Dấu ấn của cán bộ Hội đồng Nhân dân mang quân hàm xanh nơi biên cương Tổ quốc (bài 1)

Bài 1: Từ chủ trương đúng, trúng đến thực tiễn sinh động ở cơ sở

Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia là nhiệm vụ thiêng liêng, lâu dài, không thể tách rời yêu cầu xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh. Nhận thức rõ điều đó, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã chủ động triển khai nhiều chủ trương, giải pháp nhằm đưa cán bộ Biên phòng về cơ sở, trực tiếp tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị, phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống nhân dân khu vực biên giới.

Từ chủ trương tăng cường cán bộ cho xã, thị trấn biên giới đặc biệt khó khăn, hàng nghìn lượt cán bộ Bộ đội Biên phòng đã được phân công giữ các cương vị quan trọng trong cấp ủy, chính quyền địa phương. Quá trình ấy không chỉ nhằm “bù đắp” những nơi thiếu cán bộ, mà quan trọng hơn là mang theo phương pháp làm việc khoa học, kỷ luật, tinh thần trách nhiệm cao của người lính Biên phòng đến với cơ sở.

Qua tuyên truyền, vận động, người dân xã Khổng Lào đã nâng cao nhận thức, tự giác mang vũ khí tự chế tới giao nộp cho cán bộ Đồn Biên phòng Sin Suối Hồ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu. Ảnh: Bích Nguyên

Một đôi vai gánh hai trọng trách

Thực hiện chủ trương tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, Đảng và Nhà nước đã ban hành và triển khai nhiều nghị quyết, quyết định có ý nghĩa chiến lược, sát đúng tình hình thực tiễn. Đó là: Nghị quyết Trung ương 8 (khóa VI) về đổi mới công tác quần chúng của Đảng, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân; Quyết định số 16/QĐ-HĐBT ngày 22/2/1989 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) về Ngày Biên phòng; Chỉ thị số 15/CT-TTg ngày 28/3/1998 của Thủ tướng Chính phủ về "Tăng cường chỉ đạo xây dựng và phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh các xã, phường biên giới, hải đảo”; Nghị quyết số 150/ĐU-QSTW ngày 1/8/1998 của Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương) về "Quân đội tham gia lao động phát triển kinh tế, xã hội ở địa bàn chiến lược biên giới, hải đảo”.

Trên cơ sở đó, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã ban hành hàng loạt chỉ thị, nghị quyết cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, Quân đội về triển khai thực hiện nhiệm vụ tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế, xã hội ở khu vực biên giới. Trong đó, tập trung vào mục tiêu xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, xây dựng tiềm lực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, chăm lo đời sống nhân dân đặc biệt ở những địa bàn có tỷ lệ đói nghèo cao, thôn, bản “trắng” đảng viên...

Với chủ trương này, tháng 10/1998, Đảng ủy Bộ đội Biên phòng đã thống nhất với một số Tỉnh ủy, Thành ủy biên giới tăng cường mỗi xã đặc biệt khó khăn một cán bộ Bộ đội Biên phòng để tham mưu và tham gia giúp địa phương xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng và an ninh.

Đồng thời, các Tỉnh ủy, Thành ủy biên giới cũng đã ban hành chỉ thị, xây dựng kế hoạch triển khai cán bộ tăng cường xã; thành lập Ban chỉ đạo, bộ phận thường trực theo dõi, đôn đốc và giải quyết những khó khăn vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện ở các cấp, nhất là các đồn Biên phòng và các xã biên giới; xây dựng các quy chế, quy định để thực hiện, quan tâm chăm lo về cơ sở vật chất, tinh thần cho đội ngũ cán bộ Bộ đội Biên phòng tăng cường cho các xã biên giới.

Theo đó, đã có hơn 1.000 lượt cán bộ Bộ đội Biên phòng được tăng cường cho các xã, thị trấn biên giới đặc biệt khó khăn tham gia ban chấp hành đảng bộ xã giữ các chức danh: bí thư, phó bí thư đảng ủy xã; huyện ủy viên kiêm bí thư đảng ủy...

Thực tiễn cho thấy, ở nhiều địa bàn biên giới trước đây, hệ thống chính trị còn yếu, sinh hoạt chi bộ chưa nền nếp, công tác quản lý xã hội gặp nhiều khó khăn, thì khi có cán bộ Biên phòng tăng cường, tình hình từng bước chuyển biến rõ rệt. Các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước được triển khai bài bản hơn; niềm tin của nhân dân vào cấp ủy, chính quyền được củng cố; an ninh trật tự cơ sở được giữ vững.

Trước “thắng lợi” của chủ trương đưa cán bộ Bộ đội Biên phòng tăng cường cho các xã, thị trấn biên giới đặc biệt khó khăn, ngày 8/10/2018, Thường vụ Đảng ủy Bộ đội Biên phòng tiếp tục ban hành Chỉ thị 681-CT/ĐU về việc phân công đảng viên phụ trách hộ gia đình ở khu vực biên giới. Với chỉ tiêu cụ thể: Ban Chỉ huy đồn Biên phòng (mỗi đồng chí phụ trách từ 2-3 hộ); các đội: Vận động quần chúng, trinh sát, phòng chống ma túy và tội phạm, kiểm soát hành chính, trạm kiểm soát Biên phòng (mỗi đồng chí từ 5-7 hộ); cán bộ tăng cường xã, thị trấn biên giới (mỗi đồng chí từ 7-9 hộ), các đơn vị Bộ đội Biên phòng trong toàn lực lượng đã lựa chọn, phân công được 9.402 đồng chí đảng viên phụ trách 40.893 hộ gia đình ở khu vực biên giới.

