Đảo ngược gan nhiễm mỡ: 4 thay đổi giúp gan phục hồi

Vì hiện tại chưa có phương pháp điều trị bằng thuốc, việc duy trì lối sống lành mạnh là điều cần thiết để điều trị và đảo ngược bệnh gan nhiễm mỡ

Nếu trong lần khám sức khỏe gần đây, bạn được thông báo men gan tăng cao hoặc gan có những chất béo tích tụ bất thường, đừng quá hoảng sợ. Tình trạng thường được gọi là “gan nhiễm mỡ” là có thật, nhưng theo bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa Pradnya Mitroo, bệnh hoàn toàn có thể điều trị. “Một trong những điều quan trọng nhất tôi muốn phụ nữ biết là gan nhiễm mỡ có thể đảo ngược”, bà nói.

Đáng chú ý, giảm cân, ngay cả chỉ một lượng nhỏ, có thể là chìa khóa giúp gan phục hồi. Bài viết sẽ cung cấp những cách được chuyên gia khuyến nghị để cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ đồng thời kiểm soát cân nặng.

Tên gọi mới phản ánh đúng bản chất bệnh

Trong 18 năm qua, bác sĩ Mitroo nhận thấy tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) tăng mạnh. Theo bà, đây hiện là nguyên nhân hàng đầu gây xơ gan và ghép gan ở phụ nữ.

Tuy nhiên, hiểu biết về căn bệnh này ngày càng được cải thiện. Các nhà khoa học nhận ra đây thực chất là một rối loạn chuyển hóa nhiều hơn là một vấn đề đơn thuần của gan. Vì vậy, tên bệnh gần đây được đổi thành bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD), nhằm phản ánh mối liên hệ với quá trình chuyển hóa của cơ thể.

Việc phân loại lại căn bệnh cho thấy những thay đổi đơn giản trong lối sống có thể mang lại hiệu quả đáng kể. Chế độ ăn uống phù hợp và tập luyện đúng cách không chỉ hỗ trợ giảm cân mà còn giúp gan phục hồi và bảo vệ cơ quan thực hiện khoảng 500 chức năng quan trọng trong cơ thể, theo nghiên cứu của Johns Hopkins.

Nguyên nhân gây gan nhiễm mỡ là gì?

Theo các chuyên gia, tuổi tác là một yếu tố. Khi phụ nữ bước vào giai đoạn trung niên và trải qua những thay đổi về hormone, họ thường tích tụ nhiều mỡ ở vùng bụng hơn.

“Lượng mỡ nội tạng này dẫn đến tình trạng tích tụ chất béo trong gan”, bác sĩ Mitroo giải thích.

Chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, theo chuyên gia này, nguyên nhân chính không phải là rượu hay lượng chất béo trong thức ăn mà là đường, đặc biệt là đường trong các thực phẩm chế biến sẵn.

Điều đáng lo ngại là bệnh thường không gây triệu chứng rõ ràng. “Có những người có mỡ trong gan nhưng thậm chí không biết mình mắc bệnh”, bác sĩ Mitroo nói.

Ai có nguy cơ cao?

Gan nhiễm mỡ có thể xuất hiện ở nhiều người, nhưng nguy cơ cao hơn ở những người: thừa cân hoặc béo phì, đặc biệt là béo bụng; có tiền tiểu đường hoặc tiểu đường type 2; huyết áp cao; cholesterol cao.

Mỡ nội tạng dẫn đến tình trạng tích tụ chất béo trong gan, gây gan nhiễm mỡ

Do bệnh thường không gây triệu chứng rõ ràng, những người thuộc nhóm nguy cơ nên chủ động trao đổi với bác sĩ về việc kiểm tra sức khỏe gan.

