Đẩy nhanh xử lý các dự án tồn đọng

Lãnh đạo thành phố kiểm tra tại Khu phức hợp thương mại và dịch vụ Sân vận động Chi Lăng (phường Hải Châu, tháng 7/2026) Ảnh: NGỌC PHÚ

Nhận diện khó khăn

Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố cho biết, qua thời gian triển khai thực hiện Kết luận số 77-KL/TW, Nghị quyết số 170/2024/QH15, Kết luận số 24-KL/TW và Nghị quyết số 29/2026/QH16, thành phố đạt nhiều kết quả tích cực trong xử lý cơ sở nhà đất, dự án tồn đọng. Dù vậy, quá trình triển khai còn gặp không ít khó khăn, nhất là với những dự án kéo dài qua nhiều thời kỳ, hồ sơ pháp lý phức tạp và liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý.

Ông Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trở ngại lớn là việc sao lục, tổng hợp hồ sơ để xây dựng phương án xử lý cho từng dự án. Nhiều hồ sơ cũ lưu trữ phân tán, chưa được số hóa đồng bộ khiến việc xác minh nguồn gốc đất đai, đối chiếu quy hoạch mất nhiều thời gian.

Bên cạnh đó, việc xác định lại giá đất để truy thu nghĩa vụ tài chính đối với các dự án có sai phạm từ nhiều năm trước rất phức tạp. Có trường hợp phải xác định giá đất tại thời điểm giai đoạn 2004 - 2009, trong khi dữ liệu giao dịch lịch sử, giá chuyển nhượng thực tế, tài sản so sánh, chỉ tiêu quy hoạch không còn đầy đủ. Một số quyết định phê duyệt quy hoạch trước đây chưa có đầy đủ chỉ tiêu xây dựng, dẫn đến thiếu cơ sở xác định lại giá đất.

Đối với các dự án ven biển, khó khăn nhân lên do thiếu dữ liệu trong bảng giá đất tại thời điểm cần định giá. Nguồn đơn vị tư vấn đủ năng lực cũng hạn chế. Hiện thành phố chỉ có một đơn vị tư vấn đủ khả năng định giá các dự án phức tạp. Sở đã đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ giới thiệu thêm, song tiến độ vẫn gặp trợ ngại do “khoảng trống” dữ liệu.

Riêng 13 dự án trên bán đảo Sơn Trà, việc rà soát được thực hiện thận trọng do liên quan đa lĩnh vực: đất đai, đầu tư, quốc phòng, lâm nghiệp, đa dạng sinh học và hành lang bảo vệ bờ biển. Đến nay, các cơ quan đã rà soát pháp lý, báo cáo xin ý kiến Thường trực Thành ủy 12/13 dự án; thống nhất loại trừ 501,41 ha trong tổng số 916,06 ha ra khỏi ranh giới các dự án.

Để tháo gỡ vướng mắc hiệu quả, UBND thành phố xác định phải có sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, chính quyền, phát huy vai trò người đứng đầu và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Thành phố thành lập các tổ công tác chuyên sâu, phân công nhiệm vụ theo phương châm “6 rõ” (rõ trách nhiệm, rõ đầu mối xử lý, rõ thời hạn, rõ kết quả, rõ trách nhiệm giải trình và rõ thẩm quyền).

Đồng thời tiến hành phân loại từng nhóm dự án để xây dựng phương án cụ thể. Những vấn đề thuộc thẩm quyền được cơ quan chuyên môn chủ động tham mưu giải quyết; nội dung vượt thẩm quyền được tổng hợp, làm rõ căn cứ pháp lý để báo cáo, kiến nghị Trung ương xem xét.

Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố cho biết, thực hiện theo Kết luận số 77-KL/TW và Nghị quyết số 170/2024/QH15, thành phố đã tháo gỡ 1.990/2.035 dự án, cơ sở nhà đất (đạt 97,8%). Trong đó, hoàn thành xử lý 1.313 trường hợp điều chỉnh thời hạn sử dụng đất sản xuất, kinh doanh từ lâu dài về 50 năm; xử lý 660/669 khu đất, dự án chậm đưa đất vào sử dụng và triển khai thu hồi 5 dự án trên bán đảo Sơn Trà. Đối với Kết luận số 24-KL/TW và Nghị quyết số 29/2026/QH16, thành phố đưa 356 dự án, khu đất vào danh mục áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù. Đến nay, đã hoàn thành xử lý 231/356 dự án (đạt gần 65%). Trong đó có 206 trường hợp được điều chỉnh thời hạn sử dụng đất về 50 năm và 25 dự án được UBND thành phố ban hành quyết định cho phép tiếp tục giao đất, cho thuê đất.

Hài hòa lợi ích

Theo UBND thành phố, cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư là lực lượng quan trọng, đối tác đồng hành trong xây dựng và phát triển thành phố. Do đó, quá trình tháo gỡ khó khăn được thực hiện với tinh thần cầu thị, trách nhiệm, chủ động, quyết liệt, bảo đảm đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch, khách quan và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp, người dân.

Thành phố kiên quyết không né tránh những hạn chế kéo dài, không đùn đẩy trách nhiệm, không để lãng phí nguồn lực đất đai, tài sản và vốn đầu tư. Với những vấn đề thuộc thẩm quyền, thành phố chủ động xem xét, giải quyết nhanh nhất theo quy định; những nội dung vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, làm rõ căn cứ pháp lý để kịp thời báo cáo, kiến nghị Trung ương xem xét, giải quyết.

Với những nhà đầu tư chủ động phối hợp sẽ được tích cực hướng dẫn, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục. Thành phố cũng tăng cường tổ chức các cuộc họp, đối thoại theo từng nhóm dự án, lĩnh vực và nhà đầu tư để tiếp nhận kiến nghị, làm rõ trách nhiệm, thống nhất phương án giải quyết.

Tiến độ xử lý dự án được cập nhật thường xuyên trên “Hệ thống cơ sở dữ liệu của Ban Chỉ đạo về giải quyết các dự án tồn đọng (Hệ thống 751)” của Chính phủ, góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng giám sát, hạn chế tình trạng chậm trễ do thiếu phối hợp hoặc đùn đẩy trách nhiệm.

Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục kiến nghị Trung ương tháo gỡ một số bất cập trong quá trình áp dụng chính sách đặc thù. Trong đó, làm rõ phạm vi, thời điểm hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo Nghị quyết số 29/2026/QH16; đánh giá năng lực tài chính đối với các dự án đã hoàn thành phần lớn khối lượng.

Đồng thời có tiêu chí rõ ràng để xác định đối tượng áp dụng cơ chế đặc thù, đối chiếu nguyên nhân, trách nhiệm của cơ quan quản lý và nhà đầu tư trong các kết luận thanh tra, bản án.

Theo ông Phạm Nam Sơn, mục tiêu không chỉ là giải quyết khó khăn cho từng dự án mà quan trọng hơn là khơi thông nguồn lực đất đai, tài sản và vốn đầu tư đang bị đình trệ.

Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phối hợp các sở, ngành, địa phương hoàn thiện hồ sơ, tham mưu xử lý những nội dung thuộc thẩm quyền; tổng hợp các vấn đề vượt thẩm quyền để kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét. Việc tháo gỡ vướng mắc tiếp tục gắn với trách nhiệm của nhà đầu tư, nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước và yêu cầu tuân thủ pháp luật.