Đẩy mạnh số hóa, nâng cao hiệu quả quản lý an toàn lao động

Quang cảnh phiên thảo luận.

Các đại biểu dự phiên thảo luận Tổ.

Dự phiên thảo luận có các đồng chí: Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; Lê Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội; Mai Văn Tuất, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh; các vị ĐBQH tỉnh.

Làm rõ trách nhiệm, bảo đảm khách quan trong điều tra tai nạn lao động

Cho ý kiến cụ thể về quy định khai báo tai nạn lao động liên quan đến người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội đề nghị rà soát quy định tại điểm d khoản 1 Điều 34, nhất là trách nhiệm tiếp nhận thông tin và xử lý khi tai nạn xảy ra ngoài giờ hành chính.

Theo đại biểu, quy định yêu cầu khai báo ngay với UBND cấp xã chưa thực sự hợp lý trong trường hợp tai nạn xảy ra vào ban đêm. Khi tai nạn gây chết người hoặc bị thương nặng, cần quy định rõ việc báo ngay cho Công an cấp xã để lực lượng này kịp thời bảo vệ hiện trường, phục vụ điều tra và phối hợp cứu hộ, xử lý vụ việc.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội phát biểu thảo luận.

Từ thực tiễn công tác trước đây, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Hùng cho biết đã có những vụ tai nạn lao động trong khai thác đá, đào mương không được người sử dụng lao động và người lao động báo cáo cơ quan chức năng mà tự thỏa thuận, che giấu sự việc. Khi cơ quan chức năng nắm được thông tin, hiện trường thì dấu vết đã mất, gây khó khăn cho công tác điều tra. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định khai báo với Công an cấp xã nhằm bảo đảm thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ và xác định rõ trách nhiệm pháp lý.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Hùng cũng đề nghị rà soát, chỉnh sửa các thuật ngữ tại khoản 6 Điều 4 cho chính xác. Đồng thời, lưu ý quan tâm đến việc quản lý các đối tượng lao động trên nền tảng công nghệ (như tài xế Grab) trong vấn đề tham gia bảo hiểm và xử lý khi xảy ra sự cố. Bởi việc ứng dụng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu đầy đủ sẽ giúp truy xuất thông tin, xác định trách nhiệm ở từng khâu và xử lý thỏa đáng các tình huống phát sinh.

Đại biểu Phạm Hùng Thắng, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình phát biểu thảo luận.

Đồng tình với yêu cầu tăng cường quản lý trên nền tảng dữ liệu, đại biểu Phạm Hùng Thắng, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình, đề nghị bổ sung nguyên tắc khai báo, cập nhật, quản lý và chia sẻ dữ liệu bằng phương thức điện tử, bảo đảm kết nối, sử dụng lại dữ liệu đã có, không yêu cầu cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã tiếp nhận, quản lý; giao Chính phủ quy định chi tiết.

Đề cập quy định về điều tra tai nạn lao động tại Điều 35 của dự thảo, đại biểu cho rằng cần bổ sung nguyên tắc bảo đảm tính khách quan và quyền lợi của người lao động. Tai nạn lao động có thể phát sinh trách nhiệm của chính người sử dụng lao động; nếu cơ chế điều tra ở cấp cơ sở thiếu sự tham gia thực chất của đại diện người lao động, người bị nạn và thân nhân thì việc xác định nguyên nhân, trách nhiệm và giải quyết chế độ có thể gây bất lợi cho người bị nạn. Các quy định việc điều tra tai nạn lao động phải bảo đảm khách quan, công khai kết quả theo quy định; có sự tham gia của đại diện người lao động phù hợp với pháp luật lao động và pháp luật về công đoàn; bảo đảm quyền cung cấp thông tin, kiến nghị và tiếp nhận kết quả điều tra của người bị nạn hoặc thân nhân. Việc lựa chọn đại diện tại cơ sở chưa có tổ chức đại diện người lao động được giao Chính phủ quy định.

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình phát biểu thảo luận.

Về phân định trách nhiệm quản lý nhà nước tại khoản 14 Điều 1 của dự thảo, đại biểu Phạm Hùng Thắng nhận định an toàn, vệ sinh lao động liên quan đến nhiều lĩnh vực như lao động, y tế, kiểm định thiết bị và quản lý chuyên ngành. Nếu chỉ quy định phân công nhiệm vụ mà chưa xác định rõ nguyên tắc phối hợp, cơ quan chủ trì và trách nhiệm giải trình có thể dẫn đến chồng chéo hoặc bỏ trống trách nhiệm khi xảy ra tai nạn, sự cố phức tạp. Do đó, đại biểu đề nghị quy định rõ việc phân công nhiệm vụ quản lý nhà nước phải xác định cơ quan chủ trì, trách nhiệm phối hợp và trách nhiệm giải trình, bảo đảm không chồng chéo, không bỏ trống nhiệm vụ.

Hoàn thiện quản lý bằng dữ liệu số, giảm thủ tục hành chính

Đánh giá cao công tác chuẩn bị hồ sơ dự án luật, đại biểu Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cử tri kỳ vọng nhiều hơn việc thay đổi tên cơ quan quản lý; việc sửa đổi luật cần tạo ra phương thức quản lý mới, thực chất hơn, nhất là trong bối cảnh số vụ tai nạn lao động và thiệt hại vẫn ở mức đáng quan tâm.

Đại biểu Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu thảo luận.

