'Dân vận khéo' - Chìa khóa gỡ nút thắt giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm tại Thủ đô

Từ sự chủ động, minh bạch, đặt quyền lợi hợp pháp của nhân dân lên trên hết

Là một địa bàn trọng điểm phía Nam Thủ đô đang triển khai khối lượng công việc khổng lồ, xã Thường Tín gánh vác sứ mệnh thực hiện cùng lúc 13 dự án trọng điểm. Trao đổi với phóng viên, Phó Giám đốc Ban QLDA đầu tư - hạ tầng xã Thường Tín Đặng Văn Thành cho hay, tổng diện tích đất thu hồi trên địa bàn lên tới khoảng 1.390,07ha, liên quan khoảng 13.500 hộ dân. Đến nay, UBND xã đã hoàn thành GPMB tổng diện tích 1.339,13ha, liên quan khoảng 12.000 hộ gia đình - con số ấn tượng minh chứng cho nỗ lực bền bỉ của cả hệ thống chính trị địa phương.

Tiêu biểu trong đó là dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội, có quy mô thu hồi đất lớn nhất trên địa bàn với khoảng 1.321,93ha, ảnh hưởng khoảng 12.000 hộ gia đình, cá nhân. Trong đó có khoảng 500 hộ phải di dời đất ở (diện tích khoảng 6,8ha), hơn 3.940 ngôi mộ phải di chuyển, cùng 5 công trình trường học và 5 công trình tâm linh cần hoàn trả.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, đến nay xã đã ban hành quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ GPMB và quyết định thu hồi đất đạt 99% (khoảng 1.315ha); giải ngân 9.900/10.171 tỷ đồng; bàn giao mặt bằng khoảng 1.249,9ha (94%) và di chuyển hơn 500 ngôi mộ. Diện tích còn lại đang tiếp tục được tập trung tháo gỡ.

Cán bộ xã Thường Tín tích cực đối thoại, vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng các dự án trọng điểm. Ảnh: PV

Bên cạnh đó, dự án Trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị đoạn qua xã có chiều dài 3,6km, tổng diện tích GPMB khoảng 27,2ha, trong đó khoảng 77.225,7m² đất ở, liên quan khoảng 800 hộ gia đình, cá nhân và 50 ngôi mộ phải di chuyển. Đến nay, xã đã ban hành thông báo thu hồi đất đạt 99% diện tích; phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ khoảng 16,43ha (63,24%); đồng thời công khai phương án bồi thường, hỗ trợ cho 71 hộ dân tại các thôn Văn Giáp, Thượng Đình, Nguyễn Du, Trần Phú với kinh phí lớn, bảo đảm minh bạch tuyệt đối.

Song song với hai dự án lớn, Thường Tín cũng khẩn trương thực hiện 10 dự án nhà ở xã hội với tổng diện tích khoảng 17,76ha, ảnh hưởng khoảng 500 hộ dân, 300 ngôi mộ. Địa phương đang gấp rút hoàn thiện trình tự thủ tục, dự kiến hoàn thành GPMB và bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư ngay trong tháng 11-2026.

Thành quả ấy không tự nhiên đến, mà là kết tinh của phương châm chỉ đạo xuyên suốt: “Chủ động, thường xuyên, minh bạch”, trong đó chính quyền chú trọng tuyên truyền, vận động, giải thích và chăm lo cho quyền lợi hợp pháp của các hộ gia đình có đất bị thu hồi.

Lãnh đạo xã và các phòng, ban duy trì thường xuyên họp dân tại từng thôn, xóm để tuyên truyền, đối thoại. Các tổ công tác đến với các gia đình, trực tiếp kiểm kê tài sản và kiên trì, kịp thời giải thích mọi thắc mắc về cơ chế đền bù, hỗ trợ, tái định cư (TĐC). Các chính sách được thông tin, thực hiện đầy đủ, rõ ràng để nhân dân nắm rõ, cùng tổ chức thực hiện; tiến độ, thời gian thực hiện GPMB được thông tin kịp thời đến các gia đình...

Nhờ đó, tâm lý lo lắng của người dân dần được xóa bỏ, thay vào đó là đồng thuận, tin tưởng chủ trương phát triển chung của quê hương.

Các hộ gia đình xã Thường Tín nhận chi trả bồi thường GPMB dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội. Ảnh: PV

Đến “điểm sáng” về giải phóng mặt bằng tuyến giao thông trọng điểm

Cùng nhịp đập triển khai dự án Trục không gian Quốc lộ 1A - công trình giao thông trọng điểm dài 36,3km đi qua 18 phường, xã của Thủ đô, phường Bạch Mai gánh vác trách nhiệm lớn khi quản lý 1,1km đầu tuyến, ảnh hưởng tới 52.000m² đất, 230 hộ gia đình và 9 tổ chức. Nhờ triển khai bài bản từ những ngày đầu, Bạch Mai đã bứt phá trở thành đơn vị đi đầu toàn tuyến trong việc tháo dỡ, bàn giao mặt bằng.

