Đánh thức thanh âm di sản qua trưng bày nhạc cụ truyền thống

Ngày 19/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề “Nhạc cụ truyền thống các dân tộc tỉnh Tây Ninh” tại Bảo tàng tỉnh Tây Ninh (phường Long An).

Nghệ thuật Múa trống Chhay-dăm của đồng bào dân tộc Khmer (phường Long Hoa, tỉnh Tây Ninh).

Nghệ thuật Múa trống Chhay-dăm của đồng bào dân tộc Khmer (phường Long Hoa, tỉnh Tây Ninh).

Đây là hoạt động thiết thực hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11), Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Trưng bày giới thiệu những giá trị đặc sắc của âm nhạc dân gian, góp phần tôn vinh bản sắc văn hóa các cộng đồng dân tộc, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân, nhất là thế hệ trẻ, về trách nhiệm bảo tồn và phát huy di sản văn hóa truyền thống.

Trong đời sống cộng đồng, âm nhạc dân gian không chỉ là phương thức biểu đạt tình cảm mà còn gắn bó mật thiết với các nghi lễ tín ngưỡng, lễ hội và sinh hoạt văn hóa. Mỗi nhạc cụ là kết tinh của tri thức bản địa, tư duy thẩm mỹ và kỹ thuật chế tác, diễn tấu được trao truyền qua nhiều thế hệ, góp phần lưu giữ ký ức và bản sắc của mỗi dân tộc.

Tham quan trưng bày nhạc cụ truyền thống các dân tộc tỉnh Tây Ninh.

Tham quan trưng bày nhạc cụ truyền thống các dân tộc tỉnh Tây Ninh.

Chia sẻ về không gian trưng bày, bà Đặng Thị Kim Sử, Phó Giám đốc Bảo tàng, Thư viện và Xúc tiến Du lịch tỉnh Tây Ninh cho biết, chuyên đề được bố cục thành 3 phần chính. Mở đầu là phần khái quát đặc điểm văn hóa, đời sống tinh thần cùng tiến trình hình thành, phát triển của nhạc cụ truyền thống; qua đó làm rõ vai trò của âm nhạc trong sinh hoạt cộng đồng, tín ngưỡng và lễ hội. Tiếp đến là phần trọng tâm giới thiệu những nhạc cụ tiêu biểu của 4 dân tộc Kinh, Khmer, Thái và Mường trên địa bàn tỉnh. Tại đây, công chúng không chỉ được chiêm ngưỡng hiện vật mà còn được tìm hiểu kỹ về cấu tạo, nguyên lý phát âm, kỹ thuật biểu diễn cũng như môi trường diễn xướng. Phần thứ ba phản ánh nỗ lực của các cấp, ngành, nhà nghiên cứu và đội ngũ nghệ nhân trong hành trình sưu tầm, phục dựng, bảo tồn và trao truyền di sản.

Tham quan trưng bày nhạc cụ truyền thống các dân tộc tỉnh Tây Ninh.

Tham quan trưng bày nhạc cụ truyền thống các dân tộc tỉnh Tây Ninh.

Điểm nhấn của trưng bày là sự kết hợp hài hòa giữa giới thiệu hiện vật, hình ảnh tư liệu, bài viết khoa học với trình diễn di sản văn hóa phi vật thể. Minh chứng sinh động cho nét mới này là ngay tại lễ khai mạc, đại biểu và khách tham quan được thưởng thức, trực tiếp trải nghiệm nghệ thuật múa trống Chhay-dăm của đồng bào Khmer tại phường Long Hoa. Đây là loại hình nghệ thuật đặc sắc đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Thông qua hoạt động trình diễn và trải nghiệm trực tiếp, người xem có thêm cơ hội tìm hiểu đặc trưng của từng loại hình nghệ thuật, cảm nhận sức sống của âm nhạc truyền thống trong đời sống cộng đồng. Qua đó, di sản không chỉ được giới thiệu qua tư liệu, hiện vật mà còn được tiếp cận bằng những thanh âm và hoạt động thực hành sinh động.

Khen thưởng những cá nhân đã trao tặng hiện vật, tư liệu có giá trị lịch sử, văn hoá cho Bảo tàng.

Khen thưởng những cá nhân đã trao tặng hiện vật, tư liệu có giá trị lịch sử, văn hoá cho Bảo tàng.

Là vùng đất có bề dày lịch sử, nơi hội tụ và giao thoa văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc, Tây Ninh sở hữu kho tàng di sản âm nhạc phong phú, mang đậm sắc thái văn hóa Nam Bộ và bản sắc riêng của địa phương.

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Thời gian tới, Bảo tàng, Thư viện và Xúc tiến Du lịch tỉnh tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê, bảo quản di sản; đổi mới phương thức trưng bày theo hướng tăng tính tương tác, ứng dụng công nghệ, gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch bền vững.

Trưng bày chuyên đề “Nhạc cụ truyền thống các dân tộc tỉnh Tây Ninh” diễn ra từ ngày 19/11 đến 18/12/2026, góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa quê hương trong đoàn viên, thanh niên và học sinh.

Bài và ảnh: Đức Hạnh/TTXVN

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/danh-thuc-thanh-am-di-san-qua-trung-bay-nhac-cu-truyen-thong-post1404265.html