Đầu tư mạnh, kết nối đồng bộ: Nền tảng phát triển y tế thông minh Thủ đô

Khám sức khỏe cho nhân dân tại xã Quang Minh, Hà Nội. Ảnh Phạm Hùng.

Cùng với đó, việc tăng cường đầu tư nguồn lực và hoàn thiện cơ chế phối hợp đang trở thành điều kiện then chốt để xây dựng mô hình bệnh viện thông minh.

Việc này góp phần nâng cao năng lực y tế cơ sở, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục cho người dân Thủ đô.

Chuyển đổi số thúc đẩy hình thành bệnh viện thông minh

Chuyển đổi số đang trở thành trục phát triển xuyên suốt của ngành y tế Thủ đô, từ cải tiến quy trình khám, chữa bệnh đến đổi mới quản trị và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Thực tiễn tại các bệnh viện cho thấy, việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp người dân thuận tiện hơn khi tiếp cận dịch vụ y tế mà còn mở ra hướng đi rõ nét để xây dựng mô hình bệnh viện thông minh.

Chuyển đổi số tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn được triển khai sâu trong hoạt động chuyên môn. Ảnh: BVXP.

Là bệnh nhân đang điều trị mạn tính tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, ông Trần Ngọc Hà (phường Hồng Hà) cho biết, quy trình khám bệnh hiện nay đã nhanh gọn, thuận tiện hơn rất nhiều. Trước đây, mỗi lần đi khám ông phải mang theo nhiều loại giấy tờ, đơn thuốc, nhưng nay chỉ cần căn cước công dân là toàn bộ thông tin về lịch sử điều trị, đơn thuốc và phương pháp điều trị đều được hiển thị đầy đủ trên hệ thống, giúp quá trình khám, chữa bệnh nhanh chóng, chính xác.

Không chỉ dừng ở khâu tiếp đón với các ki-ốt thông minh hay thanh toán không dùng tiền mặt, chuyển đổi số tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn còn được triển khai sâu trong hoạt động chuyên môn. Với hệ thống bệnh án điện tử, chỉ cần một thiết bị thông minh, bác sĩ có thể theo dõi toàn bộ thông tin người bệnh, từ diễn biến điều trị đến y lệnh và các chỉ số chuyên môn.

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trung Hiếu, Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Hồi sức cấp cứu nhi cho biết, việc loại bỏ hồ sơ giấy giúp giảm đáng kể khối lượng công việc hành chính, đồng thời nâng cao hiệu quả điều trị. Trước đây, bác sĩ phải mang theo nhiều bệnh án dày khi đi buồng, nay chỉ cần truy cập trên thiết bị thông minh là có thể nắm bắt đầy đủ tình trạng người bệnh. Công tác thống kê, quản lý số liệu cũng trở nên nhanh chóng, chính xác hơn.

Được giao nhiệm vụ tiên phong xây dựng mô hình bệnh viện thông minh, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đã cơ bản hoàn thiện quy trình khám, chữa bệnh khép kín. Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Văn Trung, Phó Giám đốc Bệnh viện cho biết, mô hình này dựa trên ba trụ cột chính gồm dịch vụ thông minh, y tế thông minh và quản trị thông minh. Trong đó, người bệnh được hưởng dịch vụ tiện ích, minh bạch; đội ngũ y tế được hỗ trợ bởi dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo; công tác quản trị được thực hiện trên nền tảng số. Dự kiến đến năm 2027, Bệnh viện sẽ hoàn thiện mô hình bệnh viện thông minh toàn diện.

Không chỉ tại Bệnh viên Đa khoa Xanh Pôn, chuyển đổi số đang được triển khai đồng bộ tại nhiều cơ sở y tế. Tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, mô hình sử dụng thiết bị bay không người lái để vận chuyển thuốc, sinh phẩm và mẫu bệnh phẩm đang được thí điểm. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Đình Tùng, giai đoạn đầu sẽ thiết lập 10 đường bay đến 10 điểm, sau đó mở rộng ra khu vực phía Bắc sông Hồng và nhân rộng nếu hiệu quả.

Trong hệ sinh thái y tế thông minh, bệnh án điện tử được xem là “trái tim số”, thay thế hồ sơ giấy, tạo nền tảng cho phân tích dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định lâm sàng. Đây cũng là bước chuyển quan trọng từ điều trị bệnh sang quản lý sức khỏe lâu dài.

Đến nay, Hà Nội đã lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho khoảng 97% người dân, tương đương hơn 8,4 triệu người; trong đó khoảng 81% dữ liệu đã được chuẩn hóa và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Những kết quả này cho thấy nền tảng y tế số của Thủ đô đang từng bước hoàn thiện, tạo điều kiện triển khai các dịch vụ y tế thông minh đồng bộ.

Tăng đầu tư, hoàn thiện cơ chế, mở rộng kết nối hệ thống

Nếu chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi rõ nét trong từng bệnh viện, thì ở tầm vĩ mô, yêu cầu đặt ra là bảo đảm đủ nguồn lực và cơ chế để các chuyển động này phát triển bền vững.

Khám sức khỏe cho nhân dân tại xã Quang Minh, Hà Nội. Ảnh Phạm Hùng.

