Dấu tích một thời

Thu tháng 9/2026, chúng tôi trở về mảnh đất cách mạng, đến thăm Di tích lịch sử đình Nông Lục, thôn Nông Lục, xã Hưng Vũ. Nằm trên một gò đất cao, ngôi đình mang dáng vẻ mộc mạc, cổ kính, gắn với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng người Tày nơi đây. Được xây dựng từ năm 1924, đình Nông Lục không chỉ lưu giữ những giá trị về kiến trúc, văn hóa mà còn là địa điểm ghi dấu một sự kiện quan trọng trong những ngày đầu của khởi nghĩa Bắc Sơn.

Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ xã Hưng Vũ tổ chức ra quân vệ sinh đường lên di tích đồn Mỏ Nhài

Cách đây 86 năm, tối 26/9/1940 và sáng 27/9/1940, Ban Cán sự Châu ủy Bắc Sơn đã họp tại đình để nhận định tình hình, thống nhất chủ trương và quyết định phát động quần chúng khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.

Cách đình Nông Lục khoảng 3 km, chúng tôi đến thăm Di tích lịch sử đồn Mỏ Nhài. Nếu đình Nông Lục là nơi ghi dấu quyết định phát động khởi nghĩa, thì đồn Mỏ Nhài lại là nơi chứng kiến trận đánh mở đầu cho cuộc nổi dậy giành chính quyền của quân và dân Bắc Sơn tối 27/9/1940. Theo tư liệu lịch sử, khoảng 20 giờ ngày 27/9/1940, lực lượng khởi nghĩa đã tiến công đồn Mỏ Nhài. Sau trận đánh, quân khởi nghĩa làm chủ châu lỵ Bắc Sơn, thu được vũ khí và nhiều tài liệu, đánh dấu thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn.

Ngoài 2 di tích trên, trên địa bàn xã Hưng Vũ còn có di tích làng Minh Đán và Lân Áng gắn với khởi nghĩa Bắc Sơn. Trong 86 năm qua, các di tích đã trở thành những “địa chỉ đỏ” trong giáo dục truyền thống cách mạng. Để những địa điểm này trở thành điểm đến trong hành trình về nguồn, thời gian qua, chính quyền và Nhân dân xã Hưng Vũ đã quan tâm gìn giữ, chăm sóc, chỉnh trang cảnh quan, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, giới thiệu giá trị lịch sử của các di tích.

Ông Phạm Bá Hạnh, Chủ tịch UBND xã Hưng Vũ cho biết: Xã xác định việc gìn giữ, phát huy giá trị các di tích gắn với khởi nghĩa Bắc Sơn là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và Nhân dân. Cùng với tăng cường tuyên truyền về giá trị, ý nghĩa lịch sử của các di tích, xã chú trọng vận động, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng, để người dân cùng chung tay gìn giữ những dấu tích lịch sử của quê hương, phát huy giá trị các di tích trong giáo dục truyền thống và du lịch về nguồn.

Cùng với chính quyền địa phương, đoàn thanh niên và các trường học trên địa bàn tích cực tham gia gìn giữ, phát huy giá trị các di tích. Chị Dương Thị Quyên, Phó Bí thư Đoàn xã Hưng Vũ cho biết: Hằng năm, đoàn tổ chức vệ sinh, phát quang khuôn viên, đường dẫn vào các di tích; phối hợp với các trường học vệ sinh tuyến đường lên đồn Mỏ Nhài, phát quang khu di tích làng Minh Đán và các nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Qua các hoạt động, đoàn lồng ghép tuyên truyền, giới thiệu về ý nghĩa lịch sử của các di tích, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về những dấu mốc lịch sử trên quê hương, từ đó nâng cao ý thức giữ gìn, phát huy giá trị các di tích.

Các di tích gắn với khởi nghĩa Bắc Sơn ngày càng được phát huy giá trị, trở thành điểm đến để người dân, du khách và học sinh tìm hiểu lịch sử. Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, các di tích đã đón gần 10.000 lượt khách tham quan, tìm hiểu. Qua mỗi chuyến về nguồn, câu chuyện về khởi nghĩa Bắc Sơn tiếp tục được nhắc lại, góp phần bồi đắp hiểu biết, niềm tự hào và ý thức gìn giữ truyền thống quê hương cho các thế hệ.

Trải qua thời gian, xã Hưng Vũ nay đã khoác lên mình diện mạo mới. Từ mảnh đất từng ghi dấu những ngày tháng sục sôi của khởi nghĩa Bắc Sơn, hôm nay, cuộc sống của người dân ngày càng khởi sắc, quê hương ngày càng phát triển. Giữa nhịp sống mới, những di tích ấy vẫn được gìn giữ, nhắc nhớ về một thời lịch sử hào hùng và trở thành điểm tựa để các thế hệ hôm nay hiểu, trân trọng truyền thống và ra sức cống hiến xây dựng quê hương.