng nếp sống văn minh đô thị, bảo đảm cảnh quan môi trường xanh - sạch - đẹp; đẩy mạnh phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường như: “Xây dựng thành phố xanh - sạch - sáng ”; “Ngày Chủ nhật xanh” và phong trào “Nói không với túi ni lông và sản phẩm nhựa sử dụng một lần”. Đồng thời, xây dựng và thực hiện hương ước, quy định, cam kết bảo vệ môi trường, phát triển các mô hình cộng đồng dân cư tự quản trong hoạt động bảo vệ môi trường; xử lý nghiêm đối với các hành vi gây ô nhiễm môi trường, làm ảnh hưởng đến chất lượng sống của người dân...