Đảm bảo năng lượng và đẩy mạnh sản xuất

Giữ “mạch máu” năng lượng, ổn định thị trường

Trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông diễn biến phức tạp, kéo theo rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng và vận tải toàn cầu, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, bộ này đã chủ động xây dựng kế hoạch hành động cụ thể vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa bảo đảm ổn định thị trường trong bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro, đồng thời định hình chiến lược phát triển ngành theo hướng dài hạn, gắn với các động lực tăng trưởng mới.

Trong kế hoạch này, Bộ Công Thương đánh giá đầy đủ yếu tố tác động, đặc biệt là biến số địa chính trị có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng, vận tải và thương mại toàn cầu, từ đó xây dựng kịch bản điều hành phù hợp.

Một trong ba trụ cột lớn được bộ này đặt lên hàng đầu là bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn cung xăng dầu.

Theo ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, trước nguy cơ đứt gãy nguồn cung do rủi ro vận tải quốc tế, Bộ Công Thương yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu, sản xuất đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, tránh phụ thuộc vào một khu vực địa lý.

Song song với bảo đảm nguồn cung, ông Tân cho biết, đang nỗ lực kiểm soát thị trường trong bối cảnh chi phí logistics gia tăng có thể kéo theo nguy cơ găm hàng, đầu cơ; đồng thời phối hợp chặt chẽ với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để cập nhật diễn biến thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động điều chỉnh phương án vận chuyển, thanh toán trong bối cảnh rủi ro gia tăng.

Thúc đẩy sản xuất, mở rộng thị trường xuất khẩu

Theo lãnh đạo Bộ Công Thương, trong trụ cột tăng trưởng của ngành, phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo được xác định là động lực chính, phát triển theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, ứng dụng công nghệ cao và công nghệ xanh. Đặc biệt, để duy trì tăng trưởng cao, thực chất, định hướng xuyên suốt là thúc đẩy chuyển đổi số trong sản xuất, phát triển công nghiệp nền tảng và công nghiệp hỗ trợ, qua đó nâng tỷ lệ nội địa hóa và tăng năng lực tự chủ của nền sản xuất.

Đảm bảo an ninh năng lượng được xác định là trụ cột hàng đầu để duy trì tăng trưởng 2 con số trong năm nay và giai đoạn tới

Cùng với đó, Bộ Công Thương đẩy mạnh thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, có khả năng lan tỏa và gắn kết với doanh nghiệp trong nước; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với xuất nhập khẩu, lãnh đạo Bộ Công Thương cho hay, để hướng tới mục tiêu kim ngạch “nghìn tỷ” USD trong năm 2026, bộ này xác định triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển thị trường, nâng cao năng lực sản xuất và tận dụng hiệu quả hội nhập.

Trọng tâm là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất trong nước, tạo nguồn hàng chất lượng; đồng thời đẩy nhanh các dự án công nghiệp, năng lượng, hạ tầng giao thông và phát triển công nghiệp hỗ trợ nhằm nâng giá trị gia tăng, giảm phụ thuộc nhập khẩu; đồng thời đa dạng hóa thị trường xuất khẩu theo hướng bền vững, tiếp tục khai thác các thị trường lớn như Mỹ, Trung Quốc, EU...

Ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, Thứ trưởng Bộ Công Thương

“Trong bối cảnh chính sách thuế quan của Mỹ có thể thay đổi, xung đột địa chính trị tiếp tục leo thang, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và biến động giá cả còn hiện hữu, Bộ Công Thương sẽ tăng cường phân tích, dự báo, chủ động tham mưu giải pháp điều hành linh hoạt; đồng thời khuyến nghị doanh nghiệp điều chỉnh kế hoạch sản xuất, thị trường phù hợp với từng kịch bản”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết.

Phát triển từ chiều rộng sang chiều sâu

Bộ Công Thương đang xây dựng Chiến lược phát triển ngành theo hướng tăng trưởng hai con số bền vững trong dài hạn giai đoạn 2026-2030 với trọng tâm chuyển mạnh từ chiều rộng sang chiều sâu.

Chiến lược đặt mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng, tăng tỷ lệ nội địa hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế; đồng thời ưu tiên phát triển công nghiệp nền tảng, công nghiệp chiến lược và công nghiệp hỗ trợ, gắn với chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Một trọng tâm lớn là phát triển hạ tầng đồng bộ, đặc biệt là hạ tầng năng lượng và lưới điện truyền tải cao thế nhằm tích hợp nguồn năng lượng tái tạo quy mô lớn; phát triển lưới điện thông minh và nghiên cứu cơ chế đối tác công tư (PPP) để thu hút vốn đầu tư.

Bộ Công Thương định hướng phát triển hệ thống logistics quốc gia theo hướng xanh, số hóa; mở rộng mạng lưới trung tâm thương mại, chợ đầu mối hiện đại; thúc đẩy thương mại điện tử, đặc biệt là tại khu vực nông thôn, đẩy đàm phán các hiệp định mới nhằm mở rộng không gian thị trường; tăng cường cảnh báo sớm và xử lý rào cản thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với các tiêu chuẩn mới về môi trường, phát thải.

Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục được xác định là trụ cột, với mục tiêu đến năm 2030 chiếm khoảng 28-30% GDP, phát triển theo hướng công nghệ cao, xanh, giảm gia công lắp ráp, tăng sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

“Bộ Công Thương khuyến khích doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư nghiên cứu - phát triển (R&D), ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật và tự động hóa trong sản xuất; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu sản xuất hiện đại; tập trung tăng tỷ lệ nội địa hóa; khuyến khích doanh nghiệp FDI chuyển giao công nghệ”, ông Nguyễn Sinh Nhật Tân nói.

Dương Hưng