Đẩy mạnh số hóa di tích và điểm đến Thủ đô

Hành trình khám phá phố cổ trên không gian số. Ảnh: Sở VHTTDL Hà Nội

Ngày 18/10 tới, nền tảng công nghệ số “Hành trình du lịch di sản Hà Nội” sẽ chính thức ra mắt tại đình Kim Ngân, số 44 phố Hàng Bạc, phường Hoàn Kiếm. Với bản đồ tương tác và mã QR tại di tích, nền tảng cho phép người dân, du khách và học sinh, sinh viên chủ động khám phá các di tích của Thủ đô, đồng thời tiếp cận kho tư liệu khoa học được hệ thống hóa.

Đây là kết quả của dự án phát huy giá trị di sản do Quỹ Équipe France của Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp tài trợ thông qua Đại sứ quán Pháp và Viện Pháp tại Việt Nam. Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội chủ trì, phối hợp với Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp và Tổ chức Đại học Pháp ngữ.

Trong khoảng một năm qua, nhóm nghiên cứu khảo sát hơn 100 di tích, lựa chọn 28 điểm tiêu biểu và xây dựng hồ sơ riêng cho từng di tích, gồm mô tả khoa học, hình ảnh xưa và nay, video, tư liệu văn bia, văn bản Hán Nôm, bản vẽ kiến trúc và tài liệu tham khảo.

Khối tư liệu này được đưa lên một nền tảng thống nhất, giúp việc tiếp cận di sản thuận tiện hơn, đồng thời tạo nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu và giáo dục. Nền tảng tổ chức nội dung thành bốn hành trình: Thăng Long Tứ trấn; các đền thờ Mẫu; đình thờ tổ nghề; chùa Hà Nội. Các điểm đến phản ánh nhiều lớp di sản của Thủ đô, từ tín ngưỡng dân gian, kiến trúc tôn giáo đến dấu ấn phường nghề trong khu phố cổ.

Điểm đáng chú ý của dự án là di sản không chỉ được giới thiệu như điểm tham quan, mà còn trở thành nguồn tư liệu có thể sử dụng trong hoạt động học tập, nghiên cứu và kết nối cộng đồng. Các trường học có thể đưa hành trình vào hoạt động ngoại khóa; du khách tự khám phá di tích qua bản đồ và mã QR; giới nghiên cứu có thêm nguồn tư liệu được hệ thống hóa về văn bia, Hán Nôm và kiến trúc.

Ngành du lịch Thủ đô đang đặt mục tiêu triển khai chiến dịch chuyển đổi số trong 100 ngày, phấn đấu có ít nhất 10 điểm du lịch được số hóa toàn diện. Cùng với đó, Hà Nội hướng tới mở rộng áp dụng vé điện tử tại khoảng 25-30% các điểm tham quan, du lịch, từng bước nâng cao hiệu quả quản lý, chất lượng phục vụ và tạo thuận lợi cho du khách.

Mới đây nhất, UBND phường Hoàn Kiếm đã tổ chức lễ ra mắt mô hình thí điểm "Tuyến phố thông minh" tại số 48 Hàng Ngang, triển khai trên trục Hàng Đào – Hàng Ngang – Hàng Đường – Đồng Xuân – Hàng Giấy. Theo đó, trục phố được lựa chọn thí điểm có 562 cơ sở kinh doanh, là không gian thương mại, văn hóa và du lịch đặc trưng của khu phố cổ Hà Nội, thường xuyên thu hút đông đảo người dân, du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, mua sắm. Mô hình được xây dựng với sáu nhóm giải pháp, gồm hệ thống Wi-Fi miễn phí tốc độ cao; mã QR tích hợp trên biển tên phố kết nối chuyên trang song ngữ Việt – Anh và Chatbot AI; bản đồ số tích hợp GPS, hình ảnh 360 độ tại các điểm di tích; thanh toán không dùng tiền mặt; hỗ trợ quản lý bán hàng, thực hiện nghĩa vụ thuế điện tử và phát triển thương mại điện tử.

Ở phạm vi toàn thành phố, Hà Nội đã từng bước ứng dụng các giải pháp công nghệ tại một số di tích, điểm tham quan như Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long, Nhà tù Hỏa Lò và Chùa Hương. Các hình thức như vé điện tử, mã QR, công nghệ thực tế ảo và thực tế tăng cường (VR/AR) góp phần đổi mới phương thức giới thiệu di sản, hỗ trợ du khách tìm hiểu thông tin và nâng cao trải nghiệm tham quan.

Sở VHTTDL Hà Nội cũng cho biết, thành phố đã xác định 23 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, làm cơ sở triển khai các nhiệm vụ kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu phục vụ công tác quản lý. Trong quý IV/2026, ngành du lịch tiếp tục đặt nhiệm vụ xây dựng trang thông tin xúc tiến du lịch chuyên nghiệp nhằm tăng cường quảng bá điểm đến và giới thiệu sản phẩm, dịch vụ trên môi trường số.