Dấu ấn nhà lãnh đạo quyết liệt vì dân, mở đường cho tư duy quản trị đổi mới
Nhắc đến đồng chí Đoàn Duy Thành, nguyên Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ), nhiều thế hệ cán bộ, nhà quản lý và giới nghiên cứu vẫn nhớ về một trí thức quản trị am hiểu rộng, 'cấp tiến' theo nghĩa đẹp nhất-luôn hướng tới tiến bộ và hiệu quả-có tư duy đổi mới, dám nói thẳng, nói thật và đặc biệt nói trúng vấn đề.
Trong ký ức của những người từng làm việc cùng đồng chí, điều còn lại sâu đậm không chỉ là các cương vị đồng chí từng đảm nhiệm, mà là một hệ giá trị nhất quán lấy lợi ích của nhân dân làm điểm tựa, lấy kỷ cương làm nền, lấy hiệu quả làm thước đo và lấy đổi mới làm động lực. Đồng chí từng nói một câu giản dị mà hàm súc, để lại nhiều suy ngẫm sâu sắc về đạo đức công vụ và bản lĩnh hành động: “Quyết liệt làm những việc có lợi cho dân thì không việc gì phải e ngại”. Câu nói ấy không phải khẩu hiệu. Đó là một phương châm hành động, gói trong đó yêu cầu người cán bộ phải dám chịu trách nhiệm, để việc đúng không bị trì hoãn, để lợi ích của người dân không bị “kẹt” bởi tâm lý sợ sai, né tránh và nể nang.
Nhìn thẳng sự thật, đánh trúng “điểm nghẽn”
Ở cương vị Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, đồng chí Đoàn Duy Thành được biết đến là người quyết đoán, chú trọng hiệu quả, coi trọng kỷ cương trong điều hành, không chấp nhận sự trì trệ. Đồng chí thường yêu cầu báo cáo phải đi thẳng vào bản chất vấn đề ở đâu, nguyên nhân do đâu, trách nhiệm thuộc về ai, giải pháp nào khả thi, kết quả đo bằng gì? Cách đặt vấn đề ấy thể hiện một phong cách quản trị rõ ràng, không thỏa hiệp với “báo cáo đẹp”, không hài lòng với kết luận chung chung, không để công việc bị “đẩy qua, đẩy lại” trong vòng an toàn của thủ tục.
Với đồng chí, quản lý nhà nước không dừng ở việc ban hành chủ trương, mà phải tổ chức thực hiện đến nơi đến chốn. Chủ trương đúng mà thực hiện yếu thì dân vẫn thiệt; cơ chế tốt mà thiếu kiểm tra, giám sát và kỷ luật công vụ thì kết quả vẫn không đến. Vì thế, đồng chí luôn nhấn mạnh “tính đến đích” của quản trị, đã quyết thì phải làm, đã làm thì phải ra hiệu quả và hiệu quả phải trả lời được câu hỏi: Dân được lợi gì, đất nước mạnh lên ở điểm nào?

Đồng chí Đoàn Duy Thành. Ảnh tư liệu
Điều đáng quý là sự quyết liệt của đồng chí luôn đi cùng tư duy hệ thống. Đồng chí không chỉ phê bình hiện tượng, mà truy đến tận “cơ chế sinh ra trì trệ”: Từ phân công trách nhiệm chưa rõ, phối hợp thiếu nhịp đến tâm lý né tránh, sợ trách nhiệm. Ở đó, người ta thấy bản lĩnh của một người lãnh đạo “nói thẳng”: Thẳng để sửa, thẳng để làm, thẳng để tiến lên, đặt lợi ích chung lên trên mọi sự nể nang.
Nâng tầm quản trị bằng tri thức, nuôi dưỡng tinh thần cải cách
Nếu dấu ấn ở cương vị điều hành thể hiện rõ bản lĩnh quyết đoán thì khi đồng chí Đoàn Duy Thành làm Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, dấu ấn ấy được bồi đắp thêm chiều sâu, đưa tinh thần đổi mới vào nghiên cứu và tư vấn chính sách, lấy tri thức hiện đại làm công cụ cải cách, lấy thực tiễn Việt Nam làm “phép thử” cho mọi giải pháp.
Đồng chí đề cao nghiên cứu đúng nghĩa: Nghiên cứu để soi sáng thực tiễn, để phản biện và đề xuất, không phải để “trang trí” cho điều đã định. Đồng chí khuyến khích tranh luận khoa học thẳng thắn, tôn trọng chứng cứ, chống bệnh “dĩ hòa vi quý” trong học thuật. Đồng chí quan niệm: Muốn đổi mới quản lý quốc gia, trước hết phải đổi mới tư duy quản lý, đổi mới phương pháp quản trị và đổi mới cách đánh giá kết quả.
Điểm nổi bật ở đồng chí là khả năng kết nối những mảng tưởng như rời rạc-tổ chức bộ máy, kỷ luật hành chính, tài chính công, cơ chế vận hành kinh tế, năng lực thực thi chính sách-thành một bức tranh thống nhất. Đồng chí nhìn cải cách không chỉ là sửa một quy trình, mà là sửa cách tư duy, sửa hệ thống trách nhiệm, sửa thói quen trì hoãn. Chính ở đây, phẩm chất “cấp tiến” của đồng chí được hiểu đúng bản chất không phải chạy theo cái mới vì mới, mà là khát vọng tiến bộ-tìm cách làm tốt hơn, hiệu quả hơn, minh bạch hơn cho Nhà nước, cho doanh nghiệp và cho nhân dân.
Đồng chí thường nhấn mạnh tính khả thi của đề án, hay mà không triển khai được thì vẫn là giấy; cơ chế tốt mà thiếu kỷ luật công vụ thì vẫn tắc; chủ trương đúng mà không gắn trách nhiệm cá nhân thì dễ trôi. Nói cách khác, “đổi mới” theo tinh thần của đồng chí luôn gắn với hai chữ "thực làm".
Tưởng nhớ đồng chí Đoàn Duy Thành, một trong những điều đọng lại sâu sắc nhất là chuẩn mực người cán bộ dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm; chống hình thức; coi trọng hiệu quả; lấy lợi ích nhân dân làm thước đo; lấy kỷ cương làm nền; lấy tri thức làm công cụ; lấy đổi mới làm động lực.
Tri ân đồng chí Đoàn Duy Thành cũng chính là biến sự kính trọng thành hành động, mỗi cán bộ, đảng viên tự soi lại mình trong công việc hằng ngày, đã thẳng thắn với sự thật chưa, đã nói trúng vấn đề chưa, đã quyết liệt vì dân chưa, đã theo đuổi đến cùng kết quả chưa? Và quan trọng hơn là đã đủ bản lĩnh để “không việc gì phải ngại” khi việc đó có lợi cho dân hay chưa. Đó chính là sự tiếp nối xứng đáng đối với một trí thức quản trị “cấp tiến”, một cán bộ luôn tìm đến cái mới, một người trọn đời vì dân, vì nước./.











