Đằng sau sự đổ bộ của kính lỏng trên Android

Giao diện màn hình khóa của iPhone, ColorOS 17 và OriginOS 7.

Năm 2025, Apple tung ra Liquid Glass, kiểu thiết kế gây tranh cãi khi bị nghi ngờ làm giảm trải nghiệm trực quan và ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu năng thiết bị. Sau hơn một năm, Kính Lỏng dần trở thành tiêu chuẩn chung của ngành. Vivo vừa tung ra OriginOS 7, bản phần mềm mà hiệu ứng này phủ khắp cài đặt và ứng dụng hệ thống. Tin đồn cho thấy Xiaomi, Oppo cũng sắp phản ứng tương tự.

Việc lấy cảm hứng không chỉ dừng lại ở một tính năng. Hiệu ứng làm mờ hệ thống còn cho thấy cách thức vận hành của ngành công nghiệp di động. Hãng smartphone Trung Quốc tìm cách dỡ bỏ rào cản mà người dùng phải vượt qua để mua một chiếc máy Vivo, khi họ đã có sẵn iPhone.

Dỡ tường Apple xây

Apple từ lâu nổi tiếng với hệ sinh thái đóng. Các lớp phòng thủ Táo khuyết dựng lên khiến việc người dùng dù không còn yêu thích thiết bị, vẫn phải đánh đổi quá nhiều thứ để vượt qua. Với thị phần áp đảo của iPhone ở phân khúc cao cấp, các hãng Android phải làm đồng thời 2 việc.

Một mặt, họ phát triển thiết bị với các thông số, tính năng vượt trội iPhone cùng thời. Flagship Vivo X, Oppo Find… đều có pin lớn gấp đôi iPhone, sạc nhanh hơn nhiều lần. Sản phẩm cũng có hệ ống kính, cảm biến ảnh vượt trội. Công cụ AI hay tùy biến hệ thống đều đa dạng hơn sản phẩm Apple.

Giao diện giống iOS, nhưng được tùy biến sâu trên OriginOS.

Ở phía còn lại, hãng Trung Quốc sao chép trải nghiệm quen thuộc của iOS lên flagship của mình. Điều này nhằm giúp khách đang dùng iPhone không phải học lại cách dùng khi chuyển hệ. Mặt khác, hệ sinh thái Apple cũng phải tương thích với chính chiếc Android đó, để chi phí khi đổi máy không đội lên gấp nhiều lần.

Năm ngoái, điện thoại cao cấp của Xiaomi, Vivo, Oppo đều dỡ được rào cản đầu tiên khi lần đầu người dùng hai hệ máy có thể AirDrop tập tin, ảnh qua lại. Không dừng lại ở thao tác cơ bản, một vài nhà sản xuất tìm cách tiến xa hơn ở hướng phát triển này.

Máy chạy OriginOS của Vivo có thể kết nối liền mạch với AirPods hay Apple Watch. Dữ liệu sức khỏe, tập luyện từ đồng hồ Táo khuyết đồng bộ được vào app theo dõi trên điện thoại Vivo. AirPods khi kết nối hiện cả pop-up và trạng thái hoạt động trên đảo động của điện thoại Android.

Ngoài sản phẩm cơ bản, điện thoại của hãng Trung Quốc còn được nối thẳng vào iCloud để đồng bộ file, liên kết với MacBook để dùng máy ảnh smartphone làm webcam gọi điện.

Sau một năm Apple có Liquid Glass, OriginOS của Vivo đã phủ kiểu thiết kế tương tự cho giao diện người dùng. Trải nghiệm hiệu ứng cao cấp, phù hợp với thiết bị flagship cấu hình mạnh. Ngoài ra, hiệu ứng mới giúp đổi mới trải nghiệm khi thiết kế phẳng đã tồn tại nhiều năm trên các máy Android. Tuy nhiên, bản X500 Pro Max quốc tế vẫn chưa đồng bộ, bởi nhiều app mặc định từ Google, không áp dụng chung triết lý phần mềm.

“iOS bản Pro Max”

Người dùng iPhone ít trải nghiệm với Android từng có ác cảm về việc thiết bị có mức độ ổn định thấp, thiếu độ mượt mà. Thực tế, điều này không còn đúng từ 3 năm trở lại đây, khi các hãng đầu tư lớn vào nghiên cứu trải nghiệm khách hàng. Ví dụ trên OriginOS 7, hiệu ứng chuyển cảnh, tốc độ phản ứng khi vuốt chạm “mướt mắt” không thua gì iOS.

Ngoài sao chép trải nghiệm từ Apple, các nhà sản xuất còn bổ sung các lựa chọn tùy biến đa dạng hơn đối thủ, để thu hút khách mua đổi hệ. Ví dụ như cùng là việc tùy biến màn hình khóa, các máy Android có thêm hàng chục kiểu font chữ, đồng hồ, hình nền, nhãn dán… Vivo dùng ảnh nền động AI, chuyển hình khi người dùng nghiêng hoặc thú cưng ảo thay đổi theo trạng thái khung giờ hoặc tình trạng máy.

Hãng Trung Quốc đi trước Apple về hàm lượng tính năng AI, khi Táo khuyết còn chậm chân.

Chức năng AI các máy Android cũng đang dẫn trước. Samsung mở đường với Galaxy AI từ 2023. Các hãng Trung Quốc đẩy mức độ ứng dụng đi xa hơn bằng cách tích hợp thêm Agent, mở khả năng truy sâu dữ liệu trong máy. OriginOS có bộ AI Jovi, liên kết được với máy tính như một giải pháp làm việc mở rộng. Tương tự, ColorOS từ Oppo nối được vào Manus hay ChatGPT để sàng lọc biên tập dữ liệu.

Trong cuộc đua này, Vivo xuất phát sau khi hãng này mới chuyển đổi giao diện người dùng vào năm ngoái. Việc tích hợp giải pháp mới giữa OriginOS nội địa và toàn cầu còn khoảng cách. Sau một năm phát hành, bản mới cũng đã có đầy đủ công cụ phiên âm, biên tập, chỉnh sửa ảnh… Tuy nhiên, hãng không tập hợp chức năng vào một nơi hay có hướng dẫn cụ thể để khách hàng biết cách tận dụng.

Đổi lại, bản OriginOS mới đã hỗ trợ “Bàn làm việc Origin”, công cụ giống Center Stage trên iPadOS để chuyển nhanh ứng dụng. Với người dùng cần đa nhiệm, đây là giải pháp có tính đột phá để khai thác thiết bị.

Có thể thấy, bản nâng cấp phần mềm của các hãng Trung Quốc trong năm nay biến hệ điều hành thiết bị thành một bản iOS “Pro Max”. Chúng giống iPhone nhưng nhiều tính năng hơn. Người dùng không phải học lại để sử dụng và có thêm hàng loạt tính năng bổ sung để khai thác tùy biến.