ĐBQH An Giang: Tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia phải tạo đổi mới thực chất

Đại biểu Lý Anh Thư phát biểu.

Sáng 20/8, tại đợt 2 Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận về Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035, trên cơ sở tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia hiện hành.

Phát biểu thảo luận, đại biểu Lý Anh Thư, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang, cơ bản tán thành việc tích hợp, nhưng đề nghị quá trình này phải bảo đảm quyền lợi của người thụ hưởng và khắc phục những bất cập trong triển khai các chương trình hiện nay.

Theo đại biểu, 4 chương trình có mục tiêu, đối tượng và phương thức hỗ trợ khác nhau. Một hộ gia đình hoặc một địa bàn có thể đồng thời thụ hưởng chính sách về hạ tầng, sinh kế, giáo dục, y tế, văn hóa. Vì vậy, không nên xem mọi nội dung giao thoa là trùng lặp để cắt giảm.

Đại biểu đề nghị xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, đối tượng, sản phẩm đầu ra, cơ quan chịu trách nhiệm và nguồn lực kế thừa từ từng chương trình trước khi hợp nhất. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực biên giới, hải đảo và địa bàn đặc biệt khó khăn, chính sách ưu tiên cần được cụ thể hóa bằng mức sàn hoặc hệ số phân bổ, đồng thời theo dõi riêng kết quả thụ hưởng.

Về nguồn lực, đại biểu kiến nghị không áp dụng máy móc một tỷ lệ chung giữa vốn đầu tư và kinh phí thường xuyên cho tất cả lĩnh vực. Việc phân bổ cần tính đến nhu cầu thực tế, mức thiếu hụt dịch vụ cơ bản, quy mô đối tượng, điều kiện địa bàn và năng lực tổ chức thực hiện.

Đáng chú ý, đại biểu cho rằng không nên chỉ dựa vào tỷ lệ giải ngân để đánh giá hiệu quả chương trình, bởi địa phương khó khăn có thể gặp nhiều trở ngại hơn trong tiếp cận và sử dụng nguồn vốn. Thay vào đó, cần đánh giá chất lượng dịch vụ, mức độ thụ hưởng, hiệu quả sử dụng vốn và sự hài lòng của người dân.

Về phân cấp, đại biểu tán thành nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, nhưng cho rằng phân cấp phải đi kèm tiêu chí về năng lực, hướng dẫn, kiểm tra và hậu kiểm, tránh để hạn chế về năng lực quản lý ảnh hưởng đến quyền lợi người dân.

Một kiến nghị khác được nhấn mạnh là Chính phủ cần chỉ đạo ban hành đồng bộ, kịp thời các văn bản hướng dẫn; hoàn thành việc giao kế hoạch, phân bổ và cấp kinh phí cho địa phương ngay từ ngày 1/1 của năm kế hoạch. Theo đại biểu, với các chính sách hỗ trợ sản xuất, sinh kế và giảm nghèo, vốn chậm đến địa phương có thể khiến người dân bỏ lỡ thời vụ sản xuất, làm giảm hiệu quả chính sách.

Đại biểu Lý Anh Thư cũng đề nghị xác định rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành và người đứng đầu đối với tiến độ ban hành hướng dẫn, giao vốn và giải ngân, bảo đảm nguồn lực đến đúng địa bàn, đúng đối tượng, đúng thời điểm.

XUÂN QUYẾT