ĐBQH: Trước khi quyết định một dự án đầu tư công, phải xác định được các chỉ tiêu, lợi ích dự kiến

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự phiên thảo luận

Chiều 5-11, thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội đề nghị hoàn thiện cơ chế phân bổ, quản lý và sử dụng ngân sách theo hướng lấy kết quả, hiệu quả thực chất làm thước đo.

Đề cập đến yêu cầu đổi mới quản lý ngân sách nhà nước, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn Đồng Nai) cho rằng, dự thảo Luật đã bước đầu thể hiện nguyên tắc quản lý ngân sách theo kết quả và đánh giá hiệu quả đầu tư. Tuy nhiên, những quy định này cần được cụ thể hóa thành cơ chế xuyên suốt, từ giao ngân sách đến đánh giá và sử dụng kết quả để phân bổ nguồn lực.

Theo đại biểu, dự toán của chương trình, nhiệm vụ cần xác định rõ sản phẩm đầu ra chủ yếu, chất lượng, thời hạn hoàn thành và kinh phí tương ứng, phù hợp với tính chất từng khoản chi. Nguyên tắc này cần được áp dụng đối với cả chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, có lộ trình phù hợp.

Đại biểu Trịnh Xuân An phát biểu

Đối với đầu tư công, đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng, trước khi quyết định đầu tư phải xác định mục tiêu, chỉ tiêu kết quả và tính toán chi phí trong toàn bộ vòng đời dự án (bao gồm cả chi phí vận hành, bảo trì); đánh giá lợi ích dự kiến và so sánh các phương án đầu tư.

“Những chỉ tiêu làm căn cứ lựa chọn dự án cần được xác định ngay từ trước khi quyết định đầu tư, thay vì chờ đến trước khi khởi công mới xây dựng” – đại biểu Trịnh Xuân An nói.

Ông cũng đề nghị, đánh giá tác động phải kiểm chứng lợi ích thực tế sau một thời gian đưa công trình, dự án vào khai thác. Kết quả đánh giá phải là căn cứ bắt buộc được xem xét khi bố trí, điều chỉnh vốn và lập dự toán kỳ sau.

Đặc biệt lưu ý với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh cấp bách phát sinh nhưng chưa được bố trí dự toán, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế cho phép ngân sách trung ương bổ sung mục tiêu cho địa phương hoặc bổ sung dự toán cho Bộ Quốc phòng, Bộ Công an để triển khai kịp thời, gắn với cơ chế kiểm tra, báo cáo chặt chẽ.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Bùi Văn Dũng (Đoàn Thanh Hóa) đề nghị gắn kết quả đánh giá với trách nhiệm quyết định, nhất là đối với những dự án có nguy cơ không đạt mục tiêu hoặc hiệu quả giảm đáng kể.

Theo đại biểu, cần bổ sung trách nhiệm xem xét, giải trình phương án xử lý khi kết quả đánh giá cho thấy dự án không còn đáp ứng mục tiêu hoặc hiệu quả đầu tư suy giảm.

Đại biểu Nguyễn Hoàng Trường (đoàn Hà Nội) phát biểu

Tham gia phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Hoàng Trường (đoàn Hà Nội) góp ý thêm một số nội dung liên quan đến tổ chức thực hiện ở cấp xã khi Luật này có hiệu lực.

Trong đó, về đơn giản hóa quy trình đối với dự án nhóm C, đại biểu Trường đề nghị Chính phủ trong Nghị định hướng dẫn cần quy định rõ các nội dung tối thiểu phải xem xét, đồng thời giao cấp tỉnh có trách nhiệm hỗ trợ thẩm định đối với các dự án có tính chất phức tạp.

Về nguyên tắc đánh giá hiệu quả đầu tư, tại Khoản 9 Điều 9 dự thảo Luật quy định các chương trình, dự án, nhiệm vụ phải được đánh giá hiệu quả đầu tư trong toàn bộ quá trình lập, thẩm định, phê duyệt, thực hiện và vận hành. Đại biểu Nguyễn Hoàng Trường đánh giá, đây là nội dung cần thiết để giúp nâng cao chất lượng dự án đầu tư công. Tuy nhiên, tiêu chí, quy trình và phương pháp đánh giá hiệu quả đầu tư dự án được giao Chính phủ quy định chi tiết.

“Nếu Nghị định chậm ban hành hoặc quy định quá chung chung, không phù hợp với đặc thù từng ngành, từng địa bàn, thì việc đánh giá dễ chỉ dừng ở hình thức, nhất là đối với các dự án nhóm C ở cấp xã” – đại biểu Trường nói.

Trên cơ sở đó, ông đề nghị Chính phủ sớm ban hành Nghị định, trong đó yêu cầu chủ đầu tư phải xây dựng khung đánh giá trước khi khởi công; đồng thời giao các Bộ, cơ quan ngang Bộ ban hành tiêu chí chuyên ngành kịp thời để địa phương áp dụng và thực hiện hiệu quả.