Đối với quy định tại khoản 5 Điều 1 của dự thảo, sửa đổi khoản 2 Điều 30 về khai báo khi đưa vào sử dụng và khi thải bỏ máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, đại biểu Trần Văn Khải chỉ ra rằng dự thảo vẫn giữ cơ chế khai báo cơ bản từ năm 2015, chủ yếu thay đổi tên cơ quan tiếp nhận, trong khi chưa quy định đầy đủ về dữ liệu, mã định danh, kết nối, chia sẻ thông tin và hậu kiểm.

Nếu tiếp tục quản lý dựa vào báo cáo giấy, việc có cập nhật được thông tin hay không phụ thuộc nhiều vào ý thức khai báo của tổ chức, doanh nghiệp. Khi thiếu cơ sở dữ liệu, cơ quan quản lý khó theo dõi toàn bộ vòng đời của thiết bị, xác định tình trạng kiểm định, thời hạn sử dụng cũng như thực hiện hậu kiểm hiệu quả. Đại biểu cũng cho rằng giải trình về việc chưa xây dựng cơ sở dữ liệu và chưa đặt ra yêu cầu bổ sung nguồn lực, kinh phí cho nhiệm vụ này chưa thỏa đáng.

Đại biểu Phạm Trọng Cường, Ủy viên, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội thảo luận tại Tổ.

Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định thực hiện khai báo trên môi trường điện tử; cấp mã định danh cho máy, thiết bị, vật tư, chất đã khai báo; quản lý theo toàn bộ vòng đời trên cơ sở dữ liệu an toàn lao động. Dữ liệu khai báo và kết quả kiểm định cần được cập nhật, kết nối, chia sẻ giữa các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức kiểm định kỹ thuật an toàn lao động, làm căn cứ kiểm tra, hậu kiểm; đồng thời không yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại thông tin đã có trong dữ liệu. Đại biểu đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết lộ trình thực hiện, hoàn thành chậm nhất ngày 31/12/2028.

Đại biểu Nguyễn Hải Dũng, Ủy viên, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phát biểu thảo luận.

Cùng quan tâm đến quy định quản lý máy móc, thiết bị, đại biểu Nguyễn Hải Dũng, Ủy viên, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đề nghị sửa đổi theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Theo đại biểu, máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động đã được kiểm định theo quy định tại khoản 1 Điều 31. Vì vậy, khi đưa vào sử dụng hoặc thải bỏ, tổ chức, cá nhân chỉ cần thông báo với cơ quan chuyên môn về lao động cấp tỉnh, thay vì thực hiện thủ tục khai báo. Đại biểu cho rằng, dù dự thảo chưa quy định trình tự, thủ tục hành chính bắt buộc, việc sử dụng thuật ngữ “khai báo” vẫn có thể làm phát sinh yêu cầu về thủ tục, chưa phù hợp với chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Đại biểu Nguyễn Hải Dũng cũng đề nghị rà soát quy định về khai báo đối với “chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động” để tránh chồng chéo với quy định của pháp luật về hóa chất và pháp luật chuyên ngành. Đối với cụm từ “tại nơi sử dụng”, đại biểu cho rằng một thiết bị có thể được di chuyển, sử dụng ở nhiều địa điểm khác nhau, do đó cần xác định rõ địa điểm khai báo, chẳng hạn nơi sử dụng cuối cùng hoặc nơi đăng ký ban đầu, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân thực hiện.

Đại biểu Phạm Anh Tuấn, Tỉnh ủy viên, Trưởng Ban Văn hóa Xã hội HĐND tỉnh Ninh Bình phát biểu thảo luận.

Bổ sung quy định phù hợp với đặc thù lực lượng vũ trang

Nhất trí cao với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật An toàn, vệ sinh lao động, Thiếu tướng Tô Thành Quyết, Phó Tư lệnh Quân khu III, đề nghị hoàn thiện dự thảo để bảo đảm phù hợp với hoạt động đặc thù của quân đội trong công tác huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động và kiểm định kỹ thuật an toàn lao động.

Thiếu tướng Tô Thành Quyết, Phó Tư lệnh Quân khu III phát biểu thảo luận.

Trong đó đối với quy định tại điểm b khoản 3 Điều 1 về tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, đại biểu đề nghị bổ sung đối tượng là “đơn vị thuộc lực lượng vũ trang theo quy định của pháp luật”. Theo đại biểu, quân đội có nhiều phương tiện, trang bị kỹ thuật chuyên ngành đặc thù như hải quân, phòng không - không quân, pháo binh, tăng thiết giáp, thông tin, hóa học; việc huấn luyện an toàn phải do các đơn vị có chuyên môn, điều kiện phù hợp tổ chức thực hiện.

Đối với quy định về tổ chức hoạt động kiểm định kỹ thuật an toàn lao động tại khoản 6 Điều 1, đại biểu cũng đề nghị bổ sung các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang. Đại biểu cho rằng việc kiểm định các phương tiện, trang bị đặc thù như tàu quân sự, tàu ngầm, máy bay không thể thực hiện theo cách thức kiểm định thông thường bên ngoài, mà cần do các đơn vị chuyên ngành trong quân đội đảm nhiệm. Việc bổ sung quy định sẽ tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho hoạt động huấn luyện, kiểm định trong lực lượng vũ trang, đồng thời phục vụ công tác kiểm tra, kiểm toán theo quy định.

Đại biểu Trần Thế Anh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hải Hậu, tỉnh Ninh Bình phát biểu thảo luận.

Đại biểu Trần Thị Hiền, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Công ty đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Hà Nam phát biểu thảo luận.

Cũng tại phiên thảo luận, các ĐBQH tỉnh đã tham gia góp ý đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội; dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).