Đánh giá quá trình vận hành hầm Đèo Cả và năng lực làm chủ hạ tầng

Tập đoàn Đèo Cả tổ chức kỷ niệm 9 năm đưa công trình hầm đường bộ qua Đèo Cả (Đắk Lắk) vào khai thác (21/8/2017-21/8/2026). (Ảnh: TRANG LIÊN)

Ông Võ Ngọc Trung, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả, cho biết: Dự án hầm đường bộ Đèo Cả khởi công ngày 18/11/2012, gồm hệ thống các hầm Đèo Cả, Cổ Mã và đường dẫn, tổng chiều dài toàn tuyến hơn 13km. Sau gần 5 năm thi công, ngày 21/8/2017, công trình chính thức được đưa vào vận hành, khai thác, sớm hơn kế hoạch 3 tháng. Từ đó đến nay, hầm Đèo Cả đã trở thành mắt xích quan trọng trên tuyến giao thông huyết mạch bắc-nam, góp phần thay đổi diện mạo kết nối khu vực Nam Trung Bộ.

Ông Võ Ngọc Trung, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả. (Ảnh: TRANG LIÊN)

“Thành quả lớn nhất sau 9 năm, ngoài vận hành an toàn, ổn định công trình, quan trọng hơn, Xí nghiệp đã hình thành đội ngũ quản lý vận hành chuyên nghiệp, từng bước làm chủ công nghệ, quy trình và kỹ năng xử lý các tình huống phức tạp. Đó chính là tài sản quý giá nhất của đơn vị và của Tập đoàn Đèo Cả”, ông Trung nhấn mạnh và yêu cầu, trong giai đoạn tới, đơn vị quản lý cần tiếp tục nâng cao công tác vận hành theo hướng ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng mô hình vận hành hiện đại, hiệu quả hơn.

Sau 9 năm khai thác, công trình đã phục vụ hơn 22 triệu lượt phương tiện, bảo đảm giao thông an toàn, liên tục và thông suốt. Đáng chú ý, trong suốt thời gian vận hành, chưa ghi nhận sự cố cháy, nổ trong hầm. Lưu lượng phương tiện qua hầm tăng rõ rệt sau từng năm, từ mức bình quân năm 2017 gần 4.400 lượt xe/ngày đêm, đến năm 2026, lưu lượng đạt gần 11.000 lượt xe/ngày đêm, tăng gần 2,5 lần so với thời điểm bắt đầu khai thác.

Hầm đường bộ qua Đèo Cả. (Ảnh: TRANG LIÊN)

Công trình cũng góp phần quan trọng nâng cao an toàn giao thông. Năm 2017, tuyến đường đèo ghi nhận 32 vụ tai nạn giao thông, sau khi hầm đi vào khai thác, số vụ tai nạn giảm mạnh chỉ còn 6 vụ vào năm 2018 (giảm 80%) và tiếp tục duy trì ở mức thấp, năm 2025 có 3 vụ và từ đầu năm 2026 đến nay ghi nhận 1 vụ.

Năng lực quản lý của đội ngũ vận hành hầm được thể hiện rõ trong những thời điểm biến động như giai đoạn dịch Covid-19 năm 2021, sự cố sạt lở hầm đường sắt Eo Gió trên đèo Cả tháng 4/2024 hay đợt mưa lũ đặc biệt lớn tại khu vực Phú Yên (cũ) vào tháng 11/2025. Trong các tình huống đó, hầm Đèo Cả vẫn vận hành an toàn, giữ vững sự thông suốt của trục giao thông bắc-nam.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Chủng, Phó Chủ tịch Hội đồng cố vấn Tập đoàn Đèo Cả. (Ảnh: TRANG LIÊN)

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Chủng, Phó Chủ tịch Hội đồng cố vấn Tập đoàn Đèo Cả đánh giá, hầm Đèo Cả là công trình để lại nhiều bài học về tư duy đầu tư, tổ chức thực hiện và quản lý khai thác. Thời điểm triển khai dự án, việc xây dựng một công trình hầm giao thông quy mô lớn là bài toán mới đối với Việt Nam. Doanh nghiệp phải chủ động nghiên cứu phương án vốn, công nghệ, thiết kế và tổ chức thi công trong bối cảnh kinh nghiệm trong nước về các công trình tương tự còn hạn chế.

Từ góc nhìn địa phương, ông Đào Tấn Lộc, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Phú Yên cho rằng, hầm Đèo Cả là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển hạ tầng giao thông khu vực. Thời điểm dự án được đề xuất, việc doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư công trình giao thông lớn là điều rất mới mẻ. Tuy nhiên, bằng quyết tâm và cách làm phù hợp, dự án đã từng bước được hiện thực hóa. Hành trình đầu tư xây dựng dự án cũng là hành trình “mở lối, dẫn đường”, từ một ý tưởng ban đầu của doanh nghiệp trở thành khát vọng của một tập thể, góp phần mở ra hướng đi mới cho sự tham gia của khu vực tư nhân trong phát triển hạ tầng giao thông quốc gia.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Thành Quang, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Phú Yên cũng nhìn nhận, hầm Đèo Cả đã giải quyết “điểm nghẽn” giao thông tồn tại trong nhiều năm, tạo điều kiện để khu vực phát huy các lợi thế về kinh tế, thương mại và du lịch. Ông cũng đánh giá cao cách Tập đoàn Đèo Cả tập hợp đội ngũ chuyên gia, nhà quản lý giàu kinh nghiệm, tận dụng nguồn lực tri thức để phục vụ quá trình phát triển doanh nghiệp.

Tiến sĩ Lại Xuân Môn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng cố vấn Tập đoàn Đèo Cả. (Ảnh: TRANG LIÊN).

Tiến sĩ Lại Xuân Môn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng cố vấn Tập đoàn Đèo Cả khẳng định: Trong 9 năm quản lý, vận hành hầm Đèo Cả, đã minh chứng năng lực làm chủ công nghệ, tổ chức vận hành và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công nhân viên Tập đoàn. “Xí nghiệp Quản lý vận hành hầm Đèo Cả tiếp tục tổng kết kinh nghiệm, đẩy mạnh đổi mới công nghệ, số hóa quản lý, đào tạo nguồn nhân lực kế cận; đồng thời phát huy những giá trị đã hình thành từ công trình để nhân rộng trong quản lý, vận hành các dự án hạ tầng giao thông khác”, Tiến sĩ Lại Xuân Môn yêu cầu.

Từ công trình hầm Đèo Cả, đã cho thấy năng lực xây dựng và quản lý vận hành các công trình giao thông hiện đại của người Việt Nam đã từng bước trưởng thành. Hành trình ấy tiếp tục đặt ra yêu cầu làm chủ sâu hơn về công nghệ, hoàn thiện mô hình quản lý vận hành và tạo nền tảng cho những bước phát triển mới của hạ tầng giao thông đất nước.