ĐBSCL: Sạt lở bủa vây, khẩn trương gia cố bờ sông

Sạt lở dồn dập, nhiều giải pháp khẩn cấp

Biến đổi khí hậu, dòng chảy sông Mê Kông thay đổi cùng nhiều tác động tự nhiên đang khiến tình trạng sạt lở ở ĐBSCL ngày càng phức tạp. Trong đó, Đồng Tháp và Vĩnh Long là hai địa phương liên tục ghi nhận nhiều điểm sạt lở mới, đe dọa nhà cửa, hạ tầng giao thông và đời sống người dân.

Trước diễn biến này, chính quyền các địa phương đang khẩn trương triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế thiệt hại trước mắt, đồng thời chuẩn bị các phương án xử lý lâu dài.

Hiện trường vụ sạt lở bờ sông tại xã Thanh Hưng, tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: Bùi Nguyên

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, từ năm 2016 đến hết tháng 6/2025, toàn tỉnh xảy ra 1.495 điểm sạt lở với tổng chiều dài hơn 280,3km, gây thiệt hại khoảng 1.085 tỷ đồng. Từ tháng 7-2025 đến nay, địa phương tiếp tục ghi nhận thêm 148 điểm sạt lở nguy hiểm trên các tuyến sông, kênh, rạch. Để xử lý, tỉnh đã bố trí hơn 334,3 tỷ đồng từ ngân sách.

Đáng chú ý, vào những tháng cuối năm 2025, ba điểm sạt lở lớn trên sông Tiền xuất hiện gần như cùng lúc tại khu vực kè chống xói lở xã Thường Phước, đường Nguyễn Hương (phường Cao Lãnh) và ấp Tân Quới (xã Tân Long), với tổng chiều dài gần 2km.

Trước mức độ nguy hiểm của các điểm sạt lở, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp các sở, ngành tham mưu UBND tỉnh Đồng Tháp ban bố tình huống khẩn cấp, đồng thời ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp để sớm khắc phục.

Khu vực sạt lở được ngành chức năng căng dây, cắm biển cảnh báo nguy hiểm. Ảnh: Bùi Nguyên

Không chỉ tập trung xử lý các điểm phát sinh, Đồng Tháp còn đầu tư mạnh cho hệ thống phòng, chống sạt lở. Giai đoạn 2002-2025, tỉnh đã hoàn thành 49 dự án kè bảo vệ bờ sông, bờ biển với tổng chiều dài 76,7km, tổng vốn hơn 5.535 tỷ đồng. Trong đó, khu vực Đồng Tháp trước khi sáp nhập triển khai 21 công trình tại các địa bàn xung yếu như Cao Lãnh, Hồng Ngự, Sa Đéc, Thanh Bình và Lấp Vò. Khu vực Tiền Giang trước đây hoàn thành 28 công trình trên sông Tiền, sông Ba Rài, kênh Chợ Gạo và vùng ven biển Gò Công.

Cùng với đầu tư hạ tầng, chương trình di dời người dân khỏi vùng sạt lở cũng được đẩy nhanh. Giai đoạn 2021-2025, Đồng Tháp triển khai 5 dự án và 1 phương án bố trí dân cư với quy mô 1.217 hộ. Đến nay, nhiều khu dân cư như Giồng Dúi, tuyến dân cư rạch Mã Trường và cụm dân cư Tân Thuận Đông đã hoàn thành, trong khi một số dự án khác đang tiếp tục được triển khai.

Phủ bạt giữ bờ, chờ giải pháp bền vững

Đầu mùa mưa năm nay, nhiều đoạn bờ sông ở Đồng Tháp tiếp tục xuất hiện các vết nứt và sạt lở cục bộ. Sau sự cố xảy ra tại xã Thanh Hưng, người dân nhanh chóng phủ bạt cao su dọc mái bờ nhằm hạn chế nước mưa thấm sâu, giảm xói mòn và ngăn nguy cơ sạt lở lan rộng.

Đây chỉ là giải pháp tạm thời nhưng góp hạn chế sạt lở, giảm rủi ro trong thời gian chờ đơn vị chuyên môn triển khai phương án xử lý lâu dài.

Vụ sạt lở trên tuyến đường bờ Nam sông Cái Lân (ấp 12, xã Thanh Hưng, tỉnh Đồng Tháp) tạo hàm ếch sát hàng rào nhà dân, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở lan rộng - Ảnh: Bùi Nguyên

Theo rà soát của ngành chức năng, giai đoạn 2026-2030, Đồng Tháp còn khoảng 4.685 hộ dân cần được bố trí đến nơi ở an toàn do nguy cơ sạt lở và ngập lụt. Địa phương dự kiến đầu tư thêm 11 cụm, tuyến dân cư để đáp ứng nhu cầu này.

Tại Vĩnh Long, tình hình cũng không kém phần đáng lo ngại. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, riêng trong tháng 6/2026, toàn tỉnh xảy ra 41 điểm sạt lở, sụt lún với tổng chiều dài 3,6km, ảnh hưởng trực tiếp hơn 85 hộ dân, thiệt hại gần 3,6 tỷ đồng. Triều cường cũng làm sạt lở thêm 5 vị trí khác, ảnh hưởng 5 hộ dân, gây thiệt hại gần 59 triệu đồng. Tổng thiệt hại do thiên tai trong tháng ước gần 4,3 tỷ đồng.

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, địa phương ghi nhận 72 vị trí sạt lở, sụt lún với tổng chiều dài 7,2km, ảnh hưởng hơn 139 hộ dân. Thiệt hại do thiên tai ước khoảng 25,6 tỷ đồng. Trước thực trạng này, tỉnh tăng cường theo dõi diễn biến bờ sông, cắm biển cảnh báo, kiểm tra các khu vực có nguy cơ cao và chủ động triển khai phương án phòng, chống thiên tai.

Những tấm bạt cao su được người dân xã Thanh Hưng phủ dọc mái bờ để giảm xói mòn và ngăn sạt lở lan rộng sau sự cố - Ảnh: Bùi Nguyên

Trước dự báo mực nước sẽ tăng nhanh từ giữa tháng 7 do lũ thượng nguồn kết hợp triều cường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phước Thiện yêu cầu các sở, ngành và địa phương chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó, không để bị động trước mọi tình huống.

Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát, đánh giá các khu vực sạt lở để xử lý theo mức độ ưu tiên; kiểm soát chặt hoạt động khai thác khoáng sản lòng sông, tăng cường tuyên truyền, tham mưu đầu tư các công trình phòng, chống sạt lở cấp bách và chính sách hỗ trợ di dời người dân khỏi vùng nguy hiểm.

Công trình chống xói lở xã Thường Phước, tỉnh Đồng Tháp đang triển khai. Ảnh: Bùi Nguyên

ĐBSCL được đánh giá là một trong những khu vực chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Khi thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, áp lực lên hệ thống sông ngòi cũng lớn hơn. Bên cạnh những công trình kiên cố, việc theo dõi sát diễn biến, chủ động di dời người dân và triển khai các giải pháp xử lý lâu dài vẫn là yếu tố quyết định để giảm thiểu thiệt hại do sạt lở gây ra.