Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Nở rộ show diễn thực cảnh tại Ninh Bình

Ninh Bình là địa phương vừa sở hữu một hệ thống di sản thiên nhiên đồ sộ với quần thể danh thắng Tràng An, Tam Cốc - Bích Động, cố đô Hoa Lư cùng hàng loạt di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh nổi tiếng, hàng năm thu hút hàng triệu lượt khách.

Show diễn thực cảnh “Anh hùng cờ lau” được xem là một điểm nhấn du lịch của phố cổ Hoa Lư (Ninh Bình).

Trong vài năm trở lại đây, nhiều chương trình nghệ thuật thực cảnh tại Ninh Bình đã ra đời và tạo được dấu ấn như: “Hoa Lư vũ họa”, “Anh hùng cờ lau”, “Khúc hát thiên nhiên”... Những chương trình này đã mở ra một cách tiếp cận mới trong việc quảng bá di sản, thu hút khách du lịch thông qua những sắc màu văn hóa. Không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần cho người dân địa phương, các show diễn thực cảnh đang dần trở thành một “điểm nhấn” quan trọng trong bức tranh du lịch Ninh Bình.

Một trong số những show diễn thực cảnh gây ấn tượng mạnh với khách du lịch Ninh Bình, đó chính là “Anh hùng cờ lau” được biểu diễn tại phố cổ Hoa Lư - tuyến phố đi bộ trong Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình mới đưa vào khai thác được vài năm. Vở diễn là sự kết hợp các hình thực nghệ thuật sân khấu đương đại với âm thanh, ánh sáng để kể lại bằng một ngôn ngữ giàu tính biểu đạt về Đinh Bộ Lĩnh từ cậu bé chăn trâu đến bậc đế vương thống nhất giang sơn.

Điểm đặc biệt của show thực cảnh “Anh hùng cờ lau” còn nằm ở không gian biểu diễn: tận dụng bối cảnh thực tại phố cổ Hoa Lư đã tạo nên một sân khấu mở, nơi khán giả có thể hòa mình giữa thiên nhiên, kiến trúc và nghệ thuật.

Theo chia sẻ của bà Trần Thị Diệp Anh - Quản lý phố cổ Hoa Lư: “Dù đã tổ chức hơn 50 buổi biểu diễn, “Anh hùng cờ lau” vẫn luôn thu hút đông đảo khán giả, nhiều suất diễn gần như kín chỗ và từ khi ra mắt đến nay đã thu hút khoảng trên 30 ngàn lượt khán giả. Chương trình biểu diễn bắt đầu ra mắt khán giả từ tháng 11/2025, trung bình mỗi tháng có ít nhất 8 buổi biểu diễn được tổ chức đều đặn hằng tuần. Ngoài 32 nghệ sĩ xiếc chuyên nghiệp, chương trình còn có sự tham gia của các nghệ nhân hát chèo địa phương và những người chèo thuyền bản địa.

Theo kế hoạch, từ nay đến cuối năm, show diễn vẫn được tổ chức định kỳ vào các ngày cuối tuần nhằm mang đến trải nghiệm ngày càng hấp dẫn cho khán giả. Gắn với câu chuyện lịch sử về Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước, “Anh hùng cờ lau” chính là cách tái hiện lịch sử hào hùng của dân tộc, góp phần giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn” cho thế hệ hôm nay. Chúng tôi mong muốn đưa show diễn trở thành điểm nhấn văn hóa riêng của phố cổ Hoa Lư, qua đó góp phần quảng bá hình ảnh Ninh Bình với chiều sâu văn hóa đậm nét để thu hút khách du lịch...”.

Ngoài show diễn thực cảnh “Anh hùng cờ lau”, tại khu du lịch sinh thái Thung Nham cũng đã xây dựng một chương trình nghệ thuật thực cảnh đặc biệt với 4 trạm biểu diễn giữa không gian thiên nhiên: “Dế Mèn phiêu lưu ký”, “Vỗ cánh mặt trời”, “Hồi sinh” và “Vũ điệu loài hoa”. Show diễn không chỉ tái hiện vẻ đẹp của hệ sinh thái núi rừng - sông nước mà còn truyền tải thông điệp về bảo vệ thiên nhiên.

Bên cạnh đó, tại khu du lịch Tam Cốc - Bích Động, show “Hoa Lư vũ họa” với sân khấu được thiết kế ngay trên mặt nước có sự tham gia của hơn 50 diễn viên múa cùng các nghệ nhân đến từ 5 làng nghề truyền thống của Ninh Bình cũng là một bức tranh nghệ thuật khiến khách du lịch thích thú. Show thực cảnh “Hoa Lư vũ họa” lấy cảm hứng từ vẻ đẹp nguyên sơ của dòng sông Ngô Đồng kết hợp với màn trình diễn mang màu sắc nghệ thuật cũng đang trở thành điểm nhấn đáng chú ý thu hút đông đảo du khách.

Dấu ấn của sự kết nối

Show diễn thực cảnh là hoạt động biểu diễn nghệ thuật được nhiều nước trên thế giới đưa vào đời sống, khai thác du lịch từ khá lâu. Ở các nước láng giềng như Trung Quốc, Thái Lan, Singarore..., những show diễn thực cảnh với sân khấu ngoài trời quy mô, hoành tráng đã trở nên quen thuộc với khán giả, gắn với tên tuổi nhiều đạo diễn lớn. Khi đến Trung Quốc xem sân khấu thực cảnh, người ta đều ngỡ ngàng, choáng ngợp trước vẻ đẹp của đất nước, con người, văn hóa, lịch sử qua các tác phẩm thực cảnh của những tên tuổi lớn, gắn với thiên nhiên hùng vĩ.

