Dấu chân 1,4 triệu năm hé lộ loài cổ nhân khổng lồ
Dấu chân cổ đại bên bờ hồ Kenya hé lộ bí mật về loài họ hàng khổng lồ đã tuyệt chủng của loài người.
Một dãy dấu chân hóa thạch có niên đại 1,4 triệu năm mới được phát hiện đã hé lộ rằng một loài họ hàng của con người từng đạt tầm vóc to lớn ngang ngửa chúng ta ngày nay, đồng thời có thói quen di chuyển thành từng nhóm toàn con đực.
Bối cảnh diễn ra vào thời cổ đại, khi 8 cá thể cùng bước đi trên vùng đất bùn ướt bên bờ một hồ nước ven biển ở Kenya. Các lớp trầm tích đã nhanh chóng vùi lấp và bảo tồn nguyên vẹn khoảnh khắc này suốt 1,4 triệu năm qua. Những dấu vết này mang lại giá trị mà hóa thạch xương hiếm khi làm được.
Các nhà nghiên cứu xác định dấu chân thuộc về Paranthropus boisei, một loài tổ tiên có phần hàm cực kỳ khỏe từng sống song song với các loài thuộc chi Người (Homo) cổ đại, trước khi hoàn toàn tuyệt chủng mà không để lại hậu duệ. Toàn bộ 8 cá thể này đều đã trưởng thành và phần lớn là con đực. Việc họ cùng nhau di chuyển cho thấy loài này có thể sở hữu đời sống xã hội phức tạp hơn nhiều so với những gì các mảnh xương hóa thạch rời rạc từng hé lộ.
Một trong những dấu chân hóa thạch 1,4 triệu năm tuổi được nhóm nghiên cứu khai quật tại Kenya. (Ảnh: Kay Behrensmeyer)
Phát hiện mới này hoàn toàn phủ định giả định lâu nay về vóc dáng của loài Paranthropus boisei. Dựa trên kích thước dấu chân, các nhà khoa học ước tính một số cá thể đạt chiều cao tới 1,8 mét và nặng khoảng 75 kg, tương đương với hình dáng của con người hiện đại.
Tác giả chính Kevin Hatala từ Đại học Chatham và Viện Nhân loại học Max Planck nhấn mạnh rằng kích thước này là điều hoàn toàn bất ngờ. Trước đây, loài này chủ yếu được phục dựng từ các hộp sọ với đặc trưng là khuôn mặt rộng, răng hàm to bản và cơ hàm cực khỏe (khiến chúng có biệt danh là "Người kẹp hạt dẻ"). Những ước tính cũ dựa trên vài mẩu xương chi hiếm hoi từng cho rằng chúng nhỏ bé hơn nhiều so với loài Homo erectus sống cùng thời. Nhưng dữ liệu mới chứng minh Paranthropus boisei hoàn toàn có thể sánh ngang với Homo erectus về chiều cao và khối lượng cơ thể.
Nhà khoa học Kevin Hatala cùng các đồng sự thảo luận về các dấu chân cổ đại khai quật tại miền bắc Kenya.
Sự vắng mặt của con cái và con non trong đoàn di chuyển là chi tiết khiến giới nghiên cứu đặc biệt chú ý. Đồng tác giả Neil Roach từ Đại học Harvard nhận định, việc một nhóm gồm 8 con đực trưởng thành đi cùng nhau phản ánh một cấu trúc xã hội có sự kết hợp giữa cạnh tranh và hợp tác. Các con đực có thể cạnh tranh bạn tình, nhưng vẫn chấp nhận đi chung để bảo vệ lẫn nhau trước những nguy hiểm rình rập ở môi trường hoang dã.
Dấu chân hóa thạch tồn tại được nhờ một chuỗi sự kiện địa chất hiếm hoi: Cổ nhân bước qua lớp trầm tích mềm ven nước, sau đó các lớp bùn mới nhanh chóng phủ lên trước khi gió, sóng hay động vật khác kịp phá hủy. Theo thời gian, trầm tích cứng lại thành đá và giữ nguyên vẹn hình dáng vết chân.
