Đầu năm du xuân ngắm vẻ đẹp giao thoa trong kiến trúc Châu Á

Trong đó, kiến trúc Châu Á là sự pha trộn của nhiều phong cách trong quá trình tiếp biến và giao thoa văn hóa.

Chùa Benchamabophit (Bangkok) với kiểu mái cong đặc trưng của kiến trúc Thái Lan. Đây là kiểu mái dốc, thường có hình chữ A được lợp bằng ngói xếp chồng lên nhau thành nhiều lớp. Kiểu mái này giúp thoát nước tốt, chống nóng hiệu quả và mang lại vẻ đẹp thanh thoát cho công trình.

Chùa Wat Arun (Chùa Bình Minh) nằm bên bờ sông Chao Phraya - Thái Lan, sở hữu kiến trúc độc đáo với tháp chính mô phỏng theo hình dáng của một stupa (bảo tháp Phật giáo) được trang trí bằng sứ nhiều màu.

Trong quá trình giao thoa văn hóa, kiến trúc Trung Hoa đã hiện diện ở các đô thị của Việt Nam. Hội quán Nghĩa An (TP.HCM) là một điển hình tiêu biểu với kiểu kiến trúc mang đậm phong cách Triều Châu. Mặt tiền đặc trưng với mái ngói cong ba cấp với tượng "lưỡng long tranh châu" trên nóc, có cặp kỳ lân đá đứng gác trước cửa.

Lối vào chính điện hội quán Nghĩa An.

Trang trí bằng gốm nhiều sắc màu trên mái của hội quán Nghĩa An

Sự kết hợp giữa kiến trúc truyền thống và hiện đại cũng thường được thấy ở các công trình tôn giáo. Trong ảnh là mái vòm của nhà thờ Cam Ly (Đà Lạt) kết hợp hài hòa giữa phong cách nhà rông truyền thống Tây Nguyên và kiến trúc phương Tây.

Với Việt Nam, ảnh hưởng của kiến trúc phương Tây thể hiện rõ nét ở các nhà thờ Công giáo. Nhà thờ Thánh Nữ Jeanne d'Arc là một đại diện tiêu biểu với kiến trúc là sự pha trộn tinh tế giữa phong cách Romanesque và Gothic. Nhà thờ có 3 tháp chuông. Chân tháp tại cửa chính được ốp đá đen với các gờ răng cưa lớn.

Trong khi đó kiến trúc của nhà thờ Huyện Sỹ là sự kết hợp hài hòa giữa phong cách Gothic cổ điển của châu Âu với những đường nét chạm trổ Á Đông độc đáo. Nhà thờ có vòm cánh cung đặc trưng của kiến trúc Gothic với điểm nhấn là tháp chuông cao 57m, bao gồm Thánh giá và gà trống Gaulois - một hình ảnh phổ biến trong kiến trúc châu Âu.

Ảnh hưởng của kiến trúc Pháp cũng thể hiện rõ qua công trình Tòa thị chính Sài Gòn (nay là trụ sở UBND TPHCM). Đây là công trình có sự kết hợp của nhiều phong cách châu Âu, nổi bật với các chi tiết trang trí tinh xảo mang phong cách Phục hưng, Baroque, Rococo và Art Nouveau. Cổng chính với đặc trưng là 5 vòm cung liên tiếp bằng sắt với các bức phù điêu được chạm khắc tinh tế bên trên.

Ảnh hưởng của kiến trúc thuộc địa Pháp cũng thể hiện rõ qua công trình Dinh 1- Bảo Đại (Đà Lạt - Lâm Đồng). Công trình là sự pha trộn của phong cách kiến trúc kiểu châu Âu cổ điển pha nét truyền thống, với mái ngói dốc, hành lang rộng, ban công có lan can sắt uốn lượn.

Kiến trúc sân vườn cũng là một trong những điểm nhấn của kiến trúc châu Á. Trong ảnh là một kiến trúc trong khu lâm viên mang phong cách Trung Hoa thể hiện nguyên lý âm dương ngũ hành với đặc trưng là kiểu cửa trăng (cửa hình tròn) không có cánh cửa, nằm trên các bức tường trong vườn, có vai trò dẫn hướng tham quan một cách khéo léo.

Kiến trúc Trung Hoa cũng ảnh hưởng mạnh lên các công trình kiến trúc ở Châu Á. Trong ảnh là một nhà hát ở Đài Bắc - Đài Loan mô phỏng kiến trúc cung đình Trung Hoa với đặc trưng của mái uốn cong ở các góc cùng các chi tiết trang trí như rồng được chạm khắc tỉ mỉ, mang ý nghĩa phong thủy và thể hiện sự giàu có, quyền lực.

Các công trình kiến trúc Châu Á thường được điêu khắc, chạm trổ. Trong ảnh là hình tượng Rồng (Long) - một trong những tứ linh (long - lân - quy - phụng) được chạm trổ trên cột ở cổng chính của chùa Long Sơn - Đài Bắc (Đài Loan). Rồng là linh vật tượng trưng cho bậc đế vương, sự uy mãnh và thịnh vượng.

Một ngôi chùa mang phong cách Trung Hoa với kiểu mái cong.

Vọng Các Đài ở cung Cảnh Phúc (Seoul - Hàn Quốc) mô phỏng theo phong cách cung đình Trung Hoa.

Bài và ảnh: Anh Duy