Đề án 1816: Đưa kỹ thuật chuyên sâu về tuyến dưới, giữ người bệnh ở lại địa phương
Thay vì chuyển một người bệnh 59 tuổi bị chấn thương ngực nặng lên tuyến trên, Bệnh viện Bình Dân cử chuyên gia đến Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa phối hợp phẫu thuật tại chỗ. Ca bệnh là một ví dụ rõ về cách triển khai tinh thần Đề án 1816 của Bộ Y tế: đưa chuyên môn tuyến trên đến tuyến dưới, vừa xử trí người bệnh, vừa nâng năng lực cho đội ngũ tại chỗ.
Chuyên gia tuyến trên đến với ca bệnh khó
Người bệnh nhập cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa sau tai nạn lao động do bị bê tông đè. Kết quả thăm khám cho thấy người bệnh gãy liên tiếp xương sườn bên trái từ số 2 đến số 11, kèm gãy xương vai, tràn khí, tràn dịch màng phổi và tụ máu thành ngực.
Sau khi được đặt ống dẫn lưu và điều trị nội khoa, tình trạng người bệnh vẫn chưa cải thiện. Máu tiếp tục tồn đọng, hình thành các khối máu đông trong khoang màng phổi, chèn ép phổi.

TS.BS.CKII Nguyễn Văn Việt Thành, Bệnh viện Bình Dân trực tiếp thực hiện các thao tác phẫu thuật nội soi lồng ngực tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa. Ảnh: YT
Trước diễn biến phức tạp, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa hội chẩn với TS.BS.CKII Nguyễn Văn Việt Thành, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Bướu cổ, Bệnh viện Bình Dân. Qua đánh giá, các bác sĩ nhận định người bệnh cần can thiệp ngoại khoa chuyên sâu. Tuy nhiên, với một trường hợp chấn thương ngực nặng, việc vận chuyển lên tuyến trên cũng đặt ra những nguy cơ nhất định.
Phương án được lựa chọn là đưa chuyên gia đến với người bệnh. Bệnh viện Bình Dân cử bác sĩ trực tiếp xuống Bà Rịa, phối hợp cùng ê-kíp tại chỗ thực hiện phẫu thuật.
Sau khoảng hai giờ nội soi lồng ngực, các bác sĩ lấy ra khoảng 1.000 ml máu đông, làm sạch khoang màng phổi, giải phóng phần phổi bị chèn ép, giúp phổi giãn nở trở lại. Người bệnh được tiếp cận kỹ thuật chuyên sâu ngay tại địa phương, đồng thời tránh thêm rủi ro trong quá trình vận chuyển.
Cách làm này phù hợp với một trong những mục tiêu trọng tâm của Đề án 1816: nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ở tuyến dưới thông qua việc cử cán bộ chuyên môn từ tuyến trên về hỗ trợ, chuyển giao kỹ thuật và đào tạo nhân lực tại chỗ.
Không chỉ “đến hỗ trợ” một ca bệnh, chuyên gia tuyến trên trực tiếp cùng ê-kíp địa phương thăm khám, hội chẩn và phẫu thuật. Kiến thức và kỹ năng vì thế được truyền đạt ngay trong tình huống thực tế, sát với điều kiện chuyên môn của cơ sở tiếp nhận.
Chuyển giao kỹ thuật, nâng năng lực tuyến dưới
Theo Bệnh viện Bình Dân, đây là một trong ba hình thức phối hợp chuyên môn giữa hai bệnh viện. Tùy tình trạng người bệnh và khả năng xử trí tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa, hai đơn vị có thể cử chuyên gia Bình Dân trực tiếp xuống hỗ trợ; để ê-kíp Bà Rịa thực hiện phẫu thuật tại chỗ với sự hỗ trợ chuyên môn; hoặc chuyển người bệnh lên Bệnh viện Bình Dân thực hiện kỹ thuật chuyên sâu rồi trở về Bà Rịa tiếp tục điều trị.
Cách phối hợp linh hoạt này đặt yêu cầu chuyên môn và an toàn người bệnh làm cơ sở lựa chọn. Ca nào có thể xử trí tại chỗ thì tăng cường chuyên gia, kỹ thuật cho tuyến dưới; trường hợp vượt quá khả năng chuyên môn thì chuyển tuyến phù hợp.
TS.BS.CKII Phạm Hữu Đoàn, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa cho biết, quá trình phối hợp không chỉ giúp lựa chọn phương án điều trị phù hợp với từng trường hợp mà còn tạo điều kiện để bác sĩ địa phương tích lũy kinh nghiệm, từng bước làm chủ những kỹ thuật khó.
Đây cũng là nội dung cốt lõi được Đề án 1816 đặt ra từ khi triển khai: chuyển giao công nghệ, đào tạo cán bộ tại chỗ để nâng cao tay nghề cho tuyến dưới, qua đó từng bước đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ngay tại địa phương và giảm tình trạng quá tải ở tuyến trên.
Từ cuối tháng 8, Bệnh viện Bình Dân triển khai chương trình hỗ trợ toàn diện cho Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa ở các lĩnh vực Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Ngoại Tổng quát, Ngoại Tiết niệu, Gây mê hồi sức và Chẩn đoán hình ảnh. Hai bệnh viện phối hợp theo mô hình “Khoa kèm Khoa, Phòng kèm Phòng”, kết hợp hội chẩn từ xa, cử chuyên gia hỗ trợ tại chỗ và chuyển giao kỹ thuật.
Điểm quan trọng của mô hình là năng lực không chỉ được bổ sung bằng một lần hỗ trợ. Qua từng ca bệnh, đội ngũ địa phương được tiếp cận cách đánh giá, lựa chọn phương án điều trị và thực hiện kỹ thuật dưới sự hướng dẫn của chuyên gia. Đó chính là quá trình đào tạo gắn với thực hành mà Đề án 1816 hướng tới.
Khi tuyến dưới từng bước làm chủ kỹ thuật và có thể xử trí những ca bệnh khó ngay tại địa phương, người bệnh có thêm cơ hội được điều trị gần nơi cư trú, trong khi tuyến trên giảm bớt áp lực tiếp nhận những trường hợp có thể giải quyết ở tuyến dưới. Từ một ca phẫu thuật, giá trị của chuyển giao vì thế nằm ở năng lực được để lại cho cơ sở y tế địa phương.
