ĐBQH đề nghị siết trách nhiệm trong phân loại, xử lý rác thải sinh hoạt

Tại phiên thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường trong khuôn khổ Hội nghị ĐBQH hoạt động chuyên trách lần thứ Nhất, nhiệm kỳ khóa XVI, diễn ra chiều 28/9 tại Nhà Quốc hội, các đại biểu tập trung góp ý nhiều nội dung nhằm khắc phục bất cập trong phân loại chất thải sinh hoạt, làm rõ trách nhiệm quản lý và nâng cao tính khả thi của chính sách.

Quang cảnh Hội nghị chiều 28/9. Ảnh: Media Quốc hội

Phân loại rác phải gắn với cả chuỗi thu gom, xử lý

Đặc biệt quan tâm đến phân loại chất thải sinh hoạt tại nguồn, đại biểu Đặng Ngọc Huy - Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, dù quy định phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn đã đến mốc triển khai nhưng tại nhiều địa phương, rác sau khi phân loại vẫn bị đổ chung lên xe thu gom, gây lãng phí công sức và làm giảm niềm tin của người dân.

Đại biểu đề nghị chuyển sang cách tiếp cận trách nhiệm theo chuỗi, trong đó phân loại tại nguồn phải gắn với thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý. Nghĩa vụ phân loại của người dân cần đi đôi với trách nhiệm tiếp nhận, vận chuyển và xử lý tương ứng của các đơn vị liên quan.

Đại biểu Đặng Ngọc Huy – Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: Media Quốc hội

Cùng với đó, việc phân cấp cho địa phương cần gắn với trách nhiệm giải trình. Chính phủ cần ban hành khung tiêu chí tối thiểu và thời hạn, còn địa phương phải công khai lộ trình, phương thức, tiến độ thực hiện.

Đại biểu cũng đề nghị quy định rõ trách nhiệm của đơn vị thu gom, vận chuyển, không được trộn lẫn các dòng chất thải đã phân loại, trừ trường hợp công nghệ xử lý cho phép và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Các đại biểu tham dự Hội nghị chiều 28/9. Ảnh: Media Quốc hội

Đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương - Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa cho rằng cần có khung tiêu chí kỹ thuật và yêu cầu tối thiểu thống nhất trên toàn quốc, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một cách thức phân loại, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp hoạt động tại nhiều địa bàn.

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân - Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn đề nghị việc phân loại rác phải tương thích với năng lực thu gom, vận chuyển và xử lý; đồng thời Nhà nước cần ưu tiên hỗ trợ hoặc trực tiếp đầu tư cơ sở xử lý tại các tỉnh miền núi khó thu hút đầu tư.

Làm rõ trách nhiệm, nguồn lực và cơ chế quản lý môi trường

Về trách nhiệm đối với tình trạng ô nhiễm môi trường, đại biểu Phạm Hùng Thắng - Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình cho rằng cần làm rõ phạm vi trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, nhất là với các trường hợp ô nhiễm liên tỉnh, liên vùng hoặc nguồn xả thải thuộc thẩm quyền Trung ương.

Đại biểu Phạm Hùng Thắng cũng đề nghị luật hóa tỷ lệ chi tối thiểu cho bảo vệ môi trường trong tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm.

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Huế Nguyễn Thị Sửu. Ảnh: Media Quốc hội

Đối với quản lý nước mặt, đại biểu Nguyễn Thị Sửu - Đoàn ĐBQH thành phố Huế đề nghị việc cấp phép xả thải phải dựa trên khả năng chịu tải của từng đoạn nguồn nước và từng thông số ô nhiễm. Khi khả năng chịu tải đã hết, không cấp mới hoặc tăng tải lượng xả thải đối với thông số đó, trừ trường hợp dự án không làm tăng tải lượng ô nhiễm hoặc có mục tiêu cải thiện chất lượng môi trường.

Về thị trường carbon, đại biểu đề nghị phân tầng tần suất kiểm kê khí nhà kính theo quy mô phát thải, mức độ rủi ro và đối tượng thực hiện nghĩa vụ hạn ngạch; đồng thời việc chuyển giao quốc tế kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép, bảo đảm tránh tính trùng.

Phát biểu tiếp thu, giải trình, Thứ trưởng Bộ NN&MT Lê Trọng Yên cho biết dự thảo Luật dự kiến sửa đổi, bổ sung 78/171 điều của Luật Bảo vệ môi trường hiện hành, bổ sung 2 điều mới, tập trung đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu kết luận Hội nghị. Ảnh: Media Quốc hội

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị tiếp tục rà soát tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, liên thông của các quy định; hoàn thiện cơ chế phân loại, quản lý chất thải rắn sinh hoạt, quản lý nước mặt, trách nhiệm tái chế, giảm phát thải khí nhà kính và quan trắc môi trường. Việc phân cấp, phân quyền cho chính quyền cơ sở phải gắn với năng lực thực thi, nguồn lực, hạ tầng, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu đầy đủ.