'Dấu chân' đầu tiên của Trung Quốc trên Mặt trăng sẽ ở đâu?
Các nhà khoa học đề xuất các địa điểm hạ cánh tiềm năng cho sứ mệnh đưa người lên Mặt trăng sắp tới.
Dấu chân đầu tiên của các phi hành gia Trung Quốc sẽ đặt xuống Mặt trăng ở đâu? Để giải mã câu hỏi này, một nhóm nghiên cứu do Huang Jun và Xiao Long thuộc Đại học Khoa học Địa chất Trung Quốc dẫn đầu, hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước, đã chọn một vị trí đắc địa gần xích đạo Mặt trăng, ở phía Vùng Bode Lunar Ripple trên Mặt trăng – thông qua phân tích chi tiết dữ liệu viễn thám từ quỹ đạo.

Ảnh: @Space.
Họ đã phát hiện ra năm đặc điểm địa hình độc đáo trong khu vực này và xác định bốn địa điểm hạ cánh tiềm năng tại khu vực. Kết quả nghiên cứu của họ đã được công bố trực tuyến trên tạp chí khoa học quốc tế Nature Astronomy.
Nghiên cứu địa điểm hạ cánh trên Mặt trăng đóng vai trò vừa là "người dẫn đường" vừa là "người phụ trách an toàn" cho các sứ mệnh đưa người lên Mặt trăng. Các nhà nghiên cứu không chỉ cần tìm ra những địa điểm có giá trị khoa học nhất, mà còn phải kiểm tra các "cạm bẫy" trên bề mặt để đảm bảo các phi hành gia có thể hạ cánh an toàn, tiếp cận chính xác các điểm lấy mẫu có giá trị nhất, cung cấp bằng chứng khoa học và đánh giá an toàn cho sứ mệnh.
Điều gì làm cho khu vực Bode Lunar Ripple trở nên độc đáo? Chuyên gia Huang Jun giải thích rằng, so với các khu vực ứng cử viên hạ cánh lên Mặt trăng khác, Bode Lunar Ripple giống như một "phòng thí nghiệm tự nhiên" để nghiên cứu sự tiến hóa của Mặt trăng. Khu vực này sở hữu một nền tảng địa chất cực kỳ phức tạp và đa dạng, chứa nhiều đơn vị địa chất khác nhau trong một khu vực tương đối nhỏ, bao gồm mảnh vụn núi lửa, đá bazan Mặt trăng, đá cao nguyên cổ đại và vật chất bắn ra từ miệng hố va chạm. Điều này rất quan trọng để hiểu được sự tiến hóa địa chất của bề mặt và độ sâu của Mặt trăng.

Ảnh: @Đại học Khoa học Địa chất Trung Quốc.
Hơn nữa, Bode Lunar Ripple nằm trong một khu vực vĩ độ thấp ở phía gần của Mặt trăng, với địa hình bằng phẳng, ánh sáng mặt trời dồi dào và điều kiện liên lạc tuyệt vời, khiến nó trở nên lý tưởng cho việc hạ cánh của các phi hành gia và các hoạt động trên bề mặt Mặt trăng. Chương trình thám hiểm Mặt trăng có người lái của Trung Quốc đã đưa khu vực này vào danh sách các địa điểm hạ cánh tiềm năng quan trọng.
Để đánh giá tiềm năng của khu vực mục tiêu Bode Lunar Ripple cho các sứ mệnh Mặt trăng trong tương lai của Trung Quốc, nhóm nghiên cứu đã tích hợp nhiều bộ ảnh vệ tinh và dữ liệu đo đạc để tiến hành phân tích có hệ thống khu vực này, xác định năm đơn vị địa chất riêng biệt: một lớp đá vụn núi lửa sẫm màu hơn, một đồng bằng bazan được gọi là Vịnh Mùa Hè, hai dòng chảy Mặt trăng riêng biệt (các thung lũng hẹp được tạo ra bởi hoạt động núi lửa và kiến tạo mảng trên Mặt trăng), và vùng cao nguyên xung quanh.
Sau khi phân tích hình thái của các dòng chảy Mặt trăng và đếm số lượng miệng hố va chạm, nhóm nghiên cứu đã tái tạo lại lịch sử của nhiều vụ phun trào núi lửa trong khu vực, với vụ phun trào đá vụn núi lửa sớm nhất có niên đại khoảng 3,2 đến 3,7 tỷ năm trước.
Dựa trên cơ sở này, nhóm nghiên cứu đã đề xuất bốn địa điểm hạ cánh tiềm năng trên Mặt trăng – từ những địa điểm này, các phi hành gia có thể tiếp cận an toàn nhiều cấu trúc địa chất quan trọng khác nhau trên Mặt trăng, bao gồm mảnh vụn núi lửa, đá bazan, vùng giàu thorium và trầm tích va chạm.
Huang Jun cho biết, xét đến nguồn tài nguyên vô cùng quý giá cho các sứ mệnh có người lái lên Mặt trăng, những địa điểm hạ cánh này mang lại "hiệu quả chi phí khoa học" cao: nếu các phi hành gia có thể lái xe vài kilomet, họ có thể thu thập mẫu từ năm đơn vị địa chất khác nhau cùng một lúc. "Việc 'lấy mẫu một lần' này dự kiến sẽ tối đa hóa sản lượng khoa học chỉ trong một sứ mệnh duy nhất, ghép nối lại một bức tranh hoàn chỉnh hơn về sự tiến hóa của Mặt trăng với số lượng sứ mệnh ít nhất có thể.
Mời quý độc giả cùng xem video: “Phát hiện mộ cổ niên đại khoảng 5.000 năm tại Trung Quốc”. Nguồn video: VTV24.












