Đẩy mạnh truyền thông năng lượng nguyên tử đến năm 2035

Năng lượng nguyên tử sẽ được đưa đến gần hơn với công chúng thông qua các chiến dịch truyền thông minh bạch và khách quan. Nhằm cụ thể hóa vai trò định hướng dư luận và tạo sự đồng thuận cao trong xã hội về một lĩnh vực khoa học đặc thù, Bộ KH&CN đã chính thức phê duyệt Kế hoạch triển khai Đề án “Thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng lĩnh vực đặc thù này phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn đến năm 2035” theo Quyết định số 2493/QĐ-BKHCN.

Đây được xem là một bước đi chiến lược, bài bản nhằm đưa tri thức khoa học làm nền tảng cốt lõi để xây dựng niềm tin công chúng, đặc biệt trong bối cảnh các vấn đề về an toàn bức xạ, hạt nhân cũng như kế hoạch phát triển điện hạt nhân đang nhận được sự quan tâm rất lớn từ dư luận xã hội. Kế hoạch này đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về việc bảo đảm nội dung thông tin cung cấp phải hoàn toàn chính xác, khách quan, có căn cứ khoa học vững chắc và kịp thời, phù hợp với từng nhóm đối tượng tiếp nhận khác nhau.

Khu vực quy hoạch nhà máy điện hạt nhân 1 tại thôn Vĩnh Trường, xã Phước Dinh. Ảnh NP

Đặc biệt, nội dung tuyên truyền sẽ không mang tính lý thuyết suông mà bám sát từng giai đoạn cụ thể của vòng đời nhà máy điện hạt nhân và các lò phản ứng nghiên cứu.

Ứng dụng công nghệ số vào truyền thông năng lượng nguyên tử

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý và mang tính đột phá của lộ trình này chính là việc ứng dụng mạnh mẽ các thành tựu công nghệ hiện đại thuộc cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 vào công tác truyền thông công chúng. Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2027, ngành chức năng sẽ thiết lập và vận hành các tài khoản, kênh chuyên biệt trên các nền tảng mạng xã hội phổ biến nhằm đạt tối thiểu 100.000 lượt theo dõi từ người dân. Đi kèm với đó, giải pháp lắng nghe xã hội (social listening) sẽ được triển khai một cách thường xuyên, liên tục nhằm mục đích nhận diện, phân tích và kịp thời ngăn chặn các thông tin giả mạo, tin sai lệch, từ đó bảo đảm một môi trường thông tin sạch, an toàn và chính thống cho cộng đồng.

Không dừng lại ở các kênh truyền thông số thông thường, kế hoạch còn đặt ra cột mốc đến năm 2028 phải đưa vào vận hành một Kho dữ liệu nguồn đồng bộ. Kho dữ liệu này dự kiến chứa từ 100 đến 150 tệp dữ liệu số và được cập nhật bổ sung liên tục hàng năm. Điểm đặc biệt là hệ thống sẽ tích hợp toàn diện nền tảng dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm tối ưu hóa hiệu quả phân tích hành vi, nhu cầu thông tin của công chúng, từ đó nâng cao chất lượng nội dung truyền thông. Nguồn dữ liệu dùng chung này cũng sẽ được chia sẻ rộng rãi phối hợp cùng các Bộ, ngành và các địa phương trên toàn quốc để phục vụ đồng bộ cho công tác tuyên truyền chung về lĩnh vực điện hạt nhân.

Phát triển nguồn nhân lực và hệ thống hạ tầng vật lý

Để hiện thực hóa thành công các mục tiêu dài hạn đã đề ra, Bộ KH&CN xác định con người và hạ tầng thực tế chính là hai yếu tố then chốt tạo nên sự bền vững. Về mặt nhân lực, kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2035 sẽ xây dựng thành công một mạng lưới chuyên sâu bao gồm từ 100 đến 150 chuyên gia hàng đầu, cán bộ đầu mối chịu trách nhiệm cùng các nhà báo chuyên trách thuộc các cơ quan thông tấn báo chí trung ương và địa phương. Lực lượng này sẽ được đào tạo bài bản, cập nhật kiến thức liên tục để trở thành cầu nối thông tin tin cậy giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học và người dân.

Song song với nguồn nhân lực, các điểm chạm vật lý tiếp xúc trực tiếp với công chúng cũng được chú trọng đầu tư mạnh mẽ với quy mô lớn. Cụ thể, cơ quan chức năng sẽ tiến hành xây dựng mới một Trung tâm quan hệ công chúng đặt tại tỉnh Đồng Nai. Đồng thời, phòng trưng bày hiện hữu tại Viện Nghiên cứu hạt nhân ở thành phố Đà Lạt sẽ được đầu tư nâng cấp toàn diện, hiện đại hóa trang thiết bị trực quan. Những hạ tầng vật lý này đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu tham quan, học tập, tìm hiểu trực quan và phổ biến kiến thức đại chúng một cách sinh động, dễ hiểu nhất cho các tầng lớp nhân dân, học sinh và sinh viên.

Đo lường nhận thức công chúng bằng tiêu chí định lượng

Điểm đổi mới căn bản trong tư duy quản lý lần này thể hiện rõ nét ở cơ chế giám sát, kiểm tra và đánh giá hiệu quả triển khai. Thay vì áp dụng các phương pháp đánh giá mang tính định tính hay cảm tính như trước đây, Bộ KH&CN sẽ chủ trì tổ chức các cuộc điều tra thống kê xã hội học định kỳ. Các cuộc điều tra này nhằm đo lường một cách chính xác, khách quan bằng số liệu cụ thể về mức độ nhận thức, sự hiểu biết cũng như mức độ đồng thuận, ủng hộ của các tầng lớp nhân dân đối với các chính sách phát triển ngành.

Mục tiêu định lượng cụ thể được đặt ra là đến năm 2035, phải bảo đảm ít nhất 80% đội ngũ cán bộ lãnh đạo, công chức và viên chức thuộc các cơ quan, đơn vị có liên quan trực tiếp được tiếp cận, cập nhật đầy đủ, chính xác các thông tin khoa học về điện hạt nhân. Việc triển khai đồng bộ Đề án này không chỉ là một chiến dịch thông tin đơn thuần mang tính thời điểm, mà là một nỗ lực mang tính hệ thống lâu dài nhằm đưa khoa học hạt nhân trở nên gần gũi, minh bạch, tạo tiền đề vững chắc cho việc ứng dụng công nghệ vì mục đích hòa bình và sự phát triển kinh tế – xã hội bền vững của đất nước trong tương lai.