Đầu tháng 10-2026, những hộ dân đầu tiên đã ký biên bản bàn giao mặt bằng. Tiêu biểu là gia đình ông bà Nguyễn Văn Hải - Đào Thị Bảy (chủ quán “Cà phê Xanh” số 2 phố Vọng). Ông Hải chia sẻ: “Nhiều thế hệ đã ăn ở, kinh doanh tại đây mấy chục năm qua, giờ được vận động, gia đình sẵn sàng di dời theo chủ trương chung vì bộ mặt đô thị văn minh, chỉ mong nơi TĐC sẽ được bảo đảm điều kiện sinh sống”. Tương tự, gia đình ông Quách Văn Minh (hội viên Cựu chiến binh phường, chủ cơ sở văn phòng phẩm số 77 đường Giải Phóng) cũng là hộ tiên phong nghiên cứu kỹ phương án và bàn giao mặt bằng.

Hội viên phụ nữ phường Bạch Mai hỗ trợ người dân di dời tài sản, bàn giao mặt bằng dự án Trục không gian Quốc lộ 1A. Ảnh: PV

Để đạt kết quả khả quan tại phường Bạch Mai trong GPMB dự án trọng điểm này, có thể thấy yếu tố quan trọng là công tác dân vận khéo đã phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Các Tổ trưởng TDP số 51 Trần Thị Cẩm, số 48 Lê Văn Cường và số 49 Vũ Văn Dục đều khẳng định, công tác gặp gỡ, giải thích căn cứ đền bù theo “sổ đỏ” và giấy phép xây dựng được thực hiện kiên trì, thấu tình đạt lý, giúp các hộ dân cởi bỏ hoàn toàn băn khoăn.

Đặc biệt, dấu ấn của MTTQ và các đoàn thể rất đậm nét. Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tạ Thị Thanh Huyền cho hay, MTTQ tập trung cao độ trong cao điểm tháng 10 và tháng 11, phát huy vai trò Ban Công tác Mặt trận khu dân cư để đồng hành cùng người dân. Hội Liên hiệp Phụ nữ phường thành lập 3 tổ tuyên truyền với phương châm “gần dân, sát dân”, trong khi Đoàn Thanh niên phát huy tinh thần xung kích, trực tiếp hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc từ cơ sở…

Theo Phó Giám đốc Ban QLDA đầu tư - hạ tầng phường Bạch Mai Trần Nam Sơn, đến cuối tháng 10-2026, Ban đã tổ chức chi trả bồi thường, hỗ trợ tới 54 hộ gia đình; đã có 5 tổ chức và 27 hộ bàn giao mặt bằng để thi công. Với phương thức làm việc “cuốn chiếu” là phê duyệt phương án, chi trả tiền ngay khi có hộ đồng thuận, đồng thời chính quyền hỗ trợ toàn bộ việc tháo dỡ công trình, người dân chỉ cần di dời tài sản cá nhân, phường quyết tâm hoàn thành toàn bộ công tác phê duyệt phương án, hỗ trợ GPMB trong tháng 11-2026.

Nhờ làm tốt dân vận khéo tại phường Bạch Mai, nhiều hộ gia đình đã bàn giao mặt bằng cho dự án Trục không gian Quốc lộ 1A. Ảnh: PV

Vững bước vì Thủ đô phát triển văn minh, hiện đại

Từ những mô hình thiết thực tại cơ sở cho thấy công tác dân vận trong GPMB tại Hà Nội đang đi đúng hướng, lấy quyền lợi hợp pháp của người dân làm thước đo hiệu quả.

Nhằm tiếp tục đẩy nhanh tiến độ GPMB, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhân dân, các địa phương đang tiếp tục triển khai đồng bộ những giải pháp trọng tâm, trong đó đề cao công tác tuyên truyền vận động và phương châm công khai, minh bạch.

Điển hình, UBND xã Thường Tín sẽ tiếp tục công khai chính sách, trong đó niêm yết và thông báo rộng rãi dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, TĐC, giúp người dân nắm rõ quy mô dự án, đơn giá, cơ chế, căn cứ pháp lý. Đồng thời, phát huy vai trò tổ hòa giải cơ sở và cán bộ địa phương để lắng nghe, giải thích thấu tình đạt lý những vướng mắc ngay từ thôn, xóm.

Song song với đẩy nhanh tiến độ xây dựng, hoàn thiện hạ tầng các khu TĐC trước khi bố trí cho người dân đến ở, chính quyền xã sẽ triển khai đề án hỗ trợ pháp lý miễn phí cho người có đất bị thu hồi nhằm bảo vệ quyền lợi, giảm tranh chấp kéo dài; giải quyết dứt điểm, đúng pháp luật các đơn thư khiếu nại tố cáo ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng…

Với quyết tâm của hệ thống chính trị và đồng lòng của nhân dân, công tác GPMB các dự án trọng điểm đang tạo chuyển biến mang tính bước ngoặt. Những mặt bằng sạch được bàn giao không chỉ khơi thông hạ tầng, chỉnh trang đô thị mà còn là minh chứng sinh động cho sức mạnh khối đại đoàn kết, tạo tiền đề xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại.