Ngồi lâu, ít vận động, bệnh suy giãn tĩnh mạch ngày càng phổ biến
Suy giãn tĩnh mạch chi dưới đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở những người làm công việc văn phòng.

Châm cứu hỗ trợ cải thiện triệu chứng bệnh suy giãn tĩnh mạch - Ảnh: BS cung cấp
BS.CK1 Đào Xuân Tùng - Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM cho biết số người đến khám vì suy giãn tĩnh mạch khá nhiều. Trong một buổi sáng khám bệnh, bác sĩ Tùng tiếp nhận khoảng 30-40 bệnh nhân, trong đó có hơn 10 người có biểu hiện suy giãn tĩnh mạch chi dưới. Suy giãn tĩnh mạch chi dưới đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở phụ nữ trong độ tuổi 40-49, và phụ nữ từ giai đoạn mãn kinh.
Ngồi lâu, đứng lâu: Cần thay đổi thói quen
Theo bác sĩ Xuân Tùng, số bệnh nhân giãn tĩnh mạch có xu hướng gia tăng, một phần liên quan đến lối sống ít vận động. Đặc biệt, người làm việc văn phòng thường phải ngồi liên tục 7-8 giờ mỗi ngày, khiến các cơ ở chân ít được vận động.
Phụ nữ là nhóm thường bị giãn tĩnh mạch nhiều hơn nam giới. Hai nhóm phụ nữ mắc bệnh nhiều là những người trong độ tuổi 40-49 và phụ nữ từ giai đoạn mãn kinh trở đi.
Các biểu hiện thường gặp gồm cảm giác mỏi, nặng chân, tức hoặc tê chân, đặc biệt xuất hiện rõ hơn vào cuối ngày. Một số trường hợp có thể nhận thấy các tĩnh mạch nổi rõ dưới da chân.
Tại Bệnh viện y học cổ truyền TPHCM, người bệnh suy giãn tĩnh mạch có thể được điều trị kết hợp nhiều phương pháp y học cổ truyền và phục hồi chức năng.
Một trong những phương pháp được áp dụng là xoa bóp, bấm huyệt. Bác sĩ thực hiện các động tác xoa bóp theo hướng từ bàn chân lên đùi, theo hướng về tim, nhằm hỗ trợ sự lưu thông máu tĩnh mạch từ chi dưới trở về tim.
Bên cạnh đó, người bệnh có thể được điện châm, chủ yếu tác động vào các huyệt ở vùng chân tùy tình trạng cụ thể của từng người bệnh.
Điều trị còn có thể kết hợp vật lý trị liệu, trong đó có hướng dẫn các bài tập vận động và sử dụng thiết bị nén ép hỗ trợ tuần hoàn tĩnh mạch.
Tuy nhiên, bác sĩ Xuân Tùng cũng lưu ý các phương pháp trên chủ yếu giúp hỗ trợ cải thiện triệu chứng và tuần hoàn, chứ không giải quyết được hoàn toàn nguyên nhân của suy giãn tĩnh mạch.
Theo bác sĩ Xuân Tùng, điều quan trọng trong kiểm soát suy giãn tĩnh mạch là người bệnh phải hiểu được cơ chế lưu thông máu ở chi dưới và chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt.
Máu tĩnh mạch từ chân muốn trở về tim cần sự hỗ trợ của hoạt động cơ, đặc biệt là các cơ vùng bắp chân. Khi một người ngồi hoặc đứng quá lâu, các cơ này ít hoạt động, việc đưa máu từ chi dưới trở về tim có thể bị ảnh hưởng.
Vì vậy, những người phải ngồi hoặc đứng lâu nên chủ động thay đổi tư thế, đứng dậy đi lại sau khoảng 40-60 phút. Những hoạt động đơn giản như đi lại trong phòng, đi lấy nước… cũng giúp tăng vận động của cơ chân.
Bác sĩ Xuân Tùng nhấn mạnh, nếu người bệnh chỉ điều trị tại bệnh viện nhưng sau đó trở lại thói quen ngồi lâu, ít vận động thì các triệu chứng có thể tái xuất hiện.
"Điều trị chỉ là một phần. Quan trọng là người bệnh phải hiểu bệnh và thay đổi thói quen sinh hoạt. Nếu không thay đổi, sau khi điều trị đỡ nhưng trở về lối sống cũ thì bệnh có thể tái phát", bác sĩ Xuân Tùng chia sẻ.
Thay đổi lối sống đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát triệu chứng
Một thực tế được bác sĩ ghi nhận là nhiều người khi xuất hiện các triệu chứng như tê, mỏi, nặng chân thường chưa đi khám ngay mà tự đến nhà thuốc mua thuốc.
Sau một thời gian tự điều trị hoặc điều trị tại nhiều cơ sở khác nhau, người bệnh mới đến bệnh viện chuyên khoa để được thăm khám. Bác sĩ Xuân Tùng cho rằng việc người bệnh tự mua thuốc khi chưa được xác định rõ nguyên nhân có thể khiến tình trạng bệnh không được đánh giá đầy đủ. Người có triệu chứng nghi ngờ suy giãn tĩnh mạch nên được thăm khám để xác định tình trạng và có hướng điều trị phù hợp.
Đặc biệt, người bệnh cần hiểu rằng suy giãn tĩnh mạch là tình trạng cần được quản lý lâu dài. Bên cạnh các phương pháp điều trị theo chỉ định của bác sĩ, việc duy trì vận động phù hợp, tránh ngồi hoặc đứng quá lâu và thay đổi lối sống đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát triệu chứng và hạn chế tái phát.
Bác sĩ Xuân Tùng cũng khuyên, suy giãn tĩnh mạch chi dưới là một bệnh lý mạn tính cần sự kiên trì trong quá trình theo dõi và điều trị. Việc kết hợp hài hòa giữa chẩn đoán chính xác của y học hiện đại và các phương pháp phục hồi, dưỡng sinh của y học cổ truyền sẽ giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm (như loét chân, huyết khối tĩnh mạch) và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Thói quen tích cực và lỗi sai thường gặp ở người bệnh suy giãn tĩnh mạch
Thói quen tích cực (nên làm):
- Kê cao chân: Đặt chân cao hơn vị trí tim khoảng 15–20 cm khi nằm nghỉ ngơi hoặc khi ngủ.
- Vận động chủ động: Cứ sau 45–60 phút đứng/ngồi, nên đi lại nhẹ nhàng hoặc làm động tác nhón gót chân (co duỗi cổ chân) 15–20 lần để kích hoạt 'bơm cơ' bắp chân.
- Tập luyện phù hợp: Ưu tiên các môn thể thao nhẹ nhàng như bơi lội, đi bộ, đạp xe.
- Dinh dưỡng hợp lý: Ăn nhiều chất xơ (tránh táo bón), bổ sung Vitamin C và Flavonoid (cam, quýt, bông cải xanh) giúp làm bền thành mạch.
Lỗi sai phổ biến (cần tránh):
- Không ngâm chân nước nóng/ Thoa dầu nóng: Rất nhiều người bệnh có thói quen ngâm chân nước nóng vì nghĩ giúp thông mạch, nhưng nhiệt độ cao sẽ làm tĩnh mạch càng giãn to hơn, làm nặng thêm tình trạng ứ trệ.
- Không mặc quần áo quá bó sát: Tránh mặc quần chật bó ở vùng đùi và bẹn gây cản trở lưu thông máu.
- Không bắt chéo chân khi ngồi: Tư thế ngồi bắt chéo chân làm chèn ép các tĩnh mạch vùng khoeo chân, cản trở máu trở về tim.
