Dấu hiệu cảnh báo cơ thể thiếu kali
Mệt mỏi, chuột rút, táo bón và yếu cơ có thể là dấu hiệu cảnh báo hạ kali máu, tình trạng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Kali là khoáng chất thiết yếu, tham gia duy trì hoạt động của tế bào, dẫn truyền thần kinh, co cơ và điều hòa nhịp tim. Khi nồng độ kali trong máu giảm dưới mức bình thường, cơ thể có thể xuất hiện nhiều biểu hiện từ mệt mỏi, táo bón đến yếu cơ và rối loạn nhịp tim.
Tình trạng này không chỉ xảy ra ở người trưởng thành mà còn có thể gặp ở trẻ em, đặc biệt khi trẻ bị nôn ói, tiêu chảy kéo dài hoặc mắc một số bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng cân bằng điện giải.
Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), ở người trưởng thành, nồng độ kali huyết thanh dưới khoảng 3,6 mmol/L được xem là thấp. Biểu hiện phụ thuộc vào mức độ thiếu hụt và tốc độ giảm kali. Trường hợp nhẹ thậm chí không có triệu chứng rõ ràng.

Mệt mỏi, uể oải và thiếu năng lượng có thể là dấu hiệu cảnh báo hạ kali máu. Ảnh: Magnific.
Mệt mỏi, thiếu năng lượng
Mệt mỏi là một trong những biểu hiện khi nồng độ kali trong máu giảm. Kali đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của tế bào và quá trình truyền tín hiệu thần kinh. Khi mất cân bằng điện giải, hoạt động của cơ bắp có thể bị ảnh hưởng, khiến người bệnh cảm thấy uể oải, thiếu sức sống và giảm khả năng vận động.
Tình trạng này dễ bị nhầm lẫn với thiếu ngủ, làm việc quá sức hoặc thiếu hụt các dưỡng chất khác.
Yếu cơ, chuột rút
Kali cần thiết cho quá trình co và giãn cơ. Khi nồng độ khoáng chất này giảm, người bệnh có thể bị yếu cơ, đau nhức, co thắt hoặc chuột rút, đặc biệt ở tay và chân.
Ở mức độ nặng, tình trạng yếu cơ có thể tiến triển thành liệt cơ. Một số trường hợp còn gặp tình trạng liệt bắt đầu từ các chi và lan dần lên những nhóm cơ khác, ảnh hưởng đến khả năng vận động.
Táo bón, rối loạn tiêu hóa
Không chỉ ảnh hưởng đến cơ xương, thiếu kali còn có thể làm suy giảm hoạt động của cơ trơn trong đường tiêu hóa.

Hạ kali máu có thể làm giảm nhu động ruột, khiến người bệnh gặp tình trạng táo bón, đầy bụng, chướng hơi và rối loạn tiêu hóa. Ảnh: Magnific.
Người bệnh có thể gặp tình trạng táo bón, đầy bụng, chướng bụng và buồn nôn. Khi nồng độ kali giảm nghiêm trọng, nhu động ruột có thể bị suy giảm đáng kể, thậm chí dẫn đến liệt ruột.
Buồn nôn, nôn ói
Buồn nôn có thể xuất hiện khi cơ thể bị hạ kali máu. Tuy nhiên, đây cũng là biểu hiện thường gặp của nhiều bệnh lý tiêu hóa và tình trạng mất nước. Đáng chú ý, nôn ói kéo dài lại có thể khiến cơ thể tiếp tục mất kali, làm tình trạng rối loạn điện giải trở nên nghiêm trọng hơn.
Tim đập nhanh, hồi hộp, rối loạn nhịp tim
Kali tham gia điều hòa hoạt động điện học của cơ tim, giúp duy trì nhịp đập ổn định. Khi nồng độ kali giảm, quá trình dẫn truyền xung điện trong tim có thể bị thay đổi, gây hồi hộp, cảm giác tim đập bất thường hoặc rối loạn nhịp tim.
Đây là biểu hiện cần đặc biệt lưu ý bởi hạ kali máu nghiêm trọng có thể gây ra những rối loạn nhịp nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng, nhất là ở người có bệnh tim từ trước.

Hạ kali máu có thể gây tê bì, châm chích ở tay chân do rối loạn hoạt động dẫn truyền thần kinh và cơ. Ảnh: Healthline.
Tê bì, châm chích ở tay chân
Một số người bị hạ kali máu có thể xuất hiện cảm giác tê bì, châm chích hoặc bất thường ở các chi. Triệu chứng này liên quan đến sự thay đổi hoạt động của hệ thần kinh và cơ khi mất cân bằng điện giải.
Nếu tình trạng tê bì đi kèm yếu cơ, chuột rút hoặc tim đập bất thường, người bệnh nên đi khám để được kiểm tra, xác định nguyên nhân.
Trẻ em thiếu kali có biểu hiện gì?
Hạ kali máu ở trẻ em thường liên quan đến tình trạng mất kali qua đường tiêu hóa, đặc biệt khi trẻ bị tiêu chảy hoặc nôn ói kéo dài. Ngoài ra, trẻ ăn uống kém, mắc bệnh thận, rối loạn chuyển hóa hoặc sử dụng một số loại thuốc cũng có nguy cơ gặp tình trạng này.

Trẻ bị hạ kali máu có thể mệt mỏi, uể oải, chán ăn và giảm hoạt động vui chơi do tình trạng mất cân bằng điện giải ảnh hưởng đến hoạt động của cơ và tế bào. Ảnh: Shutterstock.
Theo hướng dẫn chăm sóc nhi khoa của Tổ chức Bác sĩ không biên giới (MSF), trẻ bị hạ kali máu có thể xuất hiện những biểu hiện như:
Yếu cơ: Trẻ ít vận động, khó đứng lên, đi lại hoặc gặp khó khăn khi thực hiện những hoạt động thường ngày.
Chướng bụng, táo bón: Hoạt động co bóp của đường tiêu hóa suy giảm, khiến trẻ đầy bụng, khó đi ngoài.
Chán ăn: Trẻ ăn uống kém, buồn nôn hoặc nôn ói.
Mệt mỏi: Trẻ thiếu năng lượng, ít chơi đùa, dễ mệt hơn bình thường.
Rối loạn nhịp tim: Trường hợp nặng có thể xuất hiện bất thường trong hoạt động điện học của tim.
Đáng lo ngại, khi nồng độ kali giảm nghiêm trọng, trẻ có thể bị yếu cơ tiến triển thành liệt, ảnh hưởng đến hoạt động của cơ hô hấp và tim. Đây là tình trạng cần được can thiệp y tế khẩn cấp.
Cha mẹ cần đặc biệt chú ý khi trẻ bị tiêu chảy, nôn ói nhiều lần, kéo dài nhưng không được bù nước và điện giải phù hợp. Không nên tự ý cho trẻ uống viên kali hoặc các chế phẩm bổ sung khoáng chất khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Nguồn Znews: https://znews.vn/dau-hieu-canh-bao-co-the-thieu-kali-post1697593.html

