Đào tạo AI ở đại học: Gắn kỹ năng công nghệ với năng lực chuyên môn

Theo Tiến sĩ Tan Hong Ming, sinh viên sử dụng được AI chưa đủ để đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng. Ảnh: CTV

Trao đổi với báo chí ngày 27-10 tại Hà Nội về vấn đề đào tạo AI trong trường đại học, Tiến sĩ Tan Hong Ming, Trường Kinh doanh NUS thuộc Đại học Quốc gia Singapore cho rằng, khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong doanh nghiệp, sinh viên cần biết sử dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả công việc. Tuy nhiên, kiến thức chuyên môn, tư duy độc lập và kỹ năng giao tiếp vẫn thiết yếu, đặt ra yêu cầu đổi mới đào tạo ở các trường đại học.

Tại Singapore, ít nhất trong những lĩnh vực ông quan sát, doanh nghiệp có thể không tuyển sinh viên mới tốt nghiệp nếu ứng viên không biết sử dụng AI. Việt Nam cũng có thể xuất hiện xu hướng tương tự khi công nghệ ngày càng tham gia sâu vào công việc.

Tuy nhiên, sử dụng được AI chưa đủ để đáp ứng yêu cầu tuyển dụng. Sinh viên vẫn cần kiến thức chuyên môn, hiểu biết sâu về lĩnh vực được đào tạo và các kỹ năng như phỏng vấn, thuyết trình, giao tiếp. Vì vậy, đào tạo AI không nên chỉ hướng dẫn cách dùng công cụ; sinh viên cần biết công nghệ hỗ trợ công việc nào, vận dụng ra sao, đồng thời đánh giá kết quả và chủ động giải quyết vấn đề.

Việc ứng dụng AI còn phải gắn với hiểu biết về cách vận hành doanh nghiệp. Tiến sĩ Tan Hong Ming lấy ví dụ, một nhà hàng phở dùng AI tiếp nhận đơn hàng có thể xử lý yêu cầu nhanh hơn, nhưng nếu hoạt động trong bếp không được điều chỉnh tương ứng, lượng đơn tăng lên có thể khiến khâu chế biến quá tải. Hiệu quả công nghệ vì thế không chỉ phụ thuộc vào công cụ mà còn ở cách tổ chức công việc. Trong đào tạo, người học cũng cần tự tìm tòi và giải quyết vấn đề để rèn tư duy, khả năng xử lý tình huống.

Để đào tạo sát thực tiễn, Tiến sĩ Tan Hong Ming cho rằng, các trường đại học cần tăng cường hợp tác với doanh nghiệp. Mỗi ngành nghề có yêu cầu riêng, trong khi nhà trường khó tự cập nhật đầy đủ mọi đòi hỏi của thị trường lao động. Hai bên có thể cùng xây dựng khóa học, đưa tình huống thực tế vào chương trình và chú trọng thực tập để sinh viên trải nghiệm môi trường làm việc.

Việc phối hợp với doanh nghiệp xây dựng các khóa học giúp sinh viên hiểu rõ hơn yêu cầu công việc thực tế, đồng thời tạo điều kiện để nhà trường cập nhật nội dung đào tạo sát với nhu cầu của thị trường lao động. Mô hình này có lợi cho cả hai bên: Nhà trường cập nhật yêu cầu thị trường, còn doanh nghiệp tham gia chuẩn bị nguồn nhân lực. Doanh nghiệp hiểu rõ những kiến thức, kỹ năng nhân sự cần có; nhà trường cung cấp nền tảng và phối hợp điều chỉnh nội dung đào tạo. Các chương trình thực tập cũng cần được coi trọng; có thể xem xét rút ngắn thời gian học tại trường, tăng thời gian sinh viên làm việc và trải nghiệm tại doanh nghiệp.

Từ thực tiễn doanh nghiệp, bà Trần Thị Quỳnh Trang, Giám đốc quốc gia tại PYI Capital, học viên chương trình EMBA khóa 2026 của trường cho rằng AI mở ra cơ hội nâng cao chất lượng ra quyết định, đổi mới mô hình kinh doanh và tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, nhất là tại các thị trường mới nổi như Việt Nam. Để biến tiềm năng công nghệ thành giá trị bền vững, người lãnh đạo cần kết hợp khả năng ứng dụng AI với tư duy chiến lược, năng lực thích ứng, khả năng phán đoán và sự am hiểu sâu sắc về kinh doanh.