Nghệ thuật xuống phố, Hải Phòng làm mới diện mạo văn hóa đô thị

Đoàn diễu hành nghệ thuật với sự tham gia của các nghệ sĩ, nghệ nhân và quần chúng nhân dân tạo không khí rực rỡ trên các tuyến phố trung tâm Hải Phòng

Trong không gian trung tâm Hải Phòng những ngày tháng 5, điều dễ nhận thấy không chỉ là sắc đỏ hoa phượng, ánh sáng sân khấu hay dòng người đổ về các điểm vui chơi. Đáng chú ý hơn là cách nghệ thuật hiện diện giữa phố: gần gũi, sinh động và có khả năng kéo người xem bước vào không khí lễ hội một cách tự nhiên.

Từ Quảng trường Nhà hát thành phố, khu vực Quán Hoa đến Dải vườn hoa trung tâm, nhiều chương trình biểu diễn được tổ chức liên tục, tạo nên những điểm hẹn văn hóa đông vui. Không gian vốn quen thuộc với người Hải Phòng bỗng trở thành nơi gặp gỡ của âm nhạc, vũ đạo, múa rối, trình diễn dân gian, nghệ thuật thiếu nhi và các hoạt động giao lưu cộng đồng.

Không còn khoảng cách cố định giữa sân khấu và khán giả, nhiều chương trình diễn ra trong không gian mở, nơi người dân có thể dừng chân xem biểu diễn, hòa vào nhịp điệu âm nhạc, đưa con nhỏ tới thưởng thức hoặc cùng lưu lại những khoảnh khắc đẹp của lễ hội.

Các kị sĩ trong sắc áo cờ đỏ sao vàng tham gia diễu hành, góp thêm điểm nhấn trẻ trung, ấn tượng cho không gian lễ hội đường phố

Khi phố trở thành sân khấu mở

Điểm mới của các hoạt động năm nay là tinh thần đưa nghệ thuật đến gần hơn với đời sống. Thay vì chỉ xuất hiện trong khán phòng hay trên các sân khấu chính thức, nghệ thuật được tổ chức ngay tại những không gian công cộng quen thuộc, nơi dòng người qua lại mỗi ngày.

Tại khu vực Quảng trường Nhà hát thành phố và Dải vườn hoa trung tâm, các chương trình biểu diễn âm nhạc, vũ đạo đường phố, liveband, hiphop, Zumba, DJ show, du ca ngẫu hứng… tạo nên nhịp điệu trẻ trung cho lễ hội.

Trong tiếng nhạc rộn ràng, người biểu diễn và khán giả gần như không còn khoảng cách. Có người đến từ đầu chương trình, có người chỉ tình cờ đi ngang qua rồi nán lại, nhưng tất cả đều bị cuốn vào bầu không khí cởi mở, vui tươi của phố lễ hội.

Sự hấp dẫn của nghệ thuật đường phố nằm ở chính cảm giác gần gũi ấy. Không cần những khoảng cách trang trọng, không cần nghi thức cầu kỳ, các chương trình vẫn có sức lan tỏa bởi cảm xúc trực tiếp. Người xem có thể vỗ tay, nhún nhảy, tương tác với người biểu diễn và trở thành một phần của không gian nghệ thuật.

Chị Dương, người dân ở khu vực Đông Khê, Hải Phòng chia sẻ: “Tôi thích nhất là cảm giác nghệ thuật ở ngay trước mắt mình, rất gần và rất đời. Đi chơi lễ hội không chỉ để xem biểu diễn, mà còn thấy thành phố mình trẻ hơn, vui hơn, nhiều sức sống hơn”.

Từ góc nhìn công chúng, đây cũng là điều làm nên sức sống mới của lễ hội. Khi nghệ thuật hiện diện trên phố, mỗi người dân không chỉ là khán giả, mà còn là chủ thể tham gia vào không khí văn hóa chung của thành phố.

Nghệ thuật trên đường phố thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia

Di sản bước ra khỏi sân khấu quen thuộc

Không chỉ có âm nhạc hiện đại hay các hình thức trình diễn trẻ trung, điểm đáng chú ý trong mùa lễ hội năm nay là sự xuất hiện nổi bật của nghệ thuật truyền thống trong không gian công cộng. Múa rối, các nhân vật dân gian, tiếng trống hội, áo dài, âm nhạc và những đội hình trình diễn đã tạo nên hình ảnh giàu bản sắc giữa trung tâm đô thị.

