Đảm bảo nguồn lực để mô hình chính quyền hai cấp vận hành thông suốt

Chủ động tham mưu, bảo đảm nguồn lực tài chính

Sau sắp xếp, tỉnh Sơn La giảm từ 204 xuống còn 75 xã, phường; số sở, ban, ngành giảm từ 19 xuống 14; số phòng chuyên môn thuộc sở giảm từ 114 xuống 97; đơn vị sự nghiệp công lập giảm từ 109 xuống 100. Để bảo đảm mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, Sở Tài chính đã chủ động rà soát các nội dung về ngân sách, tài sản công và tham mưu UBND tỉnh ban hành kịp thời các quy định về phân cấp quản lý tài chính, phù hợp với mô hình tổ chức mới.
Ông Hoàng Văn Vạn, Giám đốc Sở Tài chính, cho biết: Sở đã tham mưu ban hành các quy định về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, tỷ lệ phân chia nguồn thu và định mức phân bổ chi thường xuyên theo Luật Ngân sách Nhà nước. Nhờ đó, 6 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách trên địa bàn ước đạt 2.721 tỷ đồng, bằng 57,21% dự toán Trung ương giao và 53,88% dự toán HĐND tỉnh giao. Nguồn lực tài chính được bảo đảm, đáp ứng đầy đủ kinh phí tổ chức đại hội đảng các cấp, bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp; chi trả chế độ theo Nghị định số 178 và Nghị định số 67 của Chính phủ cho 1.399 đối tượng với kinh phí trên 1.245 tỷ đồng, đồng thời bảo đảm các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của tỉnh.

Hội nghị đánh giá kết quả quý I, triển khai nhiệm vụ quý II năm 2026 của Sở Tài Chính.

Không chỉ tham mưu phân cấp ngân sách, Sở Tài chính còn rà soát, điều chỉnh dự toán ngân sách phù hợp với mô hình tổ chức mới; bổ sung kinh phí cho các đơn vị sau sắp xếp, hợp nhất; giao mức tự chủ tài chính giai đoạn 2026-2030 và bố trí nguồn thực hiện các chính sách về tiền lương, chế độ an sinh xã hội. Nhờ đó, việc điều hành ngân sách được thực hiện linh hoạt theo tiến độ sắp xếp bộ máy, bảo đảm không phát sinh khoảng trống trong thực hiện các nhiệm vụ chi.

Trung tâm phục vụ hành chính công xã Bó Sinh tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh bảo đảm nguồn lực, Sở Tài chính tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ cho cấp xã; hỗ trợ xử lý vướng mắc trong vận hành hệ thống TABMIS; tổ chức tập huấn cho đội ngũ cán bộ tài chính. Nhờ vậy, các xã, phường nhanh chóng làm chủ quy trình quản lý ngân sách và vận hành ổn định ngay sau khi đi vào hoạt động.

Nhờ triển khai đồng bộ từ phân cấp nguồn thu, giao dự toán, bố trí kinh phí đến hướng dẫn nghiệp vụ, ngay khi chính quyền cấp xã mới đi vào hoạt động, các nhiệm vụ chi thường xuyên, chi lương, chi an sinh xã hội và hoạt động của bộ máy được bảo đảm liên tục, không bị gián đoạn. Đồng thời, Sở Tài chính chủ động rà soát các chế độ, chính sách khi chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tham mưu HĐND tỉnh sửa đổi, bổ sung 15 nghị quyết quy định nội dung, mức chi, bảo đảm đồng bộ, khả thi và phù hợp thực tiễn.

Không để tài sản công bị bỏ trống

Bên cạnh bảo đảm nguồn kinh phí, việc bố trí trụ sở, trang thiết bị, phương tiện làm việc và xử lý tài sản công sau sắp xếp cũng được tỉnh xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tránh lãng phí, tạo điều kiện để chính quyền cấp xã mới sớm ổn định hoạt động. Sở Tài chính đã tham mưu UBND tỉnh phê duyệt phương án sắp xếp, bàn giao trụ sở làm việc cho các xã, phường mới tiếp nhận.

Đến nay, toàn bộ 75 xã, phường mới đã tiếp nhận tài sản, bố trí cán bộ làm việc tại một trụ sở chính. Một số nơi còn linh hoạt bố trí thêm trụ sở tiếp công dân, giải quyết thủ tục hành chính để người dân không phải di chuyển xa. Đối với 114 cơ sở nhà, đất dôi dư, Sở Tài chính đã tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo xử lý theo nguyên tắc: "Không bỏ trống, không sử dụng sai mục đích, không để tài sản xuống cấp". Song song với đó, tỉnh đã bố trí kinh phí mua sắm thiết bị công nghệ thông tin cho toàn bộ 75 xã, phường; điều chuyển và mua mới xe ô tô phục vụ công tác chung cho các xã, bảo đảm theo định mức mỗi xã 2 xe (01 xe điều chuyển, 01 xe mua mới). Đến thời điểm hiện tại, Sở Tài chính đã tham mưu UBND tỉnh bố trí mua mới 75/75 xe ô tô phục vụ công tác chung.

Những chủ trương, giải pháp của ngành Tài chính đã nhanh chóng phát huy hiệu quả tại cơ sở. Nhiều xã sau sáp nhập dù địa bàn rộng, khối lượng công việc lớn nhưng vẫn bảo đảm hoạt động hành chính diễn ra liên tục, không làm ảnh hưởng đến việc giải quyết thủ tục cho người dân.

Công ty TNHH MTV Hữu Hảo Tây Bắc thi công nâng cấp tuyến đường liên xã Yên Sơn.

Thực tế tại các địa phương cho thấy, sự chủ động tham mưu, hướng dẫn của Sở Tài chính đã giúp các xã, phường nhanh chóng ổn định hoạt động sau sắp xếp. Bà Lò Lan Phương, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sơ, cho biết: Sau khi sáp nhập hai xã Chiềng Sơ và Yên Hưng (cũ), xã Chiềng Sơ luôn bám sát hướng dẫn của ngành Tài chính trong quản lý, sử dụng ngân sách và tài sản công. Xã đã tiếp nhận, bố trí trụ sở làm việc chính, phân bổ kinh phí kịp thời, bảo đảm việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân không bị gián đoạn; đồng thời hoàn thành bàn giao toàn bộ nhà, đất dôi dư theo quy định, không còn tài sản tồn đọng.

Cán bộ Phòng Kinh tế, xã Chiềng Sơ phụ trách lĩnh vực ngân sách được trang bị máy tính giải quyết công việc.

Chia sẻ về công tác điều hành ngân sách ở cơ sở, anh Lò Tư Duy, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Chiềng Sơ, cho biết: Ngay sau khi được giao dự toán, bộ phận tài chính - kế toán đã chủ động tham mưu UBND xã phân bổ kinh phí theo đúng quy định, ưu tiên các khoản chi bắt buộc như tiền lương, phụ cấp, các chế độ an sinh xã hội và kinh phí hoạt động thường xuyên. Đồng thời, thường xuyên rà soát nhu cầu chi để kịp thời tham mưu điều hành ngân sách linh hoạt trong phạm vi dự toán được giao, bảo đảm mọi hoạt động của chính quyền diễn ra liên tục, đáp ứng yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Bảo đảm "mạch máu" ngân sách thông suốt

Có thể thấy, sự chuẩn bị đồng bộ về cơ chế tài chính, nguồn kinh phí và cơ sở vật chất đã tạo nền tảng để mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành ổn định ngay từ những ngày đầu. Sở Tài chính đã phát huy tốt vai trò tham mưu, bảo đảm "mạch máu" ngân sách thông suốt; kịp thời phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và xử lý hiệu quả tài sản công dôi dư theo tinh thần "không bỏ trống, không lãng phí". Nhờ đó, các địa phương có đủ điều kiện về kinh phí, trụ sở và cơ sở vật chất để bộ máy mới hoạt động thông suốt, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ nhân dân.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh Sơn La đã hoàn thành phân loại 75 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 27 đơn vị loại I, 42 đơn vị loại II và 6 đơn vị loại III. Đồng thời, thực hiện sắp xếp 2.233 thôn, tổ dân phố thành 1.394 thôn, tổ dân phố, giảm 839 thôn, tổ dân phố, đạt tỷ lệ 37,57%; việc bố trí đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố được thực hiện theo hướng tinh gọn, hiệu quả.

Trụ sở xã Chiềng Phung cũ sau khi sáp nhập với xã Nậm Ty được bàn giao cho trường học quản lý.

Để bảo đảm mô hình chính quyền hai cấp vận hành hiệu quả, thời gian tới, Sở Tài chính tiếp tục phát huy vai trò tham mưu UBND tỉnh thực hiện tốt công tác quản lý tài chính, ngân sách. Đồng thời, đẩy mạnh số hóa công tác hạch toán, quyết toán và phân cấp triệt để thẩm quyền mua sắm, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp tài sản, trang thiết bị nhằm tăng tính chủ động cho các đơn vị. Bằng việc siết chặt kiểm tra tài sản dôi dư và tối ưu hóa nguồn lực công, ngành Tài chính quyết tâm vận hành hệ thống tài chính minh bạch, hiệu quả, giữ vững vai trò "mạch máu" thông suốt cho bộ máy chính quyền tinh gọn hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Sự chuẩn bị đồng bộ về tài chính, ngân sách và tài sản công đã tạo nền tảng để mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Sơn La vận hành ổn định ngay từ những ngày đầu. Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ nhân dân.