Đầm Thị Nại: Di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ

Nằm ngay cửa ngõ thành phố Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, đầm Thị Nại là đầm phá lớn thứ hai của Việt Nam. Một triển lãm mang tên “Đầm Thị Nại: Di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ”, vừa được tổ chức tại Trung tâm Khám phá Khoa học ExploraScience Quy Nhơn, đã giới thiệu đến người xem về hệ đầm phá ven biển đặc sắc.

Với những bức ảnh, các pano minh họa, phim tài liệu và chia sẻ của các nhà khoa học, triển lãm giúp người xem hiểu rõ hơn về vẻ đẹp, đặc điểm tự nhiên và những giá trị của vùng đầm phá này.

Nằm ở vùng chuyển tiếp giữa sông, đất liền và biển, đây là nơi diễn ra sự trao đổi liên tục của nước, trầm tích, chất dinh dưỡng và các sinh vật giữa lục địa và đại dương. Đầm chịu tác động của thủy triều, sự biến đổi theo mùa của dòng chảy từ các con sông, các hiện tượng khí hậu và các hoạt động của con người. Những yếu tố này không ngừng định hình cảnh quan và hệ sinh thái, khiến đầm trở thành một môi trường luôn vận động và biến đổi.

Đầm Thị Nại vừa là một vùng tự nhiên có giá trị sinh thái đặc biệt phong phú, vừa là nơi diễn ra nhiều hoạt động kinh tế - xã hội của con người. Từ lâu, các nguồn tài nguyên và những dịch vụ hệ sinh thái mà đầm cung cấp đã góp phần quan trọng vào sinh kế, bản sắc văn hóa và chất lượng cuộc sống của cộng đồng địa phương. Di sản sống này cũng giữ vai trò thiết yếu trong việc duy trì đa dạng sinh học và cân bằng môi trường của toàn khu vực.

Triển lãm này là kết quả của dự án hợp tác Pháp – Việt “Sống cùng các dòng sông” (Vivre avec les fleuves), do Viện Nghiên cứu Phát triển Pháp (IRD), Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) cùng các đối tác khoa học thực hiện, với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Viện Pháp tại Việt Nam. Dự án nhằm nâng cao hiểu biết khoa học về đầm Thị Nại, đồng thời thúc đẩy đối thoại giữa khoa học, nghệ thuật và xã hội về các vấn đề liên quan đến nước và hệ sinh thái thủy sinh.

Trong giai đoạn từ tháng 4/2025 đến tháng 7/2026, tám đợt khảo sát thực địa đã được thực hiện trên đầm và hàng trăm mẫu nước, mẫu trầm tích đã được thu thập và phân tích. Những dữ liệu này đã giúp nâng cao hiểu biết về cơ chế vận hành của đầm, sự biến đổi theo mùa, các quá trình trao đổi giữa sông và biển cũng như chất lượng môi trường. Kết quả nghiên cứu cho thấy đầm Thị Nại vẫn duy trì trạng thái sinh thái nhìn chung tốt, đồng thời làm nổi bật sự phong phú, đa dạng tự nhiên và tính phức tạp của hệ sinh thái ven biển độc đáo này.

Đầm Thị Nại từ nhiều góc nhìn khác nhau qua các bức ảnh của Nicolas Cornet, Vũ Khôi Nguyên và Alexis Chaigneau, đã mang đến một hành trình khám phá đầy cảm xúc về vùng đất này. Sự kết hợp giữa nghệ thuật và khoa học mang đến một góc nhìn liên ngành về đầm Thị Nại, từ cảnh quan, con người, các hoạt động sinh kế đến những thách thức mà vùng đất này đang đối mặt. Cuộc gặp gỡ giữa nghệ thuật và khoa học giúp hiểu rõ hơn về di sản thiên nhiên quý giá này và nhận thức sâu sắc hơn về tầm quan trọng của việc gìn giữ nó cho các thế hệ tương lai.

Ảnh trưng bày tại triển lãm của các tác giả: Nicolas Cornet, Vũ Khôi Nguyên và Alexis Chaigneau do Ban tổ chức cung cấp.