Trường Cao đẳng nghề An Giang: Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo tạo nền tảng nâng cao chất lượng đào tạo

Xây dựng nền tảng số, đổi mới phương thức quản trị và đào tạo

Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của An Giang theo hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, logistics, du lịch và dịch vụ đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với nguồn nhân lực. Người lao động không chỉ cần vững kỹ năng nghề mà còn phải làm chủ công nghệ, sử dụng dữ liệu, thích ứng với tự động hóa và đáp ứng yêu cầu sản xuất xanh.

Phòng sản xuất học liệu - Trường Cao đẳng nghề An Giang. (Ảnh: Nhà trường cung cấp)

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trở thành hướng đi quan trọng của giáo dục nghề nghiệp. Với Trường Cao đẳng nghề An Giang, trọng tâm là phát huy nguồn lực hiện có, đổi mới phương thức quản trị và nâng cao chất lượng đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.

Nhà trường hiện có 195 viên chức, người lao động, trong đó có 139 giảng viên và 29 cán bộ quản lý; tổ chức đào tạo 19 nghề trình độ cao đẳng và 15 nghề trình độ trung cấp, với tổng quy mô 2.539 học sinh, sinh viên. Đây là nguồn lực quan trọng để triển khai đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy và ứng dụng công nghệ.

Về hạ tầng số, trường đã đầu tư 4 máy chủ hoặc hệ thống lưu trữ, 20 phòng máy tính, 556 máy tính phục vụ đào tạo, 149 điểm phát Wi-Fi cùng đường truyền internet tốc độ 1.000 Mbps. Hạ tầng này tạo điều kiện ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giảng dạy và học tập.

Kết quả bước đầu được thể hiện qua 37/62 quy trình đã được số hóa; 397/450 hồ sơ, giao dịch được xử lý trên môi trường số và 41 biểu mẫu giấy được thay thế bằng biểu mẫu điện tử. Mức độ hài lòng đối với ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đạt 86,14%.

Trong đào tạo, hệ thống quản lý học tập trực tuyến (LMS) đã hình thành 90 khóa học, trong đó 30 khóa đang hoạt động, cùng 200 bài giảng số và 6.633 bài kiểm tra. Những kết quả này tạo nền tảng mở rộng học liệu số, tăng tính linh hoạt trong tổ chức đào tạo.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa số khóa học đã xây dựng và số khóa đang hoạt động cho thấy yêu cầu không chỉ dừng ở đầu tư hạ tầng, mà còn phải nâng cao hiệu quả khai thác, duy trì sử dụng thường xuyên và đưa công nghệ vào hoạt động chuyên môn.

Theo đó, số hóa cần gắn với chuẩn hóa dữ liệu, đơn giản hóa quy trình và nâng cao năng lực công nghệ của đội ngũ. Dữ liệu quản lý cần được khai thác hiệu quả hơn để theo dõi tiến độ học tập, phát hiện khó khăn của người học và hỗ trợ công tác quản trị. Đây là bước chuyển từ ứng dụng công nghệ riêng lẻ sang đổi mới phương thức vận hành tổng thể của nhà trường.

Đổi mới sáng tạo gắn với thực tiễn nghề nghiệp

Cùng với chuyển đổi số, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo là nền tảng giúp Trường Cao đẳng nghề An Giang nâng cao chất lượng đào tạo, thích ứng với sự thay đổi của công nghệ sản xuất.

Trong ba năm học từ 2022-2023 đến 2024-2025, nhà trường ghi nhận 22 sáng kiến, giải pháp kỹ thuật và 33 nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Riêng năm học 2024-2025, trường có 3 đề tài nghiên cứu khoa học, 6 thiết bị đào tạo tự làm được nghiệm thu và 24 bài viết đăng trên các tạp chí hoặc kỷ yếu hội thảo.

Các kết quả này cho thấy sự chủ động của đội ngũ trong nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật và phát triển thiết bị phục vụ giảng dạy. Tuy nhiên, giá trị của đổi mới sáng tạo không chỉ nằm ở số lượng đề tài, sáng kiến được nghiệm thu, mà quan trọng hơn là khả năng ứng dụng vào thực tiễn, giải quyết những vấn đề cụ thể trong dạy và học.

Vì vậy, nhà trường cần tăng cường kết nối nghiên cứu với nhu cầu đổi mới chương trình, thiết bị thực hành và phương pháp giảng dạy. Những sản phẩm có tính ứng dụng cần được hoàn thiện, chuẩn hóa tài liệu, xác định đơn vị chịu trách nhiệm duy trì và đánh giá hiệu quả sau khi đưa vào sử dụng. Qua đó, kết quả nghiên cứu có thể trở thành nguồn lực chung, phục vụ lâu dài cho hoạt động đào tạo.