Thực tế cho thấy, bên cạnh công nghệ, đầu tư và kết nối hệ thống chính là hai trụ cột quan trọng để ngành Y tế Thủ đô tiến tới mô hình hiện đại, đồng bộ.

Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, giai đoạn 2021-2025, ngành Y tế Thủ đô đầu tư gần 20 nghìn tỷ đồng cho y tế cơ sở và các bệnh viện trên địa bàn. Giai đoạn tiếp theo, thành phố dự kiến bố trí trên 30 nghìn tỷ đồng để phát triển y tế chất lượng cao, chuyên sâu, qua đó tạo nền tảng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Theo ông Nguyễn Trọng Diện, định hướng thời gian tới sẽ tập trung vào đột phá về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị gắn với ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại. Thành phố dự kiến đầu tư hệ thống máy xạ trị proton với kinh phí trên 2 nghìn tỷ đồng. Đây sẽ là thiết bị đầu tiên tại Việt Nam, giúp người dân Thủ đô có thể tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao của thế giới ngay trong nước.

Song song với đầu tư, chuyển đổi số tiếp tục là mũi nhọn được đẩy mạnh. Các bệnh viện đang phấn đấu trở thành bệnh viện không giấy tờ, tiến tới mô hình bệnh viện thông minh. Dự kiến trong giai đoạn 2026-2027, Hà Nội sẽ hoàn thiện ba bệnh viện thông minh gồm Xanh Pôn, Thanh Nhàn và Ung bướu Hà Nội, sau đó tiếp tục mở rộng ra các cơ sở khác.

Một yếu tố nền tảng khác là nguồn nhân lực. Theo ông Nguyễn Trọng Diện, HĐND thành phố đã ban hành chính sách thu hút bác sĩ chất lượng cao, với mức hỗ trợ trên 5 tỷ đồng cho các chuyên gia trình độ cao khi về công tác tại Thủ đô. Chính sách này sẽ tiếp tục được duy trì và hoàn thiện nhằm bảo đảm nguồn nhân lực cho hệ thống y tế trong bối cảnh yêu cầu chuyên môn ngày càng cao.

Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho rằng, để y tế cơ sở thực sự phát huy hiệu quả, cần có những điều chỉnh mang tính căn cơ về cơ chế, chính sách. Trước hết là cơ chế tài chính, trong đó y tế cơ sở cần được hưởng nguồn thu từ dịch vụ y tế với mức giá hợp lý, không quá chênh lệch so với tuyến trên. Bên cạnh đó là chính sách đãi ngộ nhân lực, bảo đảm mức lương và phụ cấp đủ sức thu hút đội ngũ bác sĩ chất lượng cao về công tác tại cơ sở.

Cùng với đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chi trả bảo hiểm y tế, bao gồm các gói dịch vụ y tế cơ bản cho người dân, đồng thời khuyến khích khu vực y tế tư nhân tham gia cung cấp dịch vụ. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của chính quyền địa phương trong quản lý y tế cơ sở, khi đây là tuyến trực tiếp theo dõi, quản lý sức khỏe người dân, đặc biệt với các bệnh mạn tính.

Từ thực tiễn triển khai tại Hà Nội, bài toán kết nối hệ thống đang được giải quyết từng bước. Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trọng Diện, toàn thành phố hiện có 125 bệnh viện, bao gồm cả Trung ương, thành phố và tư nhân. Ngành Y tế khuyến khích các bệnh viện tuyến trên hỗ trợ trạm y tế xã; có địa bàn cấp xã được tới 7 bệnh viện tham gia hỗ trợ, góp phần nâng cao năng lực tuyến cơ sở.

Không chỉ kết nối về chuyên môn, dữ liệu khám, chữa bệnh cũng đang được liên thông thông qua trục tích hợp dùng chung của thành phố. Đây là nền tảng quan trọng để các cơ sở y tế chia sẻ kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, giúp người dân không phải thực hiện lại các dịch vụ kỹ thuật không cần thiết, qua đó giảm chi phí và thời gian.

Đáng chú ý, toàn bộ dữ liệu này sẽ từng bước được tích hợp vào hồ sơ sức khỏe toàn dân, hướng tới quản lý sức khỏe theo vòng đời. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn tạo tiền đề để chuyển từ chăm sóc bị động sang chủ động, dự phòng và theo dõi sức khỏe lâu dài.

Khi năng lực y tế cơ sở được nâng lên, người dân sẽ tin tưởng hơn vào tuyến dưới. Ảnh: CTV.

Chia sẻ thêm, ông Nguyễn Trọng Khoa cho rằng, khi năng lực y tế cơ sở được nâng lên, người dân sẽ tin tưởng hơn vào tuyến dưới, từ đó giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên. Bác sĩ tại địa phương có điều kiện theo dõi sát tình trạng sức khỏe của người dân và gia đình, giúp việc khám, chữa bệnh kịp thời và hiệu quả hơn.

Có thể thấy, khi các giải pháp được triển khai đồng bộ, y tế cơ sở sẽ phát huy đúng vai trò là “cửa ngõ” chăm sóc sức khỏe ban đầu, góp phần đưa dịch vụ y tế đến gần người dân hơn, hướng tới một hệ thống y tế hiện đại, hiệu quả và bền vững.