Đặc biệt nhất có thể kể đến là chuỗi “Impression - Ấn tượng” của Trương Nghệ Mưu như: “Ấn tượng Lưu Tam Tỷ” (Quế Lâm), “Ấn tượng Lệ Giang” (Vân Nam), “Ấn tượng Tây Hồ” (Hàng Châu), “Ấn tượng Đại hồng bào” (Phúc Kiến), “Ấn tượng Wulong” (Trùng Khánh)... Nhưng, ở Việt Nam, hình thức này mới xuất hiện khoảng 10 năm trở lại đây. Trong đó, đạo diễn Việt Tú cũng là người sớm có nhiều chuyến đi xem biểu diễn nghệ thuật thực cảnh ở nước ngoài và mong muốn xây dựng các chương trình nghệ thuật thực cảnh ở Việt Nam.

Anh cũng từng chia sẻ với báo chí - truyền thông rằng, vở diễn thực cảnh “Thuở ấy xứ Đoài” (còn có tên gọi khác là "Ngày xưa") của anh hợp tác với tập đoàn Tuần Châu từng ra mắt khán giả lần đầu năm 2016 là "giấc mơ ấp ủ suốt 10 năm" của anh.

Nhưng, sau này, sự hợp tác giữa đạo diễn Việt Tú và Tập đoàn Tuần Châu đổ bể, phía chủ đầu tư thay đạo diễn, chuyển "Thuở ấy xứ Đoài" thành "Tinh hoa Bắc Bộ" với đạo diễn mới là Hoàng Nhật Nam, dẫn đến vụ "đáo tụng đình" diễn ra trong một thời gian khá dài.

Sau phán quyết của tòa án, từ đó đến nay, tập đoàn Tuần Châu vẫn tiếp tục cho ra mắt vở diễn sân khấu thực cảnh “Tinh hoa Bắc Bộ” tại sân khấu thực cảnh ở xã Sài Sơn (TP Hà Nội) và nơi đây trở thành điểm đến của nhiều khách du lịch quốc tế.

Sắc màu văn hóa bản địa đậm nét, đặc sắc trong show diễn “Vũ điệu trên mây” ở Sa Pa (Lào Cai) khiến khách du lịch thích thú.

Sau “Tinh hoa Bắc Bộ” ở Hà Nội, vở diễn thực cảnh “Ký ức Hội An” trở thành điểm nhấn mới với khách du lịch khi đến với đô thị cổ Hội An. Vở diễn thực cảnh “Ký ức Hội An” được chủ đầu tư mời một đạo diễn danh tiếng là Mai Soái Nguyên - đạo diễn nằm trong top 10 người có ảnh hưởng lớn đến văn hóa Hong Kong, Ma Cao (Trung Quốc) làm tổng đạo diễn chương trình.

Ra mắt lần đầu vào tháng 3/2018, đến nay, vở diễn thực cảnh này vẫn là điểm nhấn thu hút khách du lịch đến với Hội An, dù giá vé để đến thăm đảo Ký ức Hội An và xem show diễn này không hề rẻ. Điều đó cũng chứng minh sự hiệu quả, sức hút của chiến lược đầu tư gắn văn hóa với di sản của các đơn vị kinh doanh và khai thác du lịch.

Cũng có thể thấy rõ điều này khi khu du lịch Sun World Fansipan Legend tại Sa Pa (Lào Cai) đưa chương trình biểu diễn “Vũ điệu trên mây” vào biểu diễn phục vụ khách du lịch từ cuối năm 2019. Chương trình nghệ thuật mang đậm màu sắc văn hóa bản địa miền núi Tây Bắc này nhận được nhiều lời khen ngợi từ khách du lịch trong nước và quốc tế đã chứng tỏ sức hấp dẫn của văn hóa bản địa là vô cùng quan trọng trong kinh doanh và khai thác thế mạnh du lịch của từng địa phương.

Từ những thành công của các chương trình biểu diễn thực cảnh phục vụ khách du lịch với quy mô lớn như "Tinh hoa Bắc Bộ", "Ký ức Hội An" hay “Vũ điệu trên mây”, có thể thấy sự thành công còn đến từ việc các vở diễn đều được những tập đoàn kinh tế tư nhân lớn “chống lưng”: được đầu tư bài bản với kinh phí lớn, khai thác triệt để qua các kênh truyền thông, quảng bá ở quy mô quốc tế với lịch biểu diễn kéo dài qua nhiều năm.

Văn hóa truyền thống Việt Nam được đánh giá là còn nhiều địa dư để đưa vào khai thác, phát triển du lịch và hai yếu tố này được xem là sự bổ trợ, kết hợp ăn ý. Có lẽ, việc làm thế nào để đưa những sắc màu văn hóa vào xây dựng các vở diễn thực cảnh phục vụ hơn cho du lịch vẫn đang là một hướng đi tích cực mà những địa phương đang có chiến lược phát triển du lịch cần quan tâm, đầu tư, đưa vào khai thác một cách ấn tượng và hiệu quả.