Đẩy nhanh thanh toán cấp bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại

Toàn cảnh cuộc họp triển khai Nghị định số 157/2026/NĐ-CP. Ảnh: NHNN

Sáng 15/7, tại Hà Nội, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Nguyễn Ngọc Cảnh chủ trì cuộc họp triển khai Nghị định số 157/2026/NĐ-CP (Nghị định 157) quy định về thanh toán, quyết toán vốn ngân sách nhà nước để cấp bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại (NHTM) thực hiện các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước.

Cuộc họp nhằm thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công đối với phần vốn đã được cấp có thẩm quyền giao để cấp bù lãi suất cho các NHTM, đồng thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai Nghị định.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, Nghị định 157 được Chính phủ ban hành ngày 15/5/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc thanh toán, quyết toán vốn ngân sách nhà nước để cấp bù lãi suất cho các NHTM thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi.

Theo Phó Thống đốc, Nghị định quy định rõ trách nhiệm của NHNN trong việc tổng hợp kế hoạch cấp bù lãi suất; phân bổ, giao và điều chỉnh kế hoạch đầu tư công; lập hồ sơ đề nghị thanh toán; tổng hợp, xét duyệt quyết toán cũng như xử lý các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Hơn 2.353 tỷ đồng cấp bù lãi suất chưa được thanh toán

Tại cuộc họp, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, NHNN - bà Hà Thu Giang - cho biết, từ năm 2008, NHNN đã chỉ đạo các NHTM triển khai nhiều chương trình tín dụng ưu đãi có hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước theo các quyết định, nghị định của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Tiêu biểu là Chương trình cho vay hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với các huyện nghèo theo Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP; Chương trình cho vay hỗ trợ giảm tổn thất trong nông nghiệp; Chương trình cho vay nâng cấp, đóng mới tàu cá theo Nghị định số 67/2014/NĐ-CP về một số chính sách phát triển thủy sản...

Đến ngày 31/5/2026, tổng số tiền các NHTM đã hỗ trợ lãi suất cho khách hàng đạt 5.135 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước đã cấp bù gần 2.782 tỷ đồng; số còn phải thanh toán cho các ngân hàng là 2.353 tỷ đồng. Riêng phần số liệu đã được kiểm toán đến hết năm 2023 là 2.089,6 tỷ đồng.

Đại diện lãnh đạo các Vụ, Cục, đơn vị liên quan của NHNN phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: NHNN

Thời gian qua, NHNN đã tổng hợp nhu cầu vốn gửi Bộ Tài chính để báo cáo cấp có thẩm quyền bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 với tổng số vốn 2.089,629 tỷ đồng. Trên cơ sở quyết định giao kế hoạch vốn của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã phân bổ toàn bộ số vốn này cho 5 NHTM gồm: Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank và ACB để thực hiện cấp bù lãi suất.

Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, đẩy nhanh giải ngân

Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị thuộc NHNN, Bộ Tài chính và các NHTM đã trao đổi về những khó khăn trong quá trình triển khai Nghị định 157, như việc mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước, lập hồ sơ thanh toán, quyết toán theo hệ thống biểu mẫu mới; xử lý khối lượng lớn chứng từ của các khoản hỗ trợ lãi suất phát sinh từ nhiều năm trước, trong khi nhiều khách hàng đã tất toán khoản vay hoặc không còn quan hệ tín dụng với ngân hàng.

Kết luận cuộc họp, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh yêu cầu các NHTM tập trung chỉ đạo quyết liệt việc thanh toán vốn đầu tư công theo đúng số liệu đã đăng ký và được Chính phủ giao; khẩn trương nghiên cứu, phổ biến và triển khai đầy đủ các quy định của Nghị định 157 trong toàn hệ thống.

Đối với các khoản hỗ trợ lãi suất thuộc kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2021-2025, các NHTM cần rà soát toàn bộ hồ sơ, số liệu đề nghị thanh toán đã được kiểm toán đến ngày 31/12/2023, bảo đảm tính chính xác, hợp lệ và tuân thủ đầy đủ quy định về hồ sơ, biểu mẫu; đồng thời bảo đảm số tiền đề nghị thanh toán không vượt kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách trung ương đã được giao.

Phó Thống đốc cũng đề nghị Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp chặt chẽ với NHNN trong quá trình triển khai Nghị định 157, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh. Đồng thời, nghiên cứu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét có cơ chế đánh giá phù hợp đối với việc giải ngân vốn đầu tư công cấp bù lãi suất, do đây là lĩnh vực có tính chất đặc thù, khác với việc giải ngân các dự án đầu tư công thông thường./.