Sắp xếp lại mạng lưới trường học tạo điều kiện học tập tốt hơn

Tổ chức lại mạng lưới trường học theo hướng tinh gọn, hiệu quả

- Xin ông cho biết mục tiêu cốt lõi Đề án sắp xếp cơ sở giáo dục giai đoạn 2026 - 2030. Ngành giáo dục và đào tạo tỉnh kỳ vọng Đề án sẽ tạo ra những kết quả cụ thể nào?

- Đối với Cà Mau, sau hợp nhất tỉnh, mạng lưới trường học còn phân tán, nhiều trường quy mô nhỏ, nhiều điểm trường lẻ; tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ vẫn còn, cơ sở vật chất nhiều nơi chưa đáp ứng yêu cầu. Vì vậy, sắp xếp không chỉ giảm đầu mối mà còn nhằm tổ chức lại mạng lưới hợp lý, sử dụng hiệu quả đội ngũ, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư, nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm chất lượng học tập của học sinh.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cà Mau Nguyễn Văn Nguyên. Ảnh: V. Châu

Sau sắp xếp sẽ hình thành các trường có quy mô phù hợp hơn, thuận lợi để đầu tư tập trung, đổi mới quản trị, chuyển đổi số và từng bước khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ. Tại thời điểm 1/7/2025, toàn tỉnh có 746 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và đại học công lập. Sau sắp xếp còn 359 cơ sở, giảm 387 đầu mối, tỷ lệ 51,88%, vượt yêu cầu của Trung ương. Mục tiêu cuối cùng để học sinh được học tập trong điều kiện tốt hơn.

- Ngành giáo dục và đào tạo tỉnh dựa trên những tiêu chí, căn cứ nào để xác định các cơ sở giáo dục thuộc diện sắp xếp, sáp nhập, thưa ông?

- Việc sắp xếp dựa trên rà soát hiện trạng từng địa phương, căn cứ quy mô học sinh, phân bố dân cư, điều kiện địa lý, khoảng cách đi lại, cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và hiệu quả hoạt động từng trường. Tỉnh ưu tiên các trường cùng cấp học hoặc liên cấp có vị trí gần nhau để hình thành trường quy mô phù hợp, thuận lợi cho quản lý và nâng cao chất lượng.

Quan điểm của ngành giáo dục và đào tạo là không sắp xếp cơ học chỉ để giảm đầu mối. Phương án sắp xếp phải phù hợp với thực tế từng địa phương, bảo đảm quyền học tập của học sinh, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng ven biển và không ảnh hưởng kết quả phổ cập.

Quản trị hiệu quả, dạy học tốt hơn

- Sau sắp xếp, mô hình quản trị trường học và phân cấp quản lý, điều hành sẽ được triển khai như thế nào để bảo đảm hoạt động thông suốt và điều kiện học tập của học sinh?

- Sau sắp xếp, cơ sở giáo dục sẽ tổ chức theo mô hình một trường có nhiều phân hiệu, điểm trường hoặc trường phổ thông nhiều cấp học, tùy điều kiện địa phương. Mỗi trường có một bộ máy quản lý thống nhất gồm: hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng và bộ phận hành chính dùng chung; tại các phân hiệu có thể bố trí phó hiệu trưởng phụ trách để bảo đảm quản lý, điều hành và tổ chức dạy học kịp thời, hiệu quả.

Mô hình mới tinh gọn đầu mối nhưng vẫn bảo đảm hoạt động thông suốt, nâng hiệu quả quản trị, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình. Yêu cầu cao nhất là dạy học ổn định, không ảnh hưởng việc học tập của học sinh và chất lượng giáo dục.

- Thưa ông, một trong những băn khoăn khi sáp nhập trường học là nguy cơ tăng sĩ số lớp, giảm điều kiện chăm sóc học sinh. Ngành giáo dục và đào tạo tỉnh có những giải pháp gì bảo đảm quyền lợi của học sinh, đồng thời duy trì, nâng cao chất lượng giáo dục sau sắp xếp?

- Đây là băn khoăn chính đáng của phụ huynh. Tuy nhiên, phương án của ngành giáo dục và đào tạo chủ yếu giảm đầu mối quản lý, không dồn học sinh về một trường. Phần lớn học sinh vẫn học tại các điểm trường hiện nay, vì vậy sĩ số lớp học cơ bản không biến động lớn và điều kiện chăm sóc, giáo dục vẫn được bảo đảm.

Việc sắp xếp lại mạng lưới trường học tạo hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng dạy và học. Ảnh: V. Châu

Ngành sẽ tiếp tục rà soát quy mô lớp học, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất để bố trí phù hợp; đồng thời, đổi mới quản trị, sử dụng hiệu quả đội ngũ, cơ sở vật chất, trang thiết bị; đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Tỉnh ưu tiên đầu tư tập trung, đồng bộ để cải thiện điều kiện dạy, học, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục. Sắp xếp không nhằm tiết kiệm đơn thuần mà hướng đến nâng cao chất lượng dạy và học.

- Quá trình sắp xếp, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên sẽ được bố trí như thế nào để khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ, phát huy chuyên môn?

- Việc sắp xếp đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viêntheo nguyên tắc ổn định dạy học, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực và đúng quy định. Giáo viên cơ bản vẫn giảng dạy tại điểm trường đang công tác; chỉ điều tiết, bố trí sau sắp xếp khi thật sự cần thiết.

Mô hình mới giúp điều tiết giáo viên giữa các điểm trường trong cùng đơn vị linh hoạt hơn, từng bước khắc phục thừa, thiếu cục bộ. Việc điều tiết phải đúng chuyên môn, đúng vị trí việc làm và bảo đảm ổn định dạy học. Với môn còn thiếu giáo viên, ngành tiếp tục tham mưu tuyển dụng, đồng thời bố trí, điều động hợp lý để đáp ứng yêu cầu giảng dạy, bảo đảm quyền lợi học sinh và giáo viên.

Đối với cán bộ quản lý và nhân viên, từng địa phương sắp xếp phù hợp với mô hình mới; lựa chọn, bố trí theo tiêu chuẩn, năng lực và yêu cầu vị trí việc làm; đồng thời thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách theo quy định với các trường hợp chịu tác động do sắp xếp.

- Xin trân trọng cảm ơn ông!