Dạy học theo nhu cầu: Để học sinh, phụ huynh thực sự được lựa chọn

Minh bạch các nội dung giáo dục

Đầu năm học, câu chuyện học tiếng Anh, STEM, kỹ năng sống và các chương trình giáo dục liên kết tiếp tục nhận được sự quan tâm của phụ huynh. Không chỉ băn khoăn về việc có tổ chức hay không, nhiều gia đình muốn biết rõ nội dung nào thuộc chương trình giáo dục chung, nội dung nào được đăng ký theo nhu cầu và nếu không tham gia thì việc học của con có bị ảnh hưởng hay không?

Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã làm rõ hơn cách tổ chức hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học. Ảnh: TM

Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo được ban hành ngày 30-9-2026 đã làm rõ hơn cách tổ chức hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học. Theo đó, các hoạt động này được tổ chức ngoài thời gian học chính khóa và hoạt động giáo dục tăng cường, nhằm đáp ứng nhu cầu, năng khiếu, sở thích và định hướng phát triển cá nhân của học sinh.

Phạm vi hoạt động giáo dục theo nhu cầu khá rộng, từ văn hóa, nghệ thuật, thể thao, hướng nghiệp đến năng lực số, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ và kỹ năng. Với ngoại ngữ, Thông tư xác định phát triển năng lực sử dụng ngoại ngữ theo chuẩn quốc tế, luyện chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hoặc học theo phương pháp tích hợp nội dung và ngôn ngữ thuộc nhóm hoạt động giáo dục theo nhu cầu.

Đối với hoạt động theo nhu cầu, phụ huynh và học sinh được tự nguyện lựa chọn. Các trường công lập thực hiện mức thu theo danh mục, không vượt mức do UBND cấp tỉnh quyết định; nội dung và các khoản thu phải được công khai. Học sinh không tham gia cũng không được vì thế mà gặp bất lợi trong đánh giá, rèn luyện hay xét thi đua.

Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Chương Dương (phường Hồng Hà, Hà Nội) Nguyễn Thị Vân Hồng cho biết, trường không thực hiện chương trình liên kết từ năm học trước. “Các hoạt động giáo dục theo nhu cầu, có thu tiền, nhà trường không triển khai. Học sinh lớp 1, 2 được học tiếng Anh với thời lượng 2 tiết/tuần, do giáo viên trong trường dạy, đúng quy định và không thu phí”, bà Nguyễn Thị Vân Hồng chia sẻ.

Còn theo chị Nguyễn Họa My, phụ huynh học sinh lớp 3 tại phường Đại Mỗ, thời khóa biểu của con năm nay khá thưa, không có hoạt động nào phải đóng thêm phí. “Đầu năm có nhiều phụ huynh hỏi về các tiết STEM, tiếng Anh nước ngoài nhưng nhận được câu trả lời từ cô giáo chủ nhiệm là năm nay không dạy”, chị My nói.

Từ đăng ký tự nguyện đến tổ chức thực chất

Một thay đổi đáng chú ý trong năm học này là việc bố trí hoạt động giáo dục theo nhu cầu được chú trọng hơn, tuyệt đối không xảy ra hiện tượng xếp xen kẽ với các tiết học chính khóa. Khi thời gian tổ chức được phân định rõ, phụ huynh có thêm điều kiện cân nhắc chương trình phù hợp với con, thay vì để học sinh tham gia theo thời khóa biểu chung.

Chương trình, thời lượng, mức thu nội dung giáo dục theo nhu cầu người học được các nhà trường thông báo công khai và xin ý kiến tại buổi họp phụ huynh. Ảnh: TM

Tại Trường Tiểu học Tây Mỗ, nhà giáo Nguyễn Khắc Hợp, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Năm học này, trường triển khai hoạt động giáo dục theo nhu cầu đối với STEM và kỹ năng sống. Việc khảo sát phụ huynh được thực hiện từ trước, làm cơ sở tổ chức các hoạt động theo nguyện vọng đăng ký.

Hiện trường tổ chức 1 tiết STEM/tuần và 2 tiết kỹ năng sống/tuần, bảo đảm không vượt số tiết theo quy định. Mức thu được thực hiện theo hướng dẫn tại Nghị quyết số 60/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố với mức 15.000 đồng/tiết. “Các gia đình không có nhu cầu cho con theo học, có thể đến đón con sau giờ học chính khóa”, thầy Nguyễn Khắc Hợp cho biết.

Với phụ huynh, việc được thông tin trước về chương trình, thời lượng, mức thu và thời gian đón con là cơ sở quan trọng để đưa ra quyết định. Chị Nguyễn Thu Hà, phường Kim Liên cho biết tại cuộc họp đầu năm, giáo viên chủ nhiệm lớp con chị đã giải thích rõ sự khác nhau giữa hoạt động giáo dục tăng cường, giáo dục theo nhu cầu và dạy thêm, học thêm.

Theo chị Hà, dự kiến từ tháng 11-2026, trường con sẽ triển khai hoạt động giáo dục theo nhu cầu với tiếng Anh không có yếu tố nước ngoài, gồm 3 tiết/tuần: Toán - tiếng Anh, tiếng Anh giao tiếp và khoa học bằng tiếng Anh. Trường cũng dự kiến tổ chức 2 tiết STEM/tuần. Phụ huynh có nhu cầu sẽ đăng ký, với mức thu được thông báo là 15.000 đồng/tiết.

Nhà trường dự kiến bố trí thời gian đón học sinh không tham gia vào khoảng 15 giờ 05 đến 15 giờ 20; đồng thời tổ chức câu lạc bộ trông giữ ngoài giờ với mức phí 12.000 đồng/giờ/học sinh.

Thông tư 85 tạo cơ sở để nhà trường tổ chức các hoạt động mở rộng, chuyên sâu, từ ngoại ngữ đến kỹ năng và công nghệ. Khi nhà trường thực hiện đúng quy định, phụ huynh được cung cấp thông tin đầy đủ và học sinh được tôn trọng nhu cầu, hoạt động giáo dục theo nhu cầu sẽ có thêm điều kiện phát huy ý nghĩa. Mục tiêu cuối cùng là tạo cơ hội để mỗi học sinh phát triển năng lực, sở thích và định hướng cá nhân, trên cơ sở tự nguyện và bảo đảm quyền lợi của tất cả người học.