Đặc biệt, trong khuôn khổ Liên hoan Múa rối Hải Phòng mở rộng lần thứ IV năm 2026, chương trình diễu hành nghệ thuật đã trở thành một điểm nhấn giàu sắc màu. Hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên, nghệ nhân và quần chúng nhân dân tham gia diễu hành, cùng sự góp mặt của nhiều nhà hát, đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp và các phường rối nước tiêu biểu trên cả nước.

Trên các tuyến phố trung tâm, những đội hình rối dân gian, áo dài, trống hội, âm nhạc và các khối trình diễn nối dài qua không gian đô thị, biến phố phường thành một sân khấu mở. Ở đó, nghệ thuật truyền thống không còn đứng yên trong khán phòng hay chỉ hiện diện trong không gian lễ nghi, mà bước vào đời sống bằng chuyển động, âm thanh, sắc màu và sự tương tác trực tiếp với công chúng.

Những hình tượng quen thuộc của múa rối dân gian, những sắc phục truyền thống, tiếng trống hội và không khí diễu hành đã tạo nên một bức tranh lễ hội vừa rực rỡ, vừa giàu chiều sâu văn hóa. Người lớn dừng lại xem, trẻ em háo hức trước các nhân vật dân gian, du khách ghi lại hình ảnh bằng điện thoại. Những khoảnh khắc ấy cho thấy di sản có thể đến với công chúng bằng một cách rất tự nhiên, gần gũi và giàu cảm xúc.

Người dân Hải Phòng háo hức xem các chương trình múa rối nước

Trong bối cảnh nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống đang đứng trước thách thức về công chúng, việc đưa nghệ thuật dân gian xuống phố là một cách làm đáng chú ý. Di sản không bị đặt trong trạng thái “trưng bày” xa cách, mà được thổi vào đời sống đương đại thông qua không gian mở, sự tham gia của cộng đồng và tinh thần lễ hội.

Từ không khí lễ hội đến sức sống văn hóa đô thị

Nghệ thuật “xuống phố” không chỉ làm cho lễ hội đông vui hơn. Quan trọng hơn, nó mở ra cách tiếp cận mới trong tổ chức đời sống văn hóa đô thị: lấy công chúng làm trung tâm, biến các không gian công cộng thành nơi gặp gỡ, sáng tạo và chia sẻ.

Ở Hải Phòng, khu vực Dải vườn hoa trung tâm và Nhà hát thành phố từ lâu đã là không gian thân thuộc trong ký ức của nhiều thế hệ người dân. Khi các hoạt động nghệ thuật được tổ chức thường xuyên, bài bản và đa dạng tại đây, không gian ấy không chỉ là điểm vui chơi, mà còn trở thành nơi khơi dậy niềm tự hào đô thị, nơi người dân cảm nhận rõ hơn sự chuyển động của thành phố trong quá trình phát triển.

Từ các chương trình nghệ thuật thiếu nhi, biểu diễn âm nhạc đường phố, múa rối dân gian đến diễu hành nghệ thuật, mùa lễ hội năm nay cho thấy Hải Phòng đang từng bước làm mới cách quảng bá hình ảnh thành phố. Đó không chỉ là hình ảnh một đô thị cảng biển năng động, mà còn là một thành phố biết tạo dựng không gian văn hóa, biết đưa nghệ thuật đến gần người dân và biến lễ hội thành trải nghiệm chung của cộng đồng.

Những chương trình ca múa nhạc cũng mang lại sức hấp dẫn mới

Trong dòng chảy ấy, nghệ thuật đường phố không chỉ là hoạt động giải trí. Khi được tổ chức có định hướng, có sự kết nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa nghệ sĩ chuyên nghiệp và cộng đồng, giữa sân khấu và đời sống, nghệ thuật có thể trở thành một nguồn năng lượng mềm cho phát triển văn hóa đô thị.

Những sân khấu mở giữa lòng thành phố, những đoàn diễu hành rực rỡ sắc màu, những tiếng nhạc vang lên trên phố, những gương mặt khán giả háo hức dừng chân thưởng thức… tất cả góp phần tạo nên một Hải Phòng trẻ trung, cởi mở, giàu bản sắc và đầy sức sống trong mùa Hoa Phượng Đỏ.

Từ sắc màu lễ hội hôm nay, có thể thấy một hướng đi đáng chú ý: nghệ thuật không chỉ cần những sân khấu lớn, mà còn cần được đặt vào nhịp sống cộng đồng. Khi nghệ thuật bước xuống phố, phố phường cũng trở thành nơi nuôi dưỡng cảm xúc, kết nối con người và làm giàu thêm bản sắc văn hóa của thành phố Cảng.