Đánh thức tiềm năng Cà Mau bằng cảng Hòn Khoai, khu kinh tế tự do

Ngày 2/3, thông tin từ HĐND tỉnh Cà Mau cho biết, đơn vị vừa thông qua Nghị quyết về điều chỉnh quy hoạch tỉnh Cà Mau thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Đến năm 2050, tỉnh Cà Mau phát triển cụm đảo Hòn Khoai "mạnh về kinh tế, vững về quốc phòng - an ninh".

Hòn Khoai là điểm trọng điểm chiến lược quốc gia

Tỉnh Cà Mau xác định Hòn Khoai là điểm trọng điểm chiến lược quốc gia, vừa là điểm tựa tiền tiêu bảo vệ chủ quyền vùng biển Tây Nam, vừa là cực tăng trưởng kinh tế biển mới. Mọi định hướng phát triển phải quán triệt yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh.

Không gian phát triển được tổ chức theo logic "Hậu cứ bờ - Cửa ngõ - Lõi đảo" (Năm Căn - Khai Long/Đất Mũi - Hòn Khoai) và quản trị không gian biển theo 3 lớp nhằm bảo đảm rõ ranh giới, rõ chức năng, thuận tiện trong cấp phép, đầu tư và kiểm soát.

Giai đoạn đến năm 2030, tỉnh ưu tiên đầu tư hạ tầng chiến lược, lưỡng dụng như cảng tổng hợp nước sâu, trung tâm logistics (trong đó có khu logistics 1.000ha tại Đất Mũi và một điểm logistics trên đảo), gắn với tuyến trung chuyển, dịch vụ hàng hải và hậu cần nghề cá.

Đồng thời, củng cố năng lực kiểm soát biển, bảo đảm an toàn hàng hải, tìm kiếm cứu nạn thông qua bố trí hạ tầng phù hợp, bảo đảm thế trận quốc phòng, an ninh bền vững trên biển.

Đến năm 2050, mục tiêu phát triển cụm đảo Hòn Khoai "mạnh về kinh tế, vững về quốc phòng - an ninh" không chỉ góp phần xây dựng Hòn Khoai trở thành "Đảo di sản, đảo thông minh, đảo xanh" - biểu tượng chủ quyền và phát triển bền vững của Việt Nam trên biển Tây Nam - mà còn là điểm tựa chiến lược về quốc phòng - an ninh trên vùng biển Tây Nam của Tổ quốc.

Cao tốc Cà Mau - Đất Mũi và đường giao thông ra đảo Hòn Khoai đang được khẩn trương thi công.

Cực tăng trưởng kinh tế biển mới từ khu kinh tế tự do

Khu kinh tế tự do Cà Mau được định vị là cực tăng trưởng kinh tế biển mới của vùng Tây Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, theo nguyên tắc "thể chế đi trước - hạ tầng mở khóa - nhà đầu tư chiến lược kéo chuỗi". Nhà nước ưu tiên đầu tư công cho hạ tầng khung, hạ tầng ngoài hàng rào nhằm tạo mặt bằng sạch và củng cố niềm tin thị trường.

Tỉnh tổ chức phát triển theo cấu trúc "3 cực - 1 hành lang", gồm: Hòn Khoai (cảng trung chuyển/cảng lưỡng dụng) - Năm Căn (hậu cứ công nghiệp, đô thị) - Đất Mũi/Khai Long (lõi logistics và phi thuế quan), liên kết bằng hành lang ven biển.

Quy hoạch hình thành lõi khu phi thuế quan trên quỹ đất lấn biển khoảng 800 - 1.000ha, với ranh giới rõ ràng, bảo đảm kiểm soát hải quan, biên phòng. Cơ cấu gồm ba hợp phần: Khu dịch vụ thương mại - đô thị khoảng 500ha; kho bãi - logistics, hậu cần cảng khoảng 300ha; công nghiệp nhẹ và chế biến từ 200 - 300ha. Đồng thời, phát triển khu logistics phụ cận cảng quy mô khoảng 1.000ha tại Đất Mũi - Khai Long.

Các trụ cột ưu tiên gồm: Cảng nước sâu và dịch vụ hàng hải; logistics tích hợp và chuỗi lạnh; năng lượng và nhiên liệu xanh (LNG, hydrogen/amoniac) gắn với trung tâm vận hành, bảo dưỡng (O&M); chế biến sâu thủy sản và công nghiệp sạch; kết hợp phát triển du lịch sinh thái biển đảo.

Về thể chế vận hành, khu kinh tế tự do được thiết kế dưới dạng khu chức năng trong khu kinh tế có khu phi thuế quan theo khung quản lý khu kinh tế, khu công nghiệp. Áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt đối với danh mục dự án hạ tầng cảng, logistics, môi trường, năng lượng. Ban Quản lý khu kinh tế làm đầu mối "một cửa tại chỗ", số hóa quy trình và vận hành trung tâm điều hành logistics số.

Bên cạnh đó, tỉnh Cà Mau ưu tiên phát triển khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, hình thành trung tâm công nghiệp - thương mại - dịch vụ - logistics hướng biển, gắn với hệ thống cảng Năm Căn - Hòn Khoai.

Gia Minh