Đầu tư công mở đường cho tăng trưởng kinh tế Tây Ninh

Không chỉ bổ sung nguồn lực cho nền kinh tế trong ngắn hạn, đầu tư công còn giữ vai trò kiến tạo hạ tầng, kết nối các khu vực sản xuất, khu công nghiệp, cửa khẩu và đầu mối giao thương, qua đó mở rộng không gian phát triển và nâng cao khả năng thu hút đầu tư.

* Đưa nguồn lực đầu tư vào nền kinh tế 

Tăng trưởng GRDP 9 tháng năm 2026 của Tây Ninh đạt 10,3%; trong đó, công nghiệp tiếp tục là một trong những động lực nổi bật. Chỉ số sản xuất công nghiệp 10 tháng tăng 15,03%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt hơn 195.517 tỷ đồng; kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 29,92 tỷ USD. Kết quả này cho thấy nền kinh tế địa phương duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đồng thời đặt ra yêu cầu bổ sung năng lực hạ tầng để đáp ứng nhu cầu mở rộng sản xuất và lưu thông hàng hóa.

Chỉ số sản xuất công nghiệp 10 tháng của Tây Ninh tăng 15,03%. Ảnh minh họa: TTXVN

Đầu tư công là một trong những nguồn lực quan trọng tác động trực tiếp đến tổng cầu. Khi vốn được chuyển thành khối lượng xây dựng thực tế, các dự án tạo thêm nhu cầu về vật liệu, máy móc, vận tải, nhân công và dịch vụ liên quan; đồng thời, công trình hoàn thành sẽ bổ sung năng lực hạ tầng, tạo điều kiện cho sản xuất, kinh doanh phát triển. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc vào tiến độ giải ngân, chất lượng công trình và khả năng khai thác sau đầu tư. 

Theo Sở Tài chính Tây Ninh, đến cuối tháng 10/2026, tỉnh đã phân bổ hơn 37.000 tỷ đồng vốn đầu tư công, giải ngân gần 23.000 tỷ đồng, đạt 62,06% kế hoạch tỉnh phân bổ, tương đương 73,98% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Dù tiến độ giải ngân theo kế hoạch Trung ương giao thuộc nhóm khá, tỉnh vẫn còn hơn 14.000 tỷ đồng vốn đã phân bổ nhưng chưa giải ngân. 

Khối lượng vốn còn lại đặt ra áp lực lớn trong thời gian cuối năm, nhất là khi nhiều dự án còn vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và tổ chức thi công. Điều này cho thấy điểm nghẽn không chỉ nằm ở quy mô nguồn lực mà còn ở năng lực tổ chức thực hiện, khả năng chuyển vốn ngân sách thành khối lượng đầu tư thực tế. 

Giám đốc Sở Tài chính Tây Ninh Trương Văn Liếp cho rằng, hiệu quả đầu tư công cần được nhìn nhận trên cả tiến độ giải ngân và kết quả thực hiện dự án. Việc điều hành vốn phải gắn với khả năng triển khai thực tế, ưu tiên những công trình có thể hoàn thành thủ tục, có mặt bằng và tổ chức thi công; đồng thời kịp thời điều chuyển vốn từ dự án không có khả năng giải ngân sang dự án có tiến độ tốt hơn.

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn yêu cầu các chủ đầu tư xây dựng tiến độ cụ thể theo từng dự án, từng tháng; tập trung tháo gỡ vướng mắc trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện. Tỉnh đặt mục tiêu giải ngân tối thiểu 95% kế hoạch trong quý IV và hoàn thành 100% kế hoạch vốn năm 2026.

Với mục tiêu GRDP cả năm tăng 10,59%, đẩy nhanh giải ngân không đơn thuần là hoàn thành chỉ tiêu tài chính mà còn là yêu cầu đưa nguồn lực ngân sách vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và xây dựng hạ tầng. Việc xác định rõ dự án có khả năng hoàn thành, dự án cần tháo gỡ và trách nhiệm của từng chủ đầu tư có ý nghĩa quyết định đối với kết quả thực hiện kế hoạch. 

* Kiến tạo hạ tầng, mở rộng dư địa tăng trưởng 

Nếu tác động trước mắt của đầu tư công thể hiện qua hoạt động xây dựng và nhu cầu của nền kinh tế, thì giá trị dài hạn nằm ở năng lực hạ tầng được hình thành sau khi công trình hoàn thành. Với Tây Ninh, yêu cầu kết nối các khu vực công nghiệp, nông nghiệp, đô thị, cửa khẩu và cảng biển càng trở nên cấp thiết, nhằm hình thành mạng lưới giao thông thống nhất trên không gian kinh tế mới. 

Mặt bằng phục vụ đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh minh họa: TTXVN

Trong định hướng kết nối liên vùng, Vành đai 4 TP.Hồ Chí Minh, đường ĐT.827E, tuyến Tân An - Bình Hiệp hay cao tốc Gò Dầu - Xa Mát đảm nhiệm những vai trò khác nhau. Vành đai 4 góp phần kết nối các khu vực công nghiệp, đô thị với mạng lưới giao thông vùng; ĐT.827E tăng cường kết nối khu vực phía Nam với các đầu mối liên vùng; tuyến Tân An - Bình Hiệp mở rộng kết nối từ trung tâm tỉnh đến cửa khẩu Bình Hiệp; cao tốc Gò Dầu - Xa Mát tạo thêm hướng kết nối khu vực phía Bắc với cửa khẩu Xa Mát.

