Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp

Học sinh Trường Cao đẳng Cơ điện nông nghiệp và môi trường khai thác học liệu số trong giờ học. Ảnh: Ngọc Linh

Tính đến tháng 6/2026, sau khi sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, toàn tỉnh có 34 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trong đó có 13 trường cao đẳng; 9 trường trung cấp; 9 trung tâm và 3 cơ sở tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Các cơ sở trên địa bàn tỉnh hiện đào tạo hơn 180 ngành nghề thuộc nhiều lĩnh vực như: kỹ thuật, công nghệ ô tô, xây dựng, nông nghiệp, y tế, du lịch, khách sạn...

Cùng với mở rộng ngành nghề, phương thức tổ chức dạy và học cũng từng bước thay đổi. Công nghệ số được đưa vào nhiều khâu, từ tư vấn, tuyển sinh, đăng ký nhập học, quản lý đào tạo, cung cấp học liệu, tổ chức lớp học và hỗ trợ người học. Chuyển đổi số vì thế không phải là câu chuyện xa vời mà bắt đầu từ những việc rất cụ thể, giúp nhà trường thuận tiện hơn trong quản lý, giúp người học chủ động hơn trong tiếp cận thông tin.

Tại Trường Cao đẳng Cơ điện nông nghiệp và môi trường, sự thay đổi này được thể hiện khá rõ trong công tác tuyển sinh. Trước đây, nhà trường chủ yếu tư vấn trực tiếp tại các trường THPT, địa phương và kết hợp thông tin trang Web của nhà trường. Khi dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, cách làm này đã gặp nhiều khó khăn. Các hoạt động tư vấn trực tiếp không thể thực hiện được, buộc nhà trường nhanh chóng phải tìm phương thức mới.

Vì vậy, CNTT đã và đang được sử dụng mạnh mẽ trong công tác tuyển sinh. Thông tin ngành học được giới thiệu trên môi trường trực tuyến; hồ sơ, thủ tục nhập học và nhiều khâu tư vấn được thực hiện qua mạng.

Ông Lê Hồng Phong, Phó hiệu trưởng nhà trường cho biết: Từ tư vấn tuyển sinh, tiếp nhận hồ sơ đến hướng dẫn nhập học, nhà trường từng bước đưa nhiều khâu lên môi trường trực tuyến. Cách làm này giúp phụ huynh, học sinh ở xa vẫn có thể tìm hiểu về ngành nghề, trao đổi với nhà trường và thực hiện các thủ tục mà không nhất thiết phải đến trực tiếp. Đây cũng là một thay đổi phù hợp với thực tế. Với nhà trường, dữ liệu tuyển sinh được cập nhật thuận tiện hơn; với người học, quá trình lựa chọn nghề cũng trở nên chủ động hơn.

Công nghệ số được sử dụng quản lý hệ thống thông tin, văn bằng, chứng chỉ tại Trường Cao đẳng Cơ điện nông nghiệp và môi trường. Ảnh: Ngọc Linh

Không dừng ở tuyển sinh, chuyển đổi số đang từng bước được mở rộng sang hoạt động đào tạo và quản lý người học. Thư viện điện tử với hàng nghìn tài liệu được số hóa bao gồm: giáo trình và tài liệu tham khảo phục vụ nhiều ngành nghề, tạo điều kiện để học sinh, sinh viên và giáo viên chủ động khai thác học liệu. Phần mềm quản lý đào tạo giúp người học tra cứu chương trình đào tạo, kế hoạch đào tạo và kết quả học tập trên mạng internet. Một số môn học cũng được tổ chức trên hệ thống đào tạo trực tuyến, góp phần đa dạng hóa phương thức dạy và học.

Cùng với đó, các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh đã quan tâm đầu tư thêm cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và tập huấn cho đội ngũ nhà giáo. Giáo viên được hướng dẫn sử dụng các thiết bị thông minh, phần mềm dạy học; đồng thời, chủ động xây dựng học liệu điện tử, bài giảng số, video hướng dẫn thao tác để người học có thể xem lại trước hoặc sau giờ thực hành.

Cô giáo Nguyễn Thị Thủy, Phó Khoa điện- Tự động hóa, Trường Cao đẳng Cơ điện nông nghiệp và môi trường cho biết: Việc ứng dụng các thiết bị công nghệ trong công tác giảng dậy thực sự hữu ích đối với giáo viên và học sinh. Chẳng hạn, với một quy trình kỹ thuật nhiều bước, giáo viên có thể ghi hình thao tác, đưa lên hệ thống để học sinh xem lại trước khi thực hành. Khi vào xưởng, các em có thể hình dung được quy trình, giảm thời gian làm quen và có thể tập trung nhiều hơn vào thao tác thực tế.

Tuy nhiên, chuyển đổi số không có nghĩa là đưa tất cả các hoạt động đào tạo lên môi trường trực tuyến hay thay thế hoàn toàn phương pháp dạy học trực tiếp. Đối với giáo dục nghề nghiệp, vẫn là “học đi đôi với hành”, kỹ năng thực tế vẫn giữ vai trò cốt lõi. Công nghệ số chủ yếu giúp bổ trợ, mở rộng không gian học tập để người học có thể tiếp cận kiến thức, ôn tập và chuẩn bị tốt hơn cho thực hành.

Sinh viên ngành công nghệ ô tô trong giờ thực hành. Ảnh: Đào Hằng

Từ góc độ thị trường lao động, ông Lã Thanh Tùng, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh cho biết, nhu cầu tuyển dụng lao động hiện nay cho thấy, thị trường lao động đã có sự thay đổi. Một lao động có tay nghề nhưng thiếu kỹ năng công nghệ sẽ gặp nhiều hạn chế. Ngược lại, người lao động vừa vững chuyên môn vừa có khả năng sử dụng công nghệ, tự học và thích ứng với cái mới sẽ có nhiều cơ hội việc làm và phát triển nghề nghiệp hơn.

Vì vậy, nếu làm tốt chuyển đổi số, giáo dục nghề nghiệp sẽ không chỉ đào tạo người lao động “biết nghề” mà còn hình thành lực lượng lao động biết công nghệ, có khả năng thích ứng và chủ động học tập suốt đời. Từ đó, góp phần nâng cao năng suất lao động, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và tạo thêm cơ hội để người lao động tự tin hội nhập trong thời đại số.