Dấu ấn đồng chí Lê Khả Phiêu trên chiến trường Trị-Thiên và làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia

Trước khi đảm nhiệm cương vị lãnh đạo cao nhất của Đảng, đồng chí đã có quá trình chiến đấu, công tác lâu dài, gian khổ, đầy thử thách ở những địa bàn chiến lược, trọng điểm, trong đó giai đoạn công tác tại Quân khu Trị - Thiên và Bộ tư lệnh 719 là một trong những dấu mốc nổi bật.

Đồng chí Lê Khả Phiêu với Quân khu Trị Thiên

Để đánh bại chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ, năm 1966, Bộ Chính trị quyết định thành lập Quân khu Trị - Thiên (Mặt trận B4). Từ một khu đệm không đánh lớn, lúc này, Trị - Thiên đã chuyển thành một mặt trận tiến công địch, cùng với Mặt trận Đường 9 - Bắc Quảng Trị hợp thành một chiến trường tiêu diệt và thu hút lực lượng địch, nhất là quân viễn chinh Mỹ. Trước yêu cầu của cách mạng miền Nam, tháng 7-1967, đồng chí Lê Khả Phiêu được điều vào chiến trường Trị - Thiên, lần lượt giữ các chức vụ, từ Chính ủy kiêm Trung đoàn trưởng Trung đoàn 9, đến Chủ nhiệm Chính trị Quân khu Trị - Thiên, Chủ nhiệm Chính trị Quân đoàn 2.

Với tư duy nhạy bén, đồng chí đã tiến hành công tác tư tưởng, giải quyết vấn đề hữu khuynh trong đánh giá sức mạnh và khả năng của Mỹ, nhất là tâm lý sợ ác liệt, sợ khó khăn, gian khổ trong một bộ phận cán bộ, chiến sĩ; đồng thời lãnh đạo, chỉ đạo đơn vị đẩy mạnh tác chiến, giữ vững và mở rộng vùng giải phóng từ miền núi, xuống đồng bằng. Đồng chí đã trực tiếp chỉ huy Trung đoàn 9 tiến công làm chủ Cố đô Huế, chốt giữ và bảo vệ Thành cổ suốt 26 ngày đêm[1], góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968. Đồng thời, chỉ đạo thực hiện công tác tư tưởng, khắc phục những hoài nghi, dao động, bi quan trước những khó khăn sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy ở Chiến trường B4.

Từ tháng 10-1971, đồng chí lần lượt đảm nhiệm các trọng trách Phó chủ nhiệm Chính trị, Chủ nhiệm Chính trị Quân khu Trị - Thiên, Chủ nhiệm Chính trị Quân đoàn 2. Để đối phó với chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của Mỹ - ngụy, đồng chí luôn chú trọng chỉ đạo công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, quán triệt cho cán bộ, chiến sĩ nắm chắc nhiệm vụ chống địch bình định, lấn chiếm; kiên quyết tiến công, đánh bại các cuộc càn quét, giành dân của địch. Đồng thời phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền và các tổ chức quần chúng trong kết hợp giữa đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị và binh vận. Đồng chí đã trực tiếp xuống các điểm nóng, những địa bàn chiến lược, nơi đối diện với thử thách cam go nhất để kịp thời chỉ đạo, động viên, nâng cao ý chí quyết chiến, quyết thắng cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân. Dưới sự chỉ đạo của đồng chí, các đơn vị không chỉ xây dựng được bản lĩnh chính trị vững vàng, quyết tâm chiến đấu cao, mà còn ứng phó linh hoạt, hiệu quả với các âm mưu, thủ đoạn mới của địch, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Với kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn phong phú, khi họp bàn xây dựng phương án tác chiến, đồng chí đã tham gia vào từng cách đánh, từng tình huống và phương án tác chiến. Đồng chí yêu cầu phải tổ chức lực lượng trinh sát chuyên sâu, nắm chắc toàn diện đặc điểm địa hình, điểm mạnh, điểm yếu, tình hình bố trí binh lực, hỏa lực và hệ thống phòng ngự của đối phương. Từ những thông tin trinh sát thu thập được, đồng chí chỉ đạo điều chỉnh, hoàn thiện phương án tác chiến sát với thực tiễn, bảo đảm mọi hành động quân sự đều có cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc. Những chỉ đạo của đồng chí Lê Khả Phiêu trong công tác tổ chức trinh sát, xây dựng sa bàn, bổ sung huấn luyện sát thực tế đã góp phần nâng cao hiệu quả chiến đấu của bộ đội, hạn chế tối đa thương vong, góp phần quyết định vào thành công của các chiến dịch, tiêu biểu là Chiến dịch Thượng Đức.

