ĐBQH: Sức ép tự chủ khiến bác sĩ tìm đường lên thành phố, mở phòng khám tư

Thực trạng trên được đại biểu Quốc hội Nguyễn Lân Hiếu (Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) nêu khi thảo luận về việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 Chương trình mục tiêu quốc gia, sáng 20/8.

Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu.

Góp ý về chương trình mục tiêu quốc gia chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu đề cập đến chính sách đối với y tế cơ sở tại vùng nông thôn, miền núi và địa bàn đặc biệt khó khăn.

Theo đại biểu, thời gian qua đã có nguồn lực đầu tư xây dựng bệnh viện, trạm y tế, đồng thời triển khai các chính sách tăng phụ cấp, đào tạo liên tục cho nhân viên y tế. Đây là động lực lớn để ngành y tế phát triển trong giai đoạn tới.

Tuy nhiên, từ thực tế công tác tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, ông Nguyễn Lân Hiếu cho rằng vẫn còn một cơ chế chưa phù hợp, đó là khuyến khích tự chủ đối với bệnh viện tuyến cơ sở ở vùng nông thôn, miền núi.

Đại biểu cho rằng, các bệnh viện tuyến cơ sở, như bệnh viện huyện trước đây, giữ vai trò then chốt trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Các cơ sở này không chỉ thực hiện khám, chữa bệnh mà còn đảm nhận nhiệm vụ liên quan đến các trạm y tế xã và y tế dự phòng.

Trong khi đó, người dân tại những khu vực này phần lớn có thu nhập chưa cao, nên theo đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, có tới 99% nguồn thu của bệnh viện đến từ bảo hiểm y tế.

“Việc tự chủ chi thường xuyên luôn tạo ra gánh nặng cho nhân viên y tế ở đây và hiện tượng bỏ việc phần lớn do nguyên nhân này. Lương nhiều khi còn chưa nhận đúng kỳ, nói gì đến thu nhập tăng thêm. Người có kinh nghiệm sẽ đi tìm đường lên thành phố hoặc mở phòng mạch tư”, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội nói.

Ông Nguyễn Lân Hiếu cũng chỉ ra một hệ quả khác của áp lực tự chủ. Theo đó, các bệnh viện cơ sở năng động có thể phát triển thêm kỹ thuật mới, nhưng sức ép về nguồn thu có nguy cơ dẫn tới tình trạng lạm dụng chỉ định - vấn đề đang khiến người dân lo lắng.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị bỏ cơ chế tự chủ đối với bệnh viện tuyến cơ sở tại vùng nông thôn, miền núi vì áp lực tự chủ tài chính khiến các bệnh viện rất khó khăn, thậm chí nhiều khi đi chệch hướng.

Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu đề nghị bổ sung nguồn tài chính trong chương trình mục tiêu quốc gia để bảo đảm tiền lương cho nhân viên y tế tuyến cơ sở tại vùng nông thôn, miền núi và vùng đặc biệt khó khăn.

“Khi yên tâm về lương cho nhân viên, các bệnh viện sẽ tập trung phát triển kỹ thuật mới, các dịch vụ theo nhu cầu người bệnh để nâng cao thu nhập của nhân viên y tế và nâng cao chất lượng điều trị cho người dân vùng nông thôn, miền núi”, ông Hiếu nói.

Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Lân Hiếu đề cập là việc tổ chức khám sức khỏe toàn dân tại miền núi. Theo ông, nội dung này nên được lồng ghép vào chương trình mục tiêu quốc gia bởi điều kiện về nguồn lực, địa hình tại miền núi không thể so sánh với thành phố và khu vực đồng bằng.

Đại biểu đề xuất chia đối tượng khám sức khỏe thành ba nhóm để có cách tổ chức phù hợp.

Nhóm thứ nhất là người đang điều trị bệnh mạn tính và đăng ký bảo hiểm y tế tại tuyến cơ sở. Với nhóm này, Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội cần thống nhất cơ chế cho phép tổ chức khám sức khỏe tổng thể mỗi năm một lần ngay tại bệnh viện nơi người dân đăng ký khám, chữa bệnh.

Nhóm thứ hai là người lao động, công chức, viên chức... được khám sức khỏe theo luật định mỗi năm một lần hoặc 2 năm một lần (với nghề nguy hiểm, độc hại). Với nhóm này, bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu lưu ý cần tổ chức lại chặt chẽ có tiêu chuẩn cho các cơ sở được khám chữa bệnh, và quan trọng nhất là có lưu trữ bệnh án điện tử.

“Nếu khám tràn lan, không có dữ liệu minh bạch sẽ dẫn đến việc khám bệnh ở nhóm đối tượng này là hình thức”, đại biểu lưu ý.

Nhóm thứ ba, theo đại biểu, là người già, trẻ nhỏ, người có hoàn cảnh khó khăn - chính là nhóm chương trình mục tiêu cần tập trung hỗ trợ nhất.

Theo đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, ngân sách cần phân bổ để tổ chức các đợt khám với tiêu chuẩn quốc gia tại ngay địa phương với nhóm này. Ví dụ, khám sức khỏe đồng loạt cho trẻ em trước khi nhập học hàng năm, khám “cuốn chiếu” người cao tuổi chưa đi khám bệnh bao giờ hoặc khám tại nhà cho những người đặc biệt khó khăn không thể di chuyển.

“Phải có chính sách đặc biệt tại các vùng nông thôn miền núi để biến một chủ trương vô cùng nhân văn của Đảng và Nhà nước đề ra thực sự hiệu quả và duy trì lâu dài”, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu nói thêm.