Đánh thức 'viên ngọc thô' Thượng Đức

Xã Thượng Đức có hệ sinh thái rừng - sông - nông nghiệp đặc sắc. Ảnh: QUỐC TUẤN

Vùng đất hội tụ nhiều giá trị

Theo đánh giá chung của cơ quan quản lý và chuyên gia, Thượng Đức là vùng đất hội tụ nhiều lớp giá trị đặc sắc có thể lồng ghép phát triển du lịch. Tiêu biểu là giá trị lịch sử cách mạng gắn với Tượng đài chiến thắng Thượng Đức, giá trị văn hóa - khảo cổ - tâm linh gắn với di chỉ Gò Đình, chùa Hoa Yên, sự giao thoa của các nền văn hóa Việt - Cơ Tu - Chăm cùng hệ sinh thái sông - rừng - nông nghiệp hoang sơ, đa dạng.

Chủ tịch UBND xã Thượng Đức Phan Trung Phi nói: “Các giá trị trên nếu chỉ dừng ở tiềm năng sẽ tiếp tục bị phân tán nhưng nếu tổ chức bài bản sẽ trở thành nguồn lực phát triển tạo ra bản sắc riêng và lợi thế cạnh tranh cho Thượng Đức. Với vị trí kết nối giữa Đà Nẵng - Hội An - Mỹ Sơn - miền núi phía Tây, Thượng Đức có khả năng trở thành một mắt xích trong chuỗi du lịch di sản - sinh thái - trải nghiệm của khu vực”.

Mùa hoa gạo ở Thượng Đức. Ảnh: QUỐC TUẤN

Dự thảo đề án bảo tồn di sản và phát triển du lịch Thượng Đức giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045 dự kiến phê duyệt trong năm nay hướng tới hình thành hệ thống 6 cụm sản phẩm du lịch đặc thù. Bao gồm du lịch địa chỉ đỏ (Tượng đài chiến thắng Thượng Đức), du lịch khảo cổ - tâm linh (di chỉ Gò Đình), du lịch kiến trúc - dòng tộc (Nhà thờ tộc Trà), du lịch nông nghiệp trải nghiệm (khu vực Thái Chấn Sơn), du lịch cộng đồng đồng bào dân tộc thiểu số (làng Yều) và du lịch sự kiện - thể thao quy mô lớn (quy hoạch bãi cát 40ha).

Thông qua việc khai thác các nguồn lực nội sinh, xã Thượng Đức kỳ vọng sẽ tạo ra các sản phẩm trải nghiệm có tính bản sắc và giá trị khác biệt cao. Điều này nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch xanh, nghỉ dưỡng và “chữa lành” ngày càng lớn của thị trường.

Cùng với đó, xã Thượng Đức sẽ chủ động thực hiện chính sách huy động xã hội hóa, thu hút các nguồn vốn đầu tư trọng điểm vào hạ tầng dịch vụ tại bãi cát 40ha và Làng sinh thái Thái Chấn Sơn. Ngoài ra, ưu tiên cho các mô hình đầu tư xanh, phát triển Glamping cao cấp và Farmstay tiêu chuẩn để tạo sức hút kinh tế mạnh mẽ. Qua đó, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế xã từ nông nghiệp thuần túy sang tích hợp đa giá trị, gia tăng nguồn thu ngân sách địa phương để tái đầu tư bền vững cho công tác bảo tồn di tích.

Tượng đài chiến thắng Thượng Đức là địa điểm quan trọng trong kế hoạch phát triển du lịch của Thượng Đức. Ảnh: THÀNH CÔNG

Từng bước khai mở

Khi đề án được phê duyệt, theo lộ trình giai đoạn 2026 - 2028, địa phương sẽ tập trung nguồn lực hoàn thiện nền tảng. Trọng tâm là hoàn thiện hệ thống hạ tầng thiết yếu dẫn vào các điểm di tích; thực hiện số hóa toàn diện dữ liệu các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn. Bước đầu triển khai thí điểm và chuẩn hóa các tour du lịch đặc trưng mang thương hiệu “Về chiến trường xưa” gắn với giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ và du khách.

Giai đoạn 2029 - 2030 sẽ đột phá sản phẩm và mở rộng quy mô. Đẩy mạnh phát triển và mở rộng quy mô các sản phẩm du lịch cộng đồng, trải nghiệm văn hóa bản địa. Mục tiêu đặt ra là đến năm 2030, Thượng Đức sẽ thu hút khoảng 100 nghìn lượt khách mỗi năm và giải quyết việc làm cho ít nhất 300 lao động.

Phác thảo một kịch bản nhiều hứa hẹn, nhưng thực tế du lịch Thượng Đức hiện tại gần như mới chỉ ở vạch xuất phát. TS. Hoàng Sỹ Nguyên, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Hợp tác xã du lịch sinh thái Gò Nổi khuyến nghị, xã cần sớm thực hiện cẩm nang giới thiệu du lịch địa phương, mời chuyên gia hỗ trợ trang bị kỹ năng du lịch cơ bản cho người dân, thiết lập điểm một vài mô hình homestay, trạm dừng chân gắn với vật liệu xanh và tạo ra sản phẩm cụ thể để từng bước thu hút du khách thì sau đó mới có thể tính chuyện phát triển trên phạm vi rộng.

Ông Nguyễn Hữu Sáng, nguyên Phó Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Nam (cũ) gợi mở: “Thượng Đức ẩn chứa nhiều giai thoại, câu chuyện ấn tượng gắn với con đường giao thương trên sông Vu Gia, chúa Nguyễn, chiến thắng Thượng Đức nên cần nghiên cứu chuyển tải một cách hợp lý. Cạnh đó, giai đoạn sau năm 1975, tại vùng này có rất nhiều bờ xe nước rất đẹp phục vụ sản xuất nông nghiệp, có thể tìm kiếm khu vực phù hợp để tái hiện các mô hình này để bước đầu thu hút khách đến Thượng Đức”.

Theo ông Nguyễn Tấn Văn, Phó Giám đốc Sở Tài chính, Thượng Đức là một trong số ít địa phương quan tâm, tiên phong tiếp cận vấn đề này. Dù vậy, cần phải có quy hoạch sử dụng đất, danh mục dự án, nhiệm vụ, nội dung triển khai rõ ràng cùng với đó là xác định nguồn lực thì đề án mới có thể phê duyệt và khả thi trong triển khai.

“Một lợi thế lớn trước mắt mà địa phương cần tận dụng là nằm trên đường đến khu du lịch sinh thái Cổng Trời Đông Giang, tuy nhiên phải có sản phẩm cụ thể và khác biệt mới có thể làm điểm dừng của du khách. Thượng Đức có thể nghiên cứu thêm với suối nước nóng Đại Hưng và Khe Hoa trong đề án để có phương án khai mở khu vực này”, ông Văn nói.