Trong giai đoạn cuối cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn của Đảng ủy, chỉ huy Quân đoàn 2, cùng với vai trò của đồng chí Lê Khả Phiêu - Chủ nhiệm Chính trị, Quân đoàn 2 đã thực hiện xuất sắc tư tưởng chỉ đạo chiến lược của Đảng “Thần tốc, táo bạo, quyết thắng” góp phần to lớn vào thắng lợi vĩ đại của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Thiếu tướng Lê Khả Phiêu và cán bộ Cơ quan chính trị Bộ tư lệnh Quân tình nguyện Việt Nam trong một chuyến đi công tác tại vùng núi phía bắc Campuchia (tháng 3-1986).

Làm nhiệm vụ quốc tế giúp cách mạng Campuchia

Từ tháng 4-1984 đến tháng 8-1988, đồng chí Lê Khả Phiêu được giao trọng trách ở Mặt trận Campuchia với cương vị Chủ nhiệm Chính trị, Phó tư lệnh về chính trị kiêm Chủ nhiệm Chính trị, rồi Phó bí thư Ban cán sự Bộ tư lệnh 719. Đây không chỉ đơn thuần nhiệm vụ quân sự, mà còn là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, đòi hỏi người cán bộ lãnh đạo, chỉ huy phải có bản lĩnh chính trị vững vàng; nhãn quan chiến lược sắc bén; khả năng xử lý hài hòa mối quan hệ quân sự - chính trị - đối ngoại.

Là người lãnh đạo, chỉ huy dạn dày kinh nghiệm, nắm vững công tác Đảng, công tác chính trị, đồng chí vừa thực hiện xuất sắc vai trò tham mưu, chủ trì công tác Đảng, công tác chính trị, vừa tham gia xây dựng các phương án tác chiến, trực tiếp đóng góp ý kiến vào từng tình huống, từng cách đánh, góp phần nâng cao hiệu quả chiến đấu của đơn vị. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, nhất là những thời điểm cam go nhất, đồng chí đều trực tiếp xuống cơ sở, nắm bắt thực tiễn, kịp thời động viên, củng cố ý chí quyết tâm, niềm tin vào nhiệm vụ của cán bộ, chiến sĩ. Sự hiện diện của đồng chí tại các đơn vị không chỉ là nguồn động viên to lớn về mặt tinh thần mà còn thể hiện phong cách lãnh đạo gần gũi, sâu sát thực tiễn, góp phần quan trọng xây dựng bản lĩnh chính trị, tinh thần đoàn kết, chủ động khắc phục khó khăn trong toàn đơn vị.

Đồng chí không chỉ quan tâm đến tổ chức, chỉ huy tác chiến mà đặc biệt coi trọng công tác giáo dục nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền của nước bạn, giữ nghiêm kỷ luật đối ngoại, xây dựng mối quan hệ đoàn kết, tin cậy lâu dài giữa Quân tình nguyện Việt Nam với chính quyền và nhân dân Campuchia. Hành động xắn quần lội bùn, vượt rừng vào tận trận địa, thăm hỏi, động viên, chia sẻ với chiến sĩ và nhân dân của đồng chí không chỉ được đồng đội cảm phục mà còn lan tỏa giá trị nhân văn sâu sắc để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng cán bộ, chiến sĩ và nhân dân, trở thành hình mẫu tiêu biểu cho phẩm chất của người lãnh đạo, chiến sĩ cách mạng trung kiên, tận tụy, giàu lòng nhân ái và có tầm ảnh hưởng lớn lao đối với sự phát triển của quân đội cũng như sự nghiệp cách mạng của dân tộc.