Giảm cân là chìa khóa để đảo ngược gan nhiễm mỡ

Theo bác sĩ Mitroo, nếu bạn đang tìm một lý do để điều chỉnh chế độ ăn và giảm một chút cân nặng, đây có thể là lý do đáng chú ý. Nghiên cứu cho thấy giảm 3-5% trọng lượng cơ thể có thể giúp loại bỏ lượng mỡ tích tụ trong gan. Với một người nặng khoảng 91 kg, điều này tương đương giảm khoảng 2,7-4,5 kg.

Nếu giảm 10% trọng lượng cơ thể trở lên, tình trạng viêm có thể giảm đáng kể và thậm chí quá trình hình thành sẹo, tổn thương gan có thể được ngăn chặn.

Bốn thay đổi giúp bảo vệ gan

Theo bác sĩ Mitroo, thay đổi lối sống là yếu tố quan trọng trong kiểm soát gan nhiễm mỡ. Bốn nhóm biện pháp được bài viết nhấn mạnh gồm:

1. Hạn chế đường và thực phẩm siêu chế biến

Nước ngọt, đồ uống có đường, cà phê pha chế nhiều đường và các món tráng miệng có thể cung cấp lượng đường lớn mà người sử dụng không nhận ra. Cắt giảm những sản phẩm này là một trong những bước đầu tiên để kiểm soát lượng calo và đường đưa vào cơ thể.

2. Ưu tiên chế độ ăn Địa Trung Hải

Chế độ ăn Địa Trung Hải được bác sĩ Mitroo đánh giá là một trong những chế độ có bằng chứng tốt về lợi ích đối với sức khỏe gan.

Thực đơn nên tập trung vào cá, thịt gia cầm, trứng, các loại hạt, dầu ô liu và quả bơ; đồng thời tăng cường rau củ, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch và quinoa.

Mục tiêu không chỉ là giảm lượng calo mà còn cải thiện chất lượng tổng thể của chế độ ăn, tăng chất xơ và thay thế những nguồn chất béo, carbohydrate kém lành mạnh bằng lựa chọn tốt hơn.

3. Tăng cường vận động, đặc biệt là tập sức mạnh

Tập thể dục có thể giúp giảm lượng mỡ trong gan ngay cả khi cân nặng không thay đổi quá nhiều.

Bác sĩ Mitroo khuyến nghị khoảng 150 phút vận động cường độ vừa phải mỗi tuần. Đi bộ sau bữa ăn và tập luyện sức đề kháng là hai hình thức có thể dễ dàng đưa vào sinh hoạt hằng ngày.

Việc duy trì khối cơ cũng quan trọng bởi mô cơ hoạt động tích cực về mặt chuyển hóa, góp phần sử dụng năng lượng và kiểm soát đường huyết.

4. Ngủ đủ và kiểm soát căng thẳng

Giấc ngủ chất lượng và kiểm soát căng thẳng cũng được xem là một phần của chiến lược bảo vệ sức khỏe chuyển hóa. Theo bác sĩ Mitroo, ngủ đủ vào ban đêm và giảm căng thẳng trong ngày có thể hỗ trợ giảm viêm và các quá trình sửa chữa tế bào.

Mất bao lâu để đảo ngược gan nhiễm mỡ?

Theo các bác sĩ, không có một mốc thời gian cố định cho tất cả người bệnh. Tốc độ cải thiện phụ thuộc vào mức độ gan nhiễm mỡ, cân nặng, tình trạng chuyển hóa và mức độ tuân thủ thay đổi lối sống.

Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết gan có thể bắt đầu có những dấu hiệu cải thiện chỉ sau vài tuần, trong khi quá trình phục hồi rõ rệt hơn thường cần 6-12 tháng.

“Tôi đã gặp nhiều phụ nữ có thể đảo ngược tình trạng xơ hóa và đưa các xét nghiệm chức năng gan trở về bình thường”, bác sĩ Mitroo nói. Theo bà, đây là một bệnh liên quan đến lối sống và có thể được điều trị hoàn toàn bằng những thay đổi trong lối sống.