Đào tạo luật trước yêu cầu nâng chất đội ngũ và đổi mới chương trình

TS Nguyễn Thị Hoa Tâm, Phó Giám đốc phụ trách Cơ sở II, Trường ĐH Lao động – Xã hội, phát biểu điều hành hội nghị.

Sáng 29-10, tại Cơ sở II Trường ĐH Lao động – Xã hội (TPHCM) diễn ra hội nghị khoa học “Chuẩn cơ sở giáo dục đại học: Những vấn đề đặt ra trong đào tạo pháp luật”. Sự kiện do Mạng lưới các cơ sở đào tạo luật tại Việt Nam phối hợp với Trường ĐH Luật (ĐH Huế), Trường ĐH Thăng Long (Hà Nội) và Trường ĐH Lao động – Xã hội, Cơ sở II tổ chức

Phát biểu khai mạc hội nghị, TS Nguyễn Thị Hoa Tâm, Phó Giám đốc phụ trách Cơ sở II, Trường ĐH Lao động – Xã hội, cho rằng thực hiện chuẩn là cơ hội để mỗi trường tự đánh giá, xác định ưu tiên phát triển và liên tục cải tiến chất lượng. Đơn vị mong muốn tăng cường giao lưu học thuật, hợp tác với các cơ sở đào tạo trong cả nước, góp phần phát triển chương trình đào tạo luật. Hội nghị cũng là hoạt động chào mừng 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam và 50 năm ngày truyền thống nhà trường.

Cân đối quy mô đào tạo với năng lực nghiên cứu

PGS-TS Đoàn Đức Lương phát biểu.

PGS-TS Đoàn Đức Lương, Trưởng Ban điều hành Mạng lưới các cơ sở đào tạo luật tại Việt Nam, Hiệu trưởng Trường ĐH Luật, ĐH Huế, nhấn mạnh chất lượng đào tạo luật cần được nhìn nhận toàn diện. Bên cạnh đội ngũ, cơ sở vật chất và kết quả học tập, chất lượng còn thể hiện ở tư duy pháp lý, kỹ năng nghề nghiệp, đạo đức và khả năng vận dụng pháp luật vào thực tiễn của người học.

Vấn đề đặt ra là các cơ sở đào tạo vừa đáp ứng yêu cầu chung của giáo dục đại học, vừa phát huy bản sắc và sứ mạng riêng của đào tạo pháp luật.

Từ thực tiễn nhà trường, tham luận của TS Nguyễn Sơn Hà và ThS Trần Cao Thành, Trường ĐH Luật, ĐH Huế, chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa chuẩn đội ngũ với quy mô tuyển sinh và chất lượng đào tạo.

TS Nguyễn Sơn Hà trình bày tham luận.

Theo tham luận, yêu cầu đối với giảng viên ngày càng mở rộng, từ trình độ đào tạo đến năng lực nghiên cứu, công bố quốc tế và chuyển giao tri thức. Việc tăng số lượng giảng viên để đáp ứng quy mô người học phải đi cùng nâng năng lực nghiên cứu và bảo đảm thời gian thực hiện nhiệm vụ.

Trường ĐH Luật, ĐH Huế hiện có tỷ lệ giảng viên trình độ tiến sĩ trở lên đạt gần 40%. Nhà trường triển khai thu hút nhân lực chất lượng cao, đồng thời hỗ trợ đội ngũ hiện có học tiến sĩ thông qua hỗ trợ kinh phí, giảm định mức giờ giảng và khen thưởng khi hoàn thành đúng hạn.

Tuy nhiên, nguồn tiến sĩ luật chất lượng cao còn hạn chế, sự cạnh tranh nhân lực giữa các trường ngày càng lớn. Thu nhập của giảng viên cũng khó cạnh tranh với khu vực hành nghề luật.

Công bố quốc tế là thách thức khác khi nghiên cứu pháp lý thường gắn với hệ thống pháp luật quốc gia, trong khi số lượng tạp chí quốc tế phù hợp còn hạn chế. Nhóm tác giả đề xuất phát triển nghiên cứu liên ngành, hình thành nhóm nghiên cứu mạnh, tăng hợp tác và có chính sách đãi ngộ theo vị trí việc làm, kết quả công việc.

Hình thành năng lực sử dụng AI xuyên suốt quá trình học

Ở góc độ tuyển sinh và đào tạo, TS Võ Khánh Linh, Trường ĐH Thăng Long, đề nghị rà soát tác động của những thay đổi trong quy định tuyển sinh, chuẩn chương trình đào tạo và nhu cầu nhân lực pháp luật.

TS Võ Khánh Linh trình bày tham luận.

Theo diễn giả, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu mới đối với chương trình đào tạo luật. Cùng với nền tảng tư duy pháp lý, sinh viên cần được hình thành năng lực sử dụng AI và tư duy về ứng dụng công nghệ này trong lĩnh vực pháp luật.

Những năng lực đó cần được phát triển xuyên suốt các học phần, phương pháp giảng dạy và hoạt động học tập. Việc bổ sung một môn học riêng lẻ về tư duy pháp lý hoặc AI chưa đủ tạo khác biệt nếu cách tổ chức đào tạo không thay đổi tương ứng. Điều này đòi hỏi giảng viên được bồi dưỡng để hướng dẫn sinh viên ứng dụng công nghệ trong học tập và giải quyết vấn đề chuyên môn.

Trong tham luận của TS Hoàng Xuân Châu, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Luật Hà Nội, do TS Trần Kim Liễu trình bày, nhóm nghiên cứu lưu ý nguy cơ dữ liệu chỉ được thu thập để hoàn thiện báo cáo, văn bản được ban hành đầy đủ nhưng thiếu hiệu quả thực thi. Vì vậy, đánh giá mức độ đáp ứng chuẩn cần gắn với kết quả hoạt động và những thay đổi thực chất trong nhà trường.

Đối với đào tạo luật, tham luận đề xuất bổ sung thước đo về chất lượng thực hành pháp luật, đóng góp của giảng viên trong xây dựng thể chế và kết quả chuẩn bị năng lực nghề nghiệp cho người học. Nhà trường cần đi sâu đánh giá sinh viên làm được gì qua hoạt động thực hành, đồng thời đổi mới giáo trình, phương pháp giảng dạy gắn với công việc thực tế, giúp người học đáp ứng tốt hơn yêu cầu của đơn vị tuyển dụng.