Những năm tháng làm nhiệm vụ quốc tế tại chiến trường Campuchia, thấm nhuần sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh “Giúp nhân dân nước bạn tức là mình tự giúp mình”[2], đồng chí đã lãnh đạo, chỉ đạo Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam khắc phục mọi khó khăn, thực hiện xuất sắc nhiệm vụ xây dựng, củng cố lực lượng, giúp cách mạng Campuchia phát triển lực lượng vũ trang, củng cố nền quốc phòng toàn dân, đánh bại mọi âm mưu thủ đoạn thâm độc của kẻ thù, bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng, góp phần vun đắp mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị giữa hai nước Việt Nam - Campuchia.

Có thể nói, trong lịch sử phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam, đồng chí Lê Khả Phiêu đã để lại dấu ấn sâu đậm với vai trò lãnh đạo, chỉ huy tại Quân khu Trị - Thiên và Bộ tư lệnh 719. Nét nổi bật là đồng chí đã vận dụng linh hoạt các nguyên tắc tổ chức chiến đấu, kết hợp nhuần nhuyễn giữa công tác Đảng, công tác chính trị với hoạt động tác chiến, tạo nên sự đồng bộ giữa ý chí, quyết tâm và năng lực thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị.

Trong suốt quá trình công tác, chỉ đạo bộ đội, đồng chí luôn kiên định mục tiêu chiến lược của cách mạng, nhiệm vụ chính trị - quân sự mà Tổ quốc, Đảng và nhân dân giao phó, đồng thời xuất phát từ điều kiện cụ thể của từng chiến trường, từng nhiệm vụ để vận dụng phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo sáng tạo, linh hoạt; coi trọng việc đổi mới nội dung, hình thức tiến hành công tác Đảng, công tác chính trị, lấy việc củng cố, tăng cường niềm tin, ý chí chiến đấu của bộ đội làm trọng tâm.

Trong điều kiện chiến tranh ác liệt, cũng như khi thực hiện nhiệm vụ quốc tế, đồng chí luôn xuất phát từ quan điểm coi con người, trước hết là đội ngũ cán bộ, chiến sĩ là nhân tố quyết định đến sức mạnh chiến đấu, khả năng hoàn thành nhiệm vụ và uy tín của Quân đội nhân dân Việt Nam; khẳng định xây dựng quân đội vững mạnh trước hết phải bắt đầu từ xây dựng con người - nhân tố trung tâm của mọi quyết sách và hành động. Đây là bài học có giá trị thực tiễn trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong thời kỳ mới.

Trong lãnh đạo, chỉ đạo, đồng chí luôn chú trọng giữ vững trận địa chính trị - tư tưởng cho bộ đội, đồng thời đặc biệt coi trọng nhiệm vụ tác chiến và đối ngoại. Khi thực hiện nhiệm vụ quốc tế, đồng chí quán triệt nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền của nước bạn, giữ nghiêm kỷ luật đối ngoại, xây dựng mối quan hệ đoàn kết, tin cậy giữa Quân tình nguyện Việt Nam với quân đội, chính quyền và nhân dân Campuchia. Nhờ kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ chính trị, quân sự và đối ngoại đã tạo nên hiệu quả tổng hợp, góp phần nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Đồng chí Lê Khả Phiêu là một cán bộ đức độ, tài năng của cách mạng Việt Nam; tấm gương sáng về tư duy độc lập, sáng tạo, gắn lý luận với thực tiễn; tác phong lãnh đạo, chỉ huy sâu sát, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Những phẩm chất đó đã tạo nên bản lĩnh, uy tín của đồng chí, giúp cho công tác lãnh đạo, chỉ huy có sức truyền cảm mạnh mẽ và có hiệu lực trong thực tế. Những kinh nghiệm quý mà đồng chí để lại vẫn còn nguyên giá trị trong sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và thực hiện nghĩa vụ quốc tế của Quân đội ta hiện nay.

[1] Dẫn theo Thiếu tướng Đỗ Xuân Tụng, “Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu với quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của Quân đoàn 2”, Báo Điện tử Quân đội nhân dân, ngày 10-8-2020.

[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 8, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tr.105.