Việc phân công các đảng viên đồn Biên phòng phụ trách hộ gia đình theo Chỉ thị 681 của Thường vụ Đảng ủy Bộ đội Biên phòng đã góp phần thiết thực trong việc hỗ trợ người dân chuyển đổi cây trồng, vật nuôi để từng bước thoát nghèo bền vững, nhiều hộ khó khăn nay đã có cuộc sống ổn định; những mâu thuẫn, tranh chấp trong nhân dân được giải quyết kịp thời, nhiều hộ tự nguyện đăng ký cam kết không vi phạm pháp luật..., chấp hành tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và địa phương. Nhưng điều thu được lớn nhất từ những chủ trương lớn của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng chính là cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng gần dân hơn, hiểu dân hơn, nắm chắc tình hình nhân dân, địa bàn.

Chính từ nền tảng đó, nhiều cán bộ Biên phòng đã được cử tri tín nhiệm bầu tham gia Hội đồng Nhân dân các cấp. Đây không phải là sự “bổ sung cơ học” về nhân sự, mà là kết quả tự nhiên của quá trình gắn bó, cống hiến, được nhân dân ghi nhận. Khi trở thành đại biểu dân cử, cán bộ Biên phòng mang theo vốn sống thực tiễn phong phú, sự am hiểu địa bàn và tâm tư của đồng bào các dân tộc-những yếu tố đặc biệt quan trọng đối với hoạt động của Hội đồng Nhân dân ở khu vực biên giới.

Nắm chắc tâm tư nguyện vọng của nhân dân

Tham gia Hội đồng Nhân dân các cấp, cán bộ Bộ đội Biên phòng đồng thời đảm nhiệm hai vai trò: người chỉ huy, cán bộ làm công tác biên phòng và người đại biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Đây là trách nhiệm lớn, đòi hỏi sự nỗ lực, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm cao. Trong điều kiện công tác ở biên giới, địa bàn rộng, giao thông khó khăn, nhiệm vụ chuyên môn nặng nề, việc thu xếp thời gian để tham gia đầy đủ các kỳ họp, hoạt động giám sát, tiếp xúc cử tri không phải lúc nào cũng thuận lợi. Tuy nhiên, bằng tinh thần trách nhiệm trước cử tri, nhiều cán bộ Biên phòng đã chủ động sắp xếp công việc, bảo đảm vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ quốc phòng-an ninh, vừa thực hiện đầy đủ vai trò đại biểu dân cử.

Điểm nổi bật của các đại biểu Hội đồng Nhân dân mang quân hàm xanh chính là sự gần dân, sát dân. Từ những chuyến tuần tra biên giới, những buổi xuống thôn, bản vận động quần chúng, đến việc phụ trách từng hộ gia đình theo các mô hình của Bộ đội Biên phòng, cán bộ Biên phòng nắm chắc tình hình đời sống, sinh kế, những khó khăn, vướng mắc của người dân.

Nhờ đó, nhiều ý kiến, kiến nghị đưa ra tại các kỳ họp Hội đồng Nhân dân xuất phát từ thực tiễn sinh động, phản ánh đúng và trúng những vấn đề cử tri quan tâm. Không ít đề xuất của các đại biểu Biên phòng liên quan đến phát triển hạ tầng nông thôn, hỗ trợ sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số, bảo đảm an sinh xã hội, giữ gìn an ninh trật tự cơ sở đã được Hội đồng Nhân dân xem xét, thông qua, góp phần tháo gỡ khó khăn cho địa phương. Qua đó cho thấy, vai trò của cán bộ Biên phòng trong Hội đồng Nhân dân không chỉ là “tham gia cho đủ thành phần”, mà thực sự tạo ra giá trị thực tiễn, được nhân dân và chính quyền địa phương ghi nhận.

Xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc

Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và Hội đồng Nhân dân các cấp (2021-2026), đội ngũ cán bộ Bộ đội Biên phòng tham gia cơ quan dân cử tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm của mình. Dù số lượng không nhiều so với tổng số đại biểu, nhưng ở mỗi địa bàn, sự hiện diện của các đại biểu mang quân hàm xanh đều tạo nên dấu ấn riêng. Với kinh nghiệm thực tiễn phong phú, các cán bộ Biên phòng đã tích cực tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến vào các nghị quyết phát triển kinh tế- xã hội gắn với củng cố quốc phòng-an ninh, xây dựng khu vực biên giới hòa bình, ổn định, hữu nghị và phát triển.

Nhiều vấn đề “nóng” ở cơ sở như quản lý đất đai, tài nguyên, di cư tự do, phòng chống tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự được các đại biểu Biên phòng phản ánh kịp thời, giúp Hội đồng Nhân dân có cái nhìn toàn diện hơn khi quyết định chính sách. Bên cạnh đó, hoạt động giám sát của Hội đồng Nhân dân với sự tham gia của cán bộ Biên phòng ngày càng đi vào thực chất.

Thông qua giám sát, nhiều bất cập trong thực thi chính sách ở cơ sở được chỉ ra, kiến nghị khắc phục, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, củng cố niềm tin của nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền địa phương.

Quan trọng hơn cả, sự tham gia của cán bộ Bộ đội Biên phòng trong Hội đồng Nhân dân các cấp đã góp phần giữ “nhịp dân chủ” nơi biên cương Tổ quốc. Tiếng nói của người dân vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới được lắng nghe đầy đủ hơn; mối quan hệ giữa chính quyền và nhân dân thêm gắn bó. Qua đó, hình ảnh người lính Biên phòng không chỉ hiện diện trên những đường tuần tra biên giới, mà còn in đậm trong đời sống chính trị-xã hội ở cơ sở, tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của Bộ đội Biên phòng trong sự nghiệp xây dựng, quản lý và bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Bài 2: Giữ nhịp dân chủ ở biên giới Lai Châu

Hương Mai