Học sinh Trung Cấp Nghề Cơ điện tử trình bày ứng dụng Hệ thống giám sát IOT và website ứng dụng Công nghệ số - Tự động hóa trong nông nghiệp (sản phẩm đạt giải Nhì). (Ảnh: Nhà trường cung cấp)

Yêu cầu này càng rõ nét khi doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống điều khiển, giám sát và các nền tảng quản trị. Khảo sát phục vụ hoạt động chuyên môn của trường cho thấy nhu cầu kỹ năng đang chuyển dịch theo hướng kết hợp kiến thức nghề với năng lực sử dụng công nghệ, quản lý dữ liệu, bảo trì thiết bị và sử dụng tài nguyên hiệu quả.

Trên cơ sở đó, chương trình đào tạo cần được cập nhật có chọn lọc, phù hợp với đặc thù từng nghề. Các nội dung về dữ liệu, AI, IoT, cảm biến, tự động hóa, quản lý năng lượng, logistics và truy xuất nguồn gốc có thể tích hợp vào những mô-đun phù hợp, tránh triển khai dàn trải theo xu hướng công nghệ.

Cùng với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cần trở thành nội dung thực chất trong đào tạo nghề. Giai đoạn 2023-2025, nhà trường giảm lượng giấy sử dụng từ 720 xuống 660 ram, tăng số thiết bị tiết kiệm năng lượng từ 1.724 lên 2.032 thiết bị; đồng thời duy trì phân loại rác, phát triển không gian xanh và hạn chế rác thải nhựa, giấy.

Dù vậy, hiệu quả sử dụng vật tư trong đào tạo thực hành vẫn cần được cải thiện. Chi phí vật tư thực hành tăng từ 955 triệu đồng năm 2023 lên 1.325 triệu đồng năm 2025, trong khi tỷ lệ tái sử dụng vật tư mới đạt 10% tại Khoa Điện và 5% tại Khoa Cơ khí. Thực tế này đặt ra yêu cầu gắn kỹ năng xanh với từng bài thực hành, tăng khả năng tái sử dụng và kiểm soát mức tiêu hao vật tư.

Tăng cường hợp tác doanh nghiệp, hướng tới đào tạo theo nhu cầu thị trường

Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi gắn với nhu cầu sử dụng lao động. Vì vậy, tăng cường hợp tác doanh nghiệp, từng bước phát triển mô hình đồng đào tạo là hướng đi quan trọng để Trường Cao đẳng nghề An Giang gắn đào tạo theo nhu cầu thực tiễn sản xuất, kinh doanh.

Theo khảo sát của nhà trường, các doanh nghiệp tham gia đã tiếp nhận tổng cộng 570 học sinh, sinh viên thực tập trong khoảng hai đến ba năm gần nhất; tỷ lệ thực tập sinh đáp ứng yêu cầu được đánh giá lần lượt ở mức 95% và 93%. Doanh nghiệp cũng cử 9 lượt chuyên gia tham gia đào tạo, góp ý 4 chương trình hoặc mô-đun và tiếp nhận 20 lượt giảng viên đến tham quan, thực tế.

Trường Cao đẳng nghề An Giang tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, từng bước phát triển mô hình đào tạo theo nhu cầu thực tiễn sản xuất, kinh doanh. (Ảnh: Nhà trường cung cấp)

Trong đó, chương trình đào tạo Cơ điện tử định hướng tiêu chuẩn Đức, với sự tư vấn của Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ), đã tạo nền tảng phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp. Thông qua đào tạo tại doanh nghiệp, chuyên gia tham gia giảng dạy, đánh giá và hội đồng tư vấn nghề, chương trình góp phần gắn nội dung đào tạo với yêu cầu thực tế.

Từ nền tảng này, hợp tác chuyển từ trọng tâm tiếp nhận thực tập sinh, tuyển dụng sang cùng phát triển năng lực nghề nghiệp. Doanh nghiệp có thể tham gia xác định kỹ năng cần thiết, góp ý chương trình, hỗ trợ giảng viên tiếp cận công nghệ mới và đánh giá kết quả học tập. Nhà trường cần chủ động cập nhật nội dung đào tạo theo phản hồi của thị trường lao động.

Với nền tảng hạ tầng số, đội ngũ giảng viên, hoạt động nghiên cứu ứng dụng và mạng lưới hợp tác doanh nghiệp đã hình thành, Trường Cao đẳng nghề An Giang có cơ sở tiếp tục đổi mới mô hình đào tạo theo hướng linh hoạt, hiện đại, gắn với thực tiễn. Triển khai đồng bộ chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản trị, chất lượng đào tạo, đồng thời phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng, đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế của An Giang và khu vực trong giai đoạn mới.