Khi được đầu tư đồng bộ, các trục giao thông này sẽ hỗ trợ lưu chuyển hàng hóa, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường và kết nối các vùng sản xuất với khu công nghiệp, cảng và cửa khẩu. 

Theo ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Tây Ninh, các dự án giao thông trọng điểm cần được tính toán trong tổng thể mạng lưới kết nối, thay vì chỉ nhìn từng tuyến đường riêng lẻ. Các công trình liên vùng, tuyến kết nối khu công nghiệp, cửa khẩu và cảng cần được phối hợp về tiến độ, quy mô và phương án khai thác để phát huy hiệu quả đầu tư; trong đó, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị đầu tư và tổ chức thi công có vai trò quan trọng. 

Từ góc độ doanh nghiệp, khả năng kết nối nhiều hướng cũng ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn địa điểm đầu tư và tổ chức vận tải. Ông Bùi Lê Anh Hiếu, Giám đốc Tiếp thị Kinh doanh Công ty cổ phần Long Hậu cho biết, các doanh nghiệp logistics ngày càng quan tâm đến những địa điểm có từ 3 - 4 hướng tiếp cận giao thông độc lập. Khu vực Khu công nghiệp Long Hậu và cụm cảng Hiệp Phước có lợi thế kết nối theo nhiều hành lang đường bộ và đường thủy, giúp doanh nghiệp linh hoạt điều phối phương tiện, duy trì dòng hàng và hạn chế rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng. 

Ông Võ Quốc Huy, Tổng Giám đốc Cảng Quốc tế Long An nhận định, thời gian vận chuyển, chi phí nhiên liệu và khả năng kết nối giữa đường bộ, đường thủy, cảng và cửa khẩu ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí doanh nghiệp. Khi các tuyến giao thông liên vùng được đầu tư đồng bộ, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong lựa chọn phương thức vận chuyển, bố trí kho bãi và mở rộng dịch vụ hậu cần. 

Gắn với hạ tầng giao thông, Tây Ninh định hướng phát triển các trung tâm logistics tại những đầu mối giao thương và khu vực sản xuất, như Trung tâm logistics Mộc Bài quy mô 150 ha, Trung tâm logistics ven sông Sài Gòn 260 ha cùng các dự án cảng, kho vận và trung tâm phân phối hàng hóa. Các dự án này thuộc danh mục ưu tiên thu hút đầu tư, cho thấy định hướng phát triển của tỉnh đặt hạ tầng giao thông, công nghiệp và logistics trong mối liên kết với nhau. 

Theo danh mục dự kiến, Tây Ninh có 78 dự án, công trình giao thông trong giai đoạn 2026 - 2030, gồm 25 dự án chuyển tiếp và hơn 50 dự án khởi công mới. Để phục vụ đầu tư phát triển giai đoạn tới, Tây Ninh dự kiến nguồn vốn đầu tư công hơn 156.800 tỷ đồng (giai đoạn 2026 - 2030); trong đó, vốn Trung ương hơn 61.100 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương gần 95.700 tỷ đồng.

Quy mô danh mục dự án và nguồn vốn dự kiến cho thấy nhu cầu đầu tư hạ tầng của Tây Ninh trong giai đoạn tới rất lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu lựa chọn thứ tự ưu tiên, tập trung nguồn lực vào những công trình có tính kết nối, tháo gỡ điểm nghẽn và tạo điều kiện cho các hoạt động kinh tế phát triển. 

Theo Giám đốc Sở Tài chính Tây Ninh Trương Văn Liếp, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh sẽ tập trung cân đối nguồn lực, lựa chọn những công trình có tính kết nối, khả năng lan tỏa và tạo điều kiện thu hút đầu tư; đồng thời gắn việc bố trí vốn với tiến độ thực hiện và hiệu quả khai thác sau đầu tư. Đối với những dự án có khả năng huy động nguồn lực ngoài ngân sách, tỉnh định hướng tăng cường thu hút doanh nghiệp tham gia, qua đó giảm áp lực lên ngân sách và mở rộng nguồn lực phát triển. 

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, từ việc ban hành văn bản sang tổ chức thực hiện và tạo ra kết quả cụ thể. Theo đó, tỉnh tập trung chỉ đạo tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình triển khai dự án, nâng cao trách nhiệm của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu; đồng thời kiểm soát tiến độ, chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng vốn. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt để các dự án giao thông trọng điểm sớm được triển khai, tạo chuyển biến rõ nét về năng lực kết nối và môi trường đầu tư. 

Với quy mô không gian kinh tế mới, Tây Ninh có thêm điều kiện kết nối các khu vực công nghiệp, cửa khẩu, cảng và thị trường lớn. Tuy nhiên, lợi thế địa lý chỉ có thể chuyển thành lợi thế cạnh tranh khi được hỗ trợ bởi hạ tầng đồng bộ, quy hoạch thống nhất và môi trường đầu tư thuận lợi. Vì vậy, hiệu quả đầu tư công không chỉ được đo bằng nguồn vốn huy động hay tiến độ giải ngân mà còn ở khả năng lựa chọn đúng công trình, tổ chức thực hiện hiệu quả và phát huy công năng sau khi hoàn thành.