Tập hợp các dấu chân tại hồ Turkana đang từng bước biến vùng bờ hồ cổ đại này thành một "cuốn nhật ký sinh hoạt" thời tiền sử. Thay vì chỉ cho biết loài nào từng tồn tại qua những mảnh xương khô, dấu chân giúp tái hiện sống động con người cổ đại đã đi đâu, di chuyển ra sao và đi cùng ai.
Tin nóng
Đây không phải hóa thạch hay dãy núi mang hình con vật. 'Rồng đá' thực chất là dải đất, bùn và đá bị nước lũ cuốn từ các sườn núi rồi tích tụ theo đường chảy. Qua những đợt mưa lũ lớn, vật liệu tiếp tục được bồi thêm, tạo nên cảnh quan giống một 'dòng sông đá'.
Nhiều trẻ em bơi tới Ceuta bị mất người thân và chưa có nơi tiếp nhận phải đi xin thức ăn hoặc lang thang trên đường phố.
3 ngư dân nhỏ tuổi ở Indonesia khiến nhiều người bất ngờ khi đánh bắt thành công một con cá mú khổng lồ nặng khoảng 150kg bằng phương pháp truyền thống.
Học giả Cao Xuân Hạo đã chỉ ra hiện tượng chuyển nghĩa của tiếng Việt, thể hiện qua hai từ 'anh trai' và 'chị gái'.
Trong lúc đi bắt cá, người đàn ông 58 tuổi không may ngã trúng tổ ong vò vẽ và bị đốt tới 150 vết. Khối lượng nọc độc khổng lồ khiến bệnh nhân suy đa cơ quan, phải lọc máu liên tục để giành giật sự sống
Nghe có vẻ vô lý nhưng câu đố 'Cái gì có thể cao hơn một tòa nhà nhưng lại nhẹ hơn một chiếc lông vũ?' đã khiến nhiều người phải nghĩ lại.
Tin mới
Theo phóng viên TTXVN tại Bangkok, người dân Thái Lan vừa phát hiện một hóa thạch khủng long ăn thịt mới có niên đại hơn 130 triệu năm tại khu vực núi Khao Sam Phan Ta, làng Ban Mai Nong Daeng, xã Chi Bon, huyện Ban Khwao, tỉnh Chaiyaphum.
Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: 'Vòm Sáng' sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.
Các chuyến bay không người lái (drone) được lập trình sẵn nhằm thu thập dữ liệu ở các độ cao khác nhau, sau đó quay trở lại căn cứ để sạc pin và tải dữ liệu xuống. Đây cũng chính là giải pháp có thể thay thế cho khinh khí cầu truyền thống trong nghiên cứu thời tiết.
Hãng hàng không quốc gia Tây Ban Nha Iberia ngày 4/8 thông báo sẽ phát trực tiếp hiện tượng nhật thực toàn phần từ độ cao khoảng 9.000 m thông qua chuyến bay đặc biệt diễn ra ngày 12/8, mang đến góc nhìn hiếm có về hiện tượng thiên văn này.
'The Future of the Mind' là một trong số ít cuốn sách tiếng Anh được Thái Linh dành nhiều lời khen trong quá trình tìm hiểu, đến từ nhà vật lý học nổi tiếng Michio Kaku.
Đồng hồ mới của Mr Jones Watches gây chú ý với kim giây hình ngoằn ngoèo cùng các dòng chữ mang sắc thái châm biếm, tạo nên cách hiển thị thời gian khác thường.
Chiều 4/8, tại bản Bang, xã Kim Ngân, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt phối hợp Ban quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Đông Châu-Khe Nước Trong tổ chức sự kiện 'Chào đón Gà lôi lam mào trắng trở về quê hương'. Việc làm này có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác bảo tồn thiên nhiên và bảo tồn đa dạng sinh học của tỉnh Quảng Trị.
Top 7 hành tinh ngoại kỳ dị nhất vũ trụ khiến các nhà thiên văn học phải 'xóa đi viết lại' lý thuyết.