Đầu tư công và FDI khởi sắc, tạo dư địa cho dòng vốn công nghệ cao

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, bên cạnh việc duy trì đà tăng của dòng vốn, Việt Nam cần có chiến lược rõ ràng để thu hút nhiều hơn các dự án công nghệ cao, qua đó nâng cao chất lượng tăng trưởng và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Việt Nam có thể trở thành trung tâm sản xuất công nghệ cao của khu vực

Theo số liệu từ Cục Thống kê, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước trong 2 tháng đầu năm ước đạt 83,5 nghìn tỷ đồng, bằng 9,4% kế hoạch năm và tăng 11,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn do Trung ương quản lý đạt khoảng 11,7 nghìn tỷ đồng, tăng 16,9%, nổi bật là Bộ Xây dựng với mức giải ngân 8,8 nghìn tỷ đồng, tăng tới 43,1%. Ở cấp địa phương, vốn thực hiện đạt 71,8 nghìn tỷ đồng, tăng 10,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Song song với đầu tư công, dòng vốn FDI cũng duy trì xu hướng tích cực. Trong 2 tháng đầu năm, vốn FDI thực hiện ước đạt 3,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất cùng kỳ trong vòng 5 năm trở lại đây. Đáng chú ý, ngành công nghiệp chế biến - chế tạo tiếp tục là lĩnh vực thu hút vốn lớn nhất với 2,65 tỷ USD, chiếm 82,7% tổng vốn FDI thực hiện.

Theo các chuyên gia kinh tế, điều này cho thấy Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn trong bối cảnh nhiều tập đoàn quốc tế đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng.

Ông Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương nhận định, dòng vốn FDI hiện nay đang có xu hướng dịch chuyển mạnh sang các nền kinh tế có môi trường đầu tư ổn định và chi phí cạnh tranh. Việt Nam đang có nhiều lợi thế như ổn định kinh tế vĩ mô, hội nhập sâu rộng và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do. Tuy nhiên, nếu chỉ thu hút đầu tư theo chiều rộng thì giá trị gia tăng mang lại sẽ không cao. Điều quan trọng là phải hướng dòng vốn vào các lĩnh vực công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.

Đầu tư công đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cấp hạ tầng, đặc biệt là giao thông, logistics và năng lượng. Khi hạ tầng được cải thiện, chi phí sản xuất và vận chuyển của doanh nghiệp sẽ giảm đáng kể, từ đó tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Ở góc nhìn doanh nghiệp, nhiều tập đoàn cho rằng Việt Nam đang có nhiều tiềm năng để thu hút các dự án công nghệ cao, song cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư và nâng cấp hạ tầng.

Ông Choi Joo Ho, Tổng giám đốc Samsung Việt Nam cho biết, trong nhiều năm qua Việt Nam đã trở thành một trong những cứ điểm sản xuất quan trọng của tập đoàn tại khu vực. Việt Nam có lực lượng lao động trẻ, chăm chỉ và khả năng thích ứng nhanh với công nghệ mới. Tuy nhiên, để thu hút thêm các dự án công nghệ cao, cần tiếp tục đầu tư mạnh vào hạ tầng, đặc biệt là năng lượng ổn định và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ. Việc phát triển các doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng cũng sẽ giúp nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tạo nền tảng bền vững cho sự phát triển của ngành công nghiệp điện tử.

Đại diện Intel Products Vietnam cho rằng, Việt Nam đang có cơ hội lớn trong lĩnh vực bán dẫn khi nhu cầu toàn cầu về chip điện tử tiếp tục tăng mạnh. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, Việt Nam cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cao và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong giai đoạn tới, Việt Nam cần chuyển trọng tâm từ thu hút FDI theo số lượng sang thu hút FDI chất lượng cao.

Theo PGS-TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cạnh tranh thu hút đầu tư quốc tế đang ngày càng gay gắt. Muốn giữ chân và thu hút các tập đoàn công nghệ lớn, Việt Nam cần có chiến lược rõ ràng trong phát triển các ngành công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng xanh và sản xuất thông minh. Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và khả năng lan tỏa lớn đối với nền kinh tế.

Bên cạnh đó, việc phát triển các khu công nghệ cao với hạ tầng đồng bộ cũng là yếu tố quan trọng. Những mô hình như Khu Công nghệ cao Hòa Lạc hay Khu Công nghệ cao Sài Gòn được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm thu hút các dự án công nghệ lớn trong thời gian tới.

Ngoài ra, Việt Nam cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian cấp phép đầu tư và bảo đảm tính ổn định của chính sách. Đây là yếu tố quan trọng để các nhà đầu tư yên tâm triển khai các dự án dài hạn.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc giải ngân đầu tư công tăng tốc cùng với dòng vốn FDI duy trì xu hướng tích cực đang mở ra những cơ hội mới cho nền kinh tế Việt Nam.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để tận dụng hiệu quả các nguồn lực này, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cấp hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Khi những yếu tố này được cải thiện đồng bộ, Việt Nam không chỉ thu hút được nhiều hơn dòng vốn FDI mà còn có thể trở thành trung tâm sản xuất công nghệ cao của khu vực. Đây được xem là chìa khóa quan trọng để nền kinh tế Việt Nam chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và phát triển bền vững trong những năm tới.

Đức Hiền