Đánh giá tác động, tham vấn chính sách về khu đô thị lấn biển

Sáng 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phát triển đô thị.

Trình bày báo cáo tóm tắt của Chính phủ, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, với việc quyết định tổng số lượng biên chế, dự thảo luật bổ sung yêu cầu căn cứ vào khối lượng công việc thực tế, qua đó quy định chặt chẽ hơn tiêu chí, điều kiện để HĐND thành phố xem xét, quyết định.

Theo báo cáo tiếp thu, giải trình của Chính phủ, dự thảo luật đã điều chỉnh thẩm quyền quyết định việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trên địa bàn thành phố từ UBND sang HĐND thành phố. Việc chỉnh lý này nhằm bảo đảm thận trọng, chặt chẽ hơn khi quyết định những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền tài sản và quyền về chỗ ở của người dân.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu. Ảnh: QH

Dự thảo không tiếp tục quy định thẩm quyền của thành phố trong việc quyết định không tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc đối với các công trình, hạng mục công trình thuộc diện phải thi tuyển kiến trúc.

Liên quan đến bảo đảm trật tự, an toàn trên địa bàn thành phố, dự thảo bổ sung cụ thể các lĩnh vực thuộc thẩm quyền của HĐND thành phố khi quy định mức phạt tiền đối với vi phạm hành chính cao hơn nhưng không quá hai lần mức phạt chung. Các lĩnh vực được xác định gồm cứu nạn, cứu hộ; giao thông đường sắt, đường thủy nội địa và đường bộ. Quy định này được kỳ vọng tạo cơ sở minh bạch, thống nhất trong quá trình thực hiện.

Đáng chú ý, dự thảo luật bổ sung thẩm quyền của HĐND thành phố trong việc quyết định tiêu chí, danh mục và tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ tại doanh nghiệp do UBND thành phố làm cơ quan đại diện chủ sở hữu. Đây sẽ là căn cứ để sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước và quyết định chủ trương đầu tư bổ sung vốn tại doanh nghiệp nhà nước, qua đó tăng tính chủ động cho thành phố và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước.

Không mở rộng phạm vi điều chỉnh khi chưa bảo đảm đầy đủ cơ sở

Trình bày ý kiến của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết để bảo đảm tính nhất quán và logic của dự thảo, cơ quan thẩm tra đề nghị không mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các khu vực tại những địa phương không thuộc đối tượng của luật.

Trường hợp xuất hiện chủ trương mới của cấp có thẩm quyền, Chính phủ có thể thực hiện theo cơ chế đã được quy định trong dự thảo hoặc theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu. Ảnh: QH

Về đề xuất bổ sung cơ chế, chính sách phát triển khu đô thị lấn biển, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy chủ trương của Đảng là xây dựng khung pháp luật về lấn biển thống nhất, đồng bộ và áp dụng trên phạm vi cả nước.

Việc Chính phủ có tờ trình riêng, đề xuất bổ sung một chương vào dự thảo Luật với nhiều chính sách mới về lấn biển, tạo đảo nhân tạo nhằm thu hút nhà đầu tư chiến lược thực hiện dự án có quy mô từ 100.000 tỷ đồng trở lên, về thực chất là bổ sung chính sách mới, đồng thời mở rộng phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của luật.

Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị nội dung này phải tuân thủ đầy đủ quy trình, thủ tục theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có việc đánh giá tác động, lấy ý kiến, tham vấn chính sách và tổ chức thẩm tra trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội xem xét.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng lưu ý, phạm vi điều chỉnh của Luật Phát triển đô thị được xác định gồm đô thị đặc biệt, các thành phố khác, chưa bao gồm khu đô thị lấn biển.

Nếu mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với loại hình này thì cần báo cáo cấp có thẩm quyền, bảo đảm có đầy đủ cơ sở chính trị để bổ sung vào luật. Trường hợp tích hợp chính sách mới vào dự thảo luật, Chính phủ cần đánh giá kỹ các quy định nhằm bảo đảm tính nhất quán, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, đồng thời đáp ứng yêu cầu thận trọng và khả thi.

Cơ quan thẩm tra nhấn mạnh tinh thần chỉ đưa vào luật những vấn đề đã “chín”, đã rõ; với vấn đề mới, khó, chưa có tiền lệ thì cần được nghiên cứu kỹ và thí điểm có kiểm soát.

Kết luận nội dung về dự thảo Luật Phát triển đô thị, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị, với khu đô thị lấn biển, Chính phủ phải hoàn thiện hồ sơ, bổ sung ý kiến bằng văn bản của cấp có thẩm quyền và tuân thủ nghiêm Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời, việc này cần bố trí thời gian để Quốc hội thảo luận đầy đủ, bảo đảm chất lượng, không làm vội dù tiến độ gấp, phấn đấu thông qua dự án luật tại kỳ họp này.