Đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026

Ngay từ đầu năm, Chính phủ đã liên tục ban hành các chỉ đạo nhằm thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Dù vậy, kết quả thực hiện vẫn còn nhiều hạn chế.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến hết quý I/2026, tỷ lệ giải ngân trên cả nước mới đạt khoảng 11% kế hoạch được giao, dù cao hơn cùng kỳ năm trước cả về tỷ lệ và giá trị tuyệt đối. Đáng chú ý, vẫn còn nhiều bộ, cơ quan trung ương và địa phương chưa hoàn tất phân bổ chi tiết kế hoạch vốn, trong khi không ít đơn vị có mức giải ngân dưới trung bình toàn quốc.

Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này được xác định là do yếu tố chủ quan. Ở một số nơi, kỷ luật, kỷ cương hành chính chưa được thực hiện nghiêm; công tác chỉ đạo, điều hành còn thiếu quyết liệt; vai trò của người đứng đầu chưa được phát huy đầy đủ. Bên cạnh đó, việc chuẩn bị dự án chưa kỹ lưỡng dẫn đến tình trạng có vốn nhưng thiếu dự án đủ điều kiện để triển khai. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư vẫn là điểm nghẽn ở nhiều địa phương, trong khi việc tuyên truyền, vận động người dân còn hạn chế.

Đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Ảnh minh họa

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, góp phần tạo động lực tăng trưởng kinh tế, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp với tinh thần quyết liệt, linh hoạt và hiệu quả. Trọng tâm là xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết cho từng dự án theo từng tuần, tháng, quý và cả năm, qua đó tăng cường công tác theo dõi, kiểm tra và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Các cơ quan được yêu cầu phân công rõ trách nhiệm đến từng lãnh đạo, cán bộ phụ trách dự án, gắn kết quả thực hiện với đánh giá, xếp loại. Đồng thời, cần khẩn trương hoàn tất việc phân bổ chi tiết kế hoạch vốn đã được giao; thường xuyên rà soát tiến độ giải ngân của từng dự án để kịp thời xử lý các điểm nghẽn, nhất là trong các khâu giải phóng mặt bằng, nghiệm thu, thanh quyết toán và cung ứng vật liệu.

Một nội dung quan trọng khác là phân loại các dự án theo tiến độ giải ngân để điều chuyển vốn từ những dự án chậm sang các dự án có khả năng giải ngân tốt, có nhu cầu bổ sung vốn. Đối với các trường hợp không sử dụng hết vốn được giao, các đơn vị phải báo cáo rõ nguyên nhân và gửi Bộ Tài chính cũng như Thủ tướng Chính phủ đúng thời hạn quy định.

Bên cạnh đó, Chính phủ yêu cầu nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư, khắc phục triệt để tình trạng “vốn chờ dự án”. Kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư công cần được siết chặt; đồng thời, kịp thời biểu dương các đơn vị thực hiện tốt và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân gây chậm trễ, thiếu trách nhiệm hoặc có biểu hiện tiêu cực. Những cán bộ yếu kém về năng lực hoặc gây nhũng nhiễu cũng sẽ được thay thế kịp thời.

Về phía cơ quan quản lý, Bộ Tài chính được giao chủ trì rà soát, tổng hợp và đề xuất phương án điều chuyển vốn giữa các bộ, ngành và địa phương, cũng như xử lý các khoản vốn chưa được phân bổ đúng quy định. Đồng thời, các bộ, ngành cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và tháo gỡ các vướng mắc pháp lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các dự án đầu tư công.

Trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm động lực tăng trưởng, việc đẩy nhanh phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công được xác định là nhiệm vụ then chốt, